Tưởng bỏ hoàn toàn đường là tốt, nghiên cứu mới cho thấy điều bất ngờ

Việc loại bỏ hoàn toàn đường khỏi chế độ ăn được nhiều người xem là một lựa chọn tốt cho sức khỏe. Tuy nhiên, một nghiên cứu gần đây cho thấy cách ăn này có thể gây hại nhiều hơn lợi. Thay vì cải thiện sức khỏe chuyển hóa, chế độ ăn không đường dường như lại khiến tình trạng này trở nên tồi tệ hơn.

Từ nỗi lo ăn quá nhiều đường đến quan niệm “càng ít càng tốt”

Nghiên cứu này được thực hiện trên chuột và mới đăng tải trên tạp chí Frontiers in Immunology. Kết luận gây bất ngờ của nghiên cứu xuất hiện trong bối cảnh nhiều người đang theo đuổi trào lưu “ăn lành mạnh”.

Điều này không phải ngẫu nhiên. Dữ liệu được tích lũy trong nhiều thập kỷ đã chỉ ra mối liên hệ giữa việc tiêu thụ quá nhiều đường với sự gia tăng của những căn bệnh như béo phì và đái tháo đường tuýp 2 trên toàn cầu.

Vì vậy, các lời khuyên về sức khỏe lâu nay thường khuyến khích giảm lượng đường thêm vào để phòng ngừa những bệnh này. Những người phụ thuộc nhiều vào thực phẩm chế biến sẵn có thể vô tình hấp thụ một lượng lớn đường thêm vào, từ đó làm tăng nguy cơ mắc bệnh. Chính vì thế, một quan niệm phổ biến hình thành: Nếu ăn quá nhiều đường gây hại, việc đưa lượng đường về con số 0 hẳn phải là lựa chọn hoàn hảo.

Tuy nhiên, việc loại bỏ hoàn toàn đường khỏi chế độ ăn có thể vô tình làm giảm nguồn dinh dưỡng cần thiết cho các vi khuẩn có lợi trong đường ruột.

Trong nghiên cứu, một nhóm chuột được cho ăn theo chế độ không đường nghiêm ngặt, không ghi nhận tình trạng tăng cân. Nếu chỉ đánh giá bằng những thước đo sức khỏe thông thường, chúng dường như vẫn hoàn toàn bình thường.

Nhưng bên dưới vẻ ngoài đó, các chỉ số hormone cho thấy đường ruột của những con chuột đang gặp vấn đề. Đồng thời, cơ thể chúng cũng không còn loại bỏ glucose khỏi máu một cách hiệu quả.

Kết quả này gợi ý rằng một người hoặc một cơ thể vẫn có thể gầy nhưng sức khỏe chuyển hóa không tốt nếu hệ sinh thái đường ruột bị phá vỡ.

Bỏ hoàn toàn đường ảnh hưởng đến hệ vi sinh đường ruột ra sao?

Để lý giải kết quả này, các nhà nghiên cứu tập trung vào hệ vi sinh vật sống trong đường tiêu hóa. Một số nhóm vi khuẩn có lợi cần đường đơn để tồn tại. Khi tiêu thụ carbohydrate, chúng tạo ra những hợp chất quan trọng đối với sức khỏe đường ruột.

Những hợp chất này giúp duy trì lớp niêm mạc ruột khỏe mạnh và hỗ trợ cơ thể hấp thụ chất dinh dưỡng. Chúng cũng thúc đẩy cơ thể tiết ra các hormone có tác dụng điều hòa cảm giác thèm ăn và cải thiện khả năng đáp ứng với insulin.

Khi chế độ ăn không đường làm gián đoạn quá trình tạo ra những hợp chất này, các tế bào niêm mạc ruột mất đi nguồn năng lượng chính. Từ đó, hàng rào bảo vệ đường ruột bắt đầu suy yếu.

Nghiên cứu cũng cho thấy chế độ ăn nghiêm ngặt cũng làm suy giảm những vi sinh vật có lợi vốn hỗ trợ hoạt động của hệ miễn dịch.

Khi vi khuẩn có lợi chết đi vì thiếu carbohydrate đơn giản, những vi khuẩn có hại, có khả năng sống trong điều kiện bất lợi, nhanh chóng phát triển và chiếm chỗ. Sự mất cân bằng này có thể dẫn đến tình trạng thường được gọi là “ruột rò rỉ”. Khi thành ruột bị tổn thương, độc tố do vi khuẩn có hại tạo ra có thể đi qua hàng rào ruột, vào máu và lưu thông khắp cơ thể, từ đó kích hoạt phản ứng miễn dịch mạnh.

Tuy nhiên, cần lưu ý rằng chế độ ăn được sử dụng trong thí nghiệm có hàm lượng chất béo rất thấp. Vì vậy, với những người có chế độ ăn nhiều chất béo và dư thừa calo, giảm lượng đường tiêu thụ vẫn là một lựa chọn tốt cho sức khỏe.

Nghiên cứu không phủ nhận tác hại của việc ăn quá nhiều đường. Kết quả chỉ cảnh báo rằng việc loại bỏ triệt để mọi nguồn đường khỏi bữa ăn cũng có thể tiềm ẩn những rủi ro riêng.

Không khuyến khích bổ sung đường từ thực phẩm chế biến sẵn

Guy Guppy, giảng viên về Dinh dưỡng và Sinh lý học vận động tại Đại học Kingston (Anh), cho rằng để cơ thể duy trì trạng thái khỏe mạnh, hệ vi sinh đường ruột cần đa dạng và được cung cấp đầy đủ dinh dưỡng.

Thay vì áp dụng một chế độ ăn quá cực đoan, loại bỏ hoàn toàn một nhóm thực phẩm, mỗi người nên cung cấp cho hệ vi sinh đường ruột nhiều loại chất dinh dưỡng khác nhau.

Với những người lo ngại chế độ ăn hiện tại có thể ảnh hưởng đến đường ruột và sức khỏe, vị chuyên gia này đưa ra một số gợi ý:

• Ăn đa dạng thực phẩm
• Không bổ sung đường qua thực phẩm chế biến sẵn
• Ăn đủ rau và trái cây mỗi ngày
• Bổ sung thực phẩm lên men

Nguồn: Independent