Mỗi khi bước vào những ngày hè oi bức nhất, mạng xã hội lại ngập tràn hình ảnh trà sữa đá, cà phê lạnh, bia ướp sâu hay những miếng dưa hấu vừa lấy từ tủ đông. Sau nhiều giờ làm việc dưới cái nắng hơn 35°C, cảm giác uống một cốc nước thật lạnh quả thực rất "đã".
Thế nhưng, các chuyên gia cho rằng chính những thói quen tưởng chừng vô hại này đôi khi lại khiến cơ thể phải làm việc vất vả hơn trong điều kiện thời tiết cực đoan.
Người xưa có câu: "Tam Phục có 3 thứ không nên ăn, 3 việc không nên làm." Dù cách diễn đạt mang màu sắc dưỡng sinh phương Đông, nhưng nếu phân tích dưới góc nhìn khoa học, phần lớn lời khuyên đều nhằm mục đích giảm gánh nặng cho hệ tiêu hóa, hạn chế mất nước và giúp cơ thể thích nghi tốt hơn với nền nhiệt cao.
3 nhóm thực phẩm nên hạn chế trong mùa hè
Nhiệt độ môi trường tăng cao khiến cơ thể phải liên tục điều hòa thân nhiệt thông qua quá trình tiết mồ hôi và giãn mạch. Điều này cũng đồng nghĩa hệ tiêu hóa hoạt động kém hiệu quả hơn so với thời tiết mát mẻ. Chính vì vậy, việc lựa chọn thực phẩm phù hợp không chỉ giúp bổ sung năng lượng mà còn góp phần giảm áp lực cho dạ dày, hạn chế rối loạn tiêu hóa và mất cân bằng nước - điện giải. Các chuyên gia khuyến cáo nên hạn chế tiêu thụ quá nhiều 3 nhóm thực phẩm sau trong những ngày Tam Phục.
1. Đồ ăn, thức uống quá lạnh: Cảm giác mát chỉ kéo dài vài phút, nhưng dạ dày phải "gồng mình"
Kem, nước đá, nước ngọt lạnh hay trái cây vừa lấy từ tủ lạnh luôn là lựa chọn hàng đầu trong mùa hè. Tuy nhiên, theo các chuyên gia dinh dưỡng, việc liên tục đưa thực phẩm có nhiệt độ quá thấp vào cơ thể có thể khiến mạch máu ở niêm mạc dạ dày co lại đột ngột, ảnh hưởng đến quá trình tiêu hóa ở một số người, đặc biệt là người có bệnh lý dạ dày hoặc hội chứng ruột kích thích.
Ngoài ra, đồ uống quá lạnh cũng không giúp hạ thân nhiệt lâu dài như nhiều người nghĩ. Sau cảm giác mát tức thời, cơ thể vẫn phải tiếp tục sinh nhiệt để đưa nhiệt độ trở về trạng thái cân bằng.
Thay vì uống nước đá liên tục, hãy ưu tiên nước lọc, nước khoáng hoặc nước để mát tự nhiên.
2. Đồ chiên rán, nhiều dầu mỡ: Kẻ "tiêu hao năng lượng" của hệ tiêu hóa
Những món như gà rán, thịt nướng, lẩu, đồ ăn nhanh... vốn chứa nhiều chất béo bão hòa và thường cần thời gian tiêu hóa lâu hơn.
Trong điều kiện thời tiết nóng bức, lượng máu lưu thông đến da tăng lên để hỗ trợ tản nhiệt, vì vậy hệ tiêu hóa cũng hoạt động kém hiệu quả hơn.
Nếu thường xuyên ăn quá nhiều thực phẩm nhiều dầu mỡ, bạn có thể gặp các triệu chứng như: đầy bụng, khó tiêu, buồn ngủ sau ăn, cảm giác nặng người. Các chuyên gia khuyến khích nên ưu tiên món hấp, luộc, canh hoặc salad để giảm áp lực lên hệ tiêu hóa.
3. Đồ uống nhiều đường: Càng uống càng khát
Trà sữa, nước ngọt có gas, trà trái cây nhiều siro... là những món giải khát phổ biến vào mùa hè. Tuy nhiên, lượng đường cao có thể làm tăng áp lực thẩm thấu trong máu, khiến cơ thể cần thêm nước để chuyển hóa. Đồng thời, đồ uống nhiều đường cũng cung cấp lượng calo lớn nhưng giá trị dinh dưỡng không cao.
Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) khuyến cáo lượng đường tự do nên dưới 10% tổng năng lượng mỗi ngày, tốt nhất dưới 5%. Nếu muốn giải khát, nước lọc, trà nhạt hoặc nước chanh ít đường vẫn là lựa chọn phù hợp hơn.
3 việc nên tránh trong thời tiết nóng cực điểm
Không chỉ chuyện ăn uống, nhiều thói quen rất phổ biến trong mùa hè cũng có thể khiến cơ thể "chịu trận" nhiều hơn bạn tưởng. Sau khi đi nắng về là lao ngay vào phòng điều hòa, tắm nước lạnh hay thức khuya vì trời tối muộn... đều là những việc nhiều người vẫn làm mỗi ngày. Tuy nhiên, trong điều kiện thời tiết nóng ẩm kéo dài, những thói quen này có thể khiến cơ thể khó thích nghi, làm tăng cảm giác uể oải và ảnh hưởng đến sức khỏe nếu duy trì thường xuyên.
1. Ngồi ngay trước điều hòa khi người còn ướt mồ hôi
Sau khi vận động hoặc đi ngoài trời nắng, nhiều người có thói quen đứng ngay trước điều hòa hoặc quạt công suất lớn. Việc thay đổi nhiệt độ quá nhanh có thể khiến cơ thể khó thích nghi, làm tăng nguy cơ cảm lạnh, co cứng cơ hoặc đau đầu ở một số người nhạy cảm.
Các bác sĩ khuyến cáo nên lau khô mồ hôi, nghỉ vài phút rồi mới vào phòng điều hòa. Nhiệt độ điều hòa cũng không nên đặt quá thấp; khoảng 26-28°C được xem là phù hợp với đa số gia đình.
2. Tắm nước lạnh ngay sau khi đi nắng về
Sau khi vừa vận động hoặc ở ngoài trời nắng lâu, nhiệt độ cơ thể vẫn ở mức cao. Nếu tắm nước lạnh ngay, mạch máu ngoài da có thể co lại đột ngột, khiến quá trình tỏa nhiệt bị gián đoạn. Một số người có bệnh tim mạch hoặc huyết áp cũng có nguy cơ gặp phản ứng bất lợi khi thay đổi nhiệt độ quá nhanh.
Tốt nhất nên nghỉ khoảng 15-30 phút, uống nước, để cơ thể hạ nhiệt rồi mới tắm bằng nước mát hoặc nước ấm.
3. Thức khuya kéo dài
Nhiều người nghĩ mùa hè ngủ ít cũng không sao, nhưng thực tế nhiệt độ cao vốn đã ảnh hưởng đến chất lượng giấc ngủ.
Nếu thường xuyên thức khuya, cơ thể sẽ càng khó phục hồi sau một ngày nắng nóng, đồng thời làm tăng nguy cơ mệt mỏi, giảm tập trung và ảnh hưởng đến hệ miễn dịch.
Người trưởng thành nên ngủ từ 7-9 giờ mỗi đêm. Nếu có điều kiện, một giấc ngủ ngắn khoảng 20-30 phút vào buổi trưa cũng giúp cải thiện sự tỉnh táo.
Chìa khóa để vượt qua ngày hè không nằm ở thuốc bổ
Theo các chuyên gia, điều quan trọng nhất trong 40 ngày Tam Phục không phải là tìm một loại thực phẩm "thần kỳ" hay bài thuốc bí truyền, mà là duy trì lối sống khoa học:
- Uống đủ nước theo nhu cầu cơ thể.
- Bổ sung rau xanh, trái cây tươi.
- Ăn thanh đạm, hạn chế đồ chiên rán và thực phẩm chế biến sẵn.
- Tránh để cơ thể thay đổi nhiệt độ quá đột ngột.
- Ngủ đủ giấc và hạn chế thức khuya.
- Tập luyện nhẹ nhàng vào sáng sớm hoặc chiều muộn, tránh khung giờ nắng gắt.
Nói cách khác, câu nói dân gian "3 không ăn, 3 không làm" không phải là mê tín, mà phần nào phản ánh kinh nghiệm thích nghi với khí hậu nóng ẩm được đúc kết qua nhiều thế hệ. Khi kết hợp với những khuyến cáo của y học hiện đại, đây vẫn là những nguyên tắc đáng tham khảo để bảo vệ sức khỏe trong những ngày hè khắc nghiệt.
(Ảnh minh hoạ: Internet)(Nguồn: QQ)
Thêm SOHA trên Google
