Bệnh viện K điểm danh hàng loạt ung thư liên quan tới ăn uống: 3 nhiều – 2 ít

Theo Khoa Dinh dưỡng lâm sàng, Bệnh viện K, một khẩu phần ăn cân đối cần cung cấp đủ năng lượng và các chất dinh dưỡng cần thiết cho cơ thể, đồng thời đảm bảo sự hài hòa giữa các nhóm chất. Nhu cầu dinh dưỡng không giống nhau ở mỗi người mà phụ thuộc vào tuổi, giới tính, mức độ hoạt động thể lực và tình trạng sức khỏe.

Một chế độ ăn hợp lý không chỉ giúp phòng ngừa suy dinh dưỡng mà còn góp phần kiểm soát cân nặng và giảm nguy cơ mắc nhiều bệnh mạn tính. Ngược lại, chế độ ăn mất cân đối kéo dài có thể liên quan đến nguy cơ mắc một số loại ung thư.

3 nhiều cần lưu ý

Dư thừa năng lượng, thừa cân, béo phì

Thường xuyên tiêu thụ thực phẩm giàu năng lượng như đồ ngọt, nước uống có đường, thực phẩm nhiều chất béo hoặc tinh bột tinh chế, trong khi ít vận động, có thể dẫn đến thừa cân và béo phì.

Thừa cân, béo phì được xem là yếu tố nguy cơ của nhiều loại ung thư, trong đó có ung thư vú sau mãn kinh, đại trực tràng, nội mạc tử cung, thận và thực quản.

Vì vậy, kiểm soát lượng thức ăn đưa vào cơ thể, duy trì cân nặng phù hợp và tăng cường vận động là những yếu tố quan trọng trong phòng ngừa ung thư.

Ăn nhiều thịt đỏ, thịt chế biến sẵn

Thịt đỏ như thịt bò, thịt lợn nếu được sử dụng với lượng lớn và thường xuyên có liên quan đến nguy cơ ung thư đại trực tràng. Trong khi đó, các loại thịt chế biến sẵn như xúc xích, thịt xông khói, thịt nguội... được xếp vào nhóm thực phẩm cần hạn chế.

Cách chế biến cũng có thể ảnh hưởng đến nguy cơ sức khỏe. Nướng thịt trực tiếp trên lửa hoặc chế biến ở nhiệt độ rất cao có thể tạo ra một số hợp chất không có lợi cho sức khỏe. Việc thường xuyên sử dụng thực phẩm được chế biến theo những cách này trong thời gian dài không được khuyến khích.

Điều này không có nghĩa phải loại bỏ hoàn toàn thịt khỏi khẩu phần, mà cần sử dụng với lượng phù hợp và đa dạng hóa nguồn protein bằng cá, trứng, sữa, các loại đậu và những thực phẩm khác.

Rượu bia và thực phẩm nhiều muối

Rượu bia là một trong những yếu tố nguy cơ đã được chứng minh đối với nhiều loại ung thư, bao gồm ung thư khoang miệng, họng, thanh quản, thực quản, gan, đại trực tràng và ung thư vú.

Nguy cơ có thể liên quan đến lượng và thời gian sử dụng rượu. Vì vậy, hạn chế rượu bia là một biện pháp quan trọng trong giảm nguy cơ ung thư.

Bên cạnh đó, thường xuyên sử dụng thực phẩm chứa nhiều muối hoặc các loại thực phẩm muối chua không đảm bảo an toàn có thể làm tăng nguy cơ mắc một số bệnh lý, trong đó có ung thư dạ dày.

2 ít cần tránh

Khẩu phần quá ít chất xơ

Rau xanh, trái cây, các loại đậu và ngũ cốc nguyên hạt là những nguồn cung cấp chất xơ quan trọng.

Chế độ ăn ít các thực phẩm này khiến lượng chất xơ trong khẩu phần giảm. Chất xơ giúp hỗ trợ hoạt động của hệ tiêu hóa và góp phần rút ngắn thời gian các chất có hại tiếp xúc với niêm mạc ruột.

Chế độ ăn giàu chất xơ được khuyến nghị như một phần của lối sống lành mạnh, đồng thời có liên quan đến việc giảm nguy cơ ung thư đại trực tràng.

Khẩu phần ít vi chất

Một chế độ ăn đơn điệu có thể khiến cơ thể không được cung cấp đầy đủ vitamin và khoáng chất cần thiết.

Các vitamin và khoáng chất như vitamin A, C, E, folate, selen, kẽm... tham gia vào nhiều quá trình chuyển hóa, bảo vệ tế bào và duy trì hoạt động bình thường của hệ miễn dịch.

Do đó, thay vì tự ý sử dụng các loại thực phẩm bổ sung với mục đích phòng ung thư, mọi người nên ưu tiên một khẩu phần đa dạng, gồm nhiều nhóm thực phẩm khác nhau. Việc bổ sung vi chất nên được thực hiện khi có chỉ định hoặc tư vấn phù hợp từ nhân viên y tế.

Ăn cân đối không có nghĩa là kiêng tuyệt đối

Theo các chuyên gia dinh dưỡng, một khẩu phần ăn hợp lý cần được xây dựng dựa trên nhu cầu của từng người. Không có một thực đơn chung phù hợp cho tất cả mọi người.

Người trưởng thành nên chú trọng đa dạng thực phẩm, tăng rau xanh, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt và các nguồn protein lành mạnh; đồng thời hạn chế thực phẩm siêu chế biến, thịt chế biến sẵn, đồ uống có đường, thực phẩm quá nhiều muối và rượu bia.

Đặc biệt, những người có tiền sử gia đình mắc ung thư hoặc đang có các yếu tố nguy cơ nên được bác sĩ, chuyên gia dinh dưỡng tư vấn chế độ ăn phù hợp.

Bên cạnh dinh dưỡng, duy trì cân nặng khỏe mạnh, thường xuyên vận động, không hút thuốc lá, hạn chế rượu bia và thực hiện khám, sàng lọc ung thư theo khuyến cáo cũng góp phần giảm nguy cơ mắc bệnh.