Không ai nghĩ những đêm thức trắng để chạy dự án, những bữa ăn lúc nửa đêm và nhiều giờ ngồi trước màn hình máy tính lại có thể khiến một người 24 tuổi phải điều trị đái tháo đường.
Trường hợp bệnh nhân N.T.B (Hà Nội) làm việc trong lĩnh vực công nghệ thông tin, đến khám khi cao khoảng 1,7 m nhưng nặng tới 95 kg và được chẩn đoán mắc đái tháo đường type 2.
Thạc sĩ, bác sĩ Nguyễn Hoàng Giang, Phó trưởng khoa Nội tiết và Các bệnh chuyển hóa, Bệnh viện Thanh Nhàn, cho biết bệnh nhân nhiều năm thức khuya, ăn tối muộn, ít vận động khiến cân nặng tăng nhanh, béo phì và rơi vào tình trạng kháng insulin. Việc không tuân thủ điều trị còn khiến đường huyết kiểm soát kém, buộc phải chuyển sang sử dụng insulin.
Bác sĩ Giang đang khám cho một trường hợp bệnh nhân.
Đặc điểm chung ở người trẻ
May mắn, sau khi được bác sĩ tư vấn thay đổi lối sống và giảm cân, bệnh nhân đã giảm khoảng 10 kg. Đường huyết cải thiện rõ rệt, không còn phải tiêm insulin mà chỉ cần dùng thuốc uống để kiểm soát bệnh.
Bệnh nhân B chỉ là một trong rất nhiều trường hợp bệnh nhân trẻ mắc đái tháo đường mà bác sĩ Giang đã tiếp nhận. Ngày càng nhiều người trong độ tuổi 20-30 đến khám vì gan nhiễm mỡ, rối loạn mỡ máu hoặc đái tháo đường và đều có những điểm chung về lối sống. Đó là tăng cân nhanh trong thời gian ngắn, thường xuyên thức khuya, ngủ muộn, ngồi nhiều, ít vận động, đồng thời sử dụng nhiều đồ ăn nhanh, thực phẩm chế biến sẵn, nước ngọt, trà sữa và bánh kẹo.
Ban đầu, các thói quen này hầu như không gây triệu chứng rõ rệt nên nhiều người chủ quan. Tuy nhiên, theo thời gian, mỡ tích tụ ngày càng nhiều, đặc biệt là mỡ nội tạng và mỡ vùng bụng, từ đó thúc đẩy tình trạng kháng insulin.
Đây được xem là cơ chế nền tảng dẫn đến đái tháo đường type 2, gan nhiễm mỡ liên quan rối loạn chuyển hóa và rối loạn lipid máu.
Theo bác sĩ Giang, điều trị các bệnh chuyển hóa không chỉ dựa vào thuốc mà quan trọng nhất vẫn là thay đổi lối sống. Tuy nhiên, đây cũng là thách thức lớn nhất.
"Nhiều người phải làm việc theo ca, thường xuyên tiếp khách, sử dụng rượu bia hoặc không có điều kiện tập luyện. Có người hiểu rõ nguy cơ bệnh tật nhưng vẫn rất khó duy trì các thói quen lành mạnh trong thời gian dài", bác sĩ Giang nói.
Với người không có thời gian đến phòng gym như tài xế công nghệ hay nhân viên văn phòng, bác sĩ có thể hướng dẫn các bài tập đơn giản tại nhà hoặc sử dụng dây kháng lực để duy trì vận động.
"Không có một công thức chung cho tất cả mọi người. Mỗi bệnh nhân có công việc, hoàn cảnh và động lực khác nhau nên việc điều trị cũng phải phù hợp với từng người", bác sĩ Giang nhấn mạnh.
Theo chuyên gia, các nhóm có nguy cơ cao mắc hội chứng chuyển hóa và đái tháo đường gồm:
- Người thừa cân, béo phì, đặc biệt béo bụng hoặc vòng eo vượt ngưỡng nguy cơ.
- Người có bố mẹ hoặc anh chị em ruột mắc đái tháo đường type 2 hoặc rối loạn mỡ máu.
- Người có tiền sử gia đình mắc bệnh tim mạch sớm như nhồi máu cơ tim, đột quỵ.
- Người thường xuyên thức khuya, ít vận động.
- Người có chế độ ăn nhiều đường, tinh bột tinh chế và thực phẩm chế biến sẵn.
Những người có vòng bụng tăng nhanh, béo bụng, tăng cân bất thường hoặc có tiền sử gia đình mắc đái tháo đường nên chủ động khám sức khỏe và làm các xét nghiệm cần thiết.
Thêm SOHA trên Google
