"Chỉ là một con ruồi thôi, vớt ra rồi đun sôi lại là được!" Đây là suy nghĩ của không ít người khi chẳng may thấy ruồi rơi vào nồi canh hay bát súp. Tuy nhiên, các chuyên gia an toàn thực phẩm cho biết, cách xử lý này không phải lúc nào cũng an toàn. Điều đáng lo ngại không chỉ là vi khuẩn bám trên con ruồi mà còn là những độc tố có thể tồn tại ngay cả sau khi món ăn được đun sôi.
Gần đây, nhiều blogger video ngắn đã thảo luận về việc liệu súp ruồi có thể uống được hay không, nhưng hầu hết nội dung chỉ tập trung vào thực tế là chân của ruồi mang vi khuẩn và nhổ dịch tiêu hóa. Rất ít người phân biệt giữa súp mới nóng sôi và súp ấm lạnh, cũng như không giải thích đầy đủ nguyên tắc đằng sau độc tố chịu nhiệt.
Không chỉ mang vi khuẩn, ruồi còn có thể để lại nhiều mầm bệnh trong thức ăn
Ruồi là loài côn trùng thường xuyên xuất hiện ở những nơi chứa rác thải, phân động vật, xác động vật hoặc thực phẩm ôi thiu. Trong quá trình di chuyển, chân và cơ thể của chúng dễ mang theo nhiều loại vi sinh vật gây bệnh.
Điều ít người biết là ruồi không có răng để nhai thức ăn. Trước khi ăn, chúng sẽ tiết dịch tiêu hóa lên bề mặt thực phẩm để làm mềm thức ăn rồi mới hút trở lại. Đồng thời, ruồi cũng có thể bài tiết ngay trong lúc kiếm ăn.
Điều đó đồng nghĩa với việc chỉ cần đậu lên thức ăn trong vài giây, ruồi đã có thể để lại vi khuẩn và các chất ô nhiễm trên bề mặt.
Vì sao vớt ruồi ra rồi đun sôi chưa chắc đã an toàn?
Nhiều người tin rằng chỉ cần đun sôi lại là mọi nguy cơ sẽ biến mất.
Thực tế, nhiệt độ cao có thể tiêu diệt phần lớn vi khuẩn sống. Tuy nhiên, một số vi khuẩn như tụ cầu vàng ( Staphylococcus aureus ) có khả năng tạo ra độc tố chịu nhiệt (enterotoxin). Khi độc tố này đã hình thành trong thực phẩm, việc đun sôi thông thường có thể không loại bỏ hoàn toàn nguy cơ.
Đây cũng là lý do nhiều trường hợp thực phẩm đã được nấu lại kỹ nhưng người ăn vẫn có thể bị đau bụng, nôn ói hoặc ngộ độc thực phẩm.
Tuy nhiên, cần lưu ý rằng không phải cứ có ruồi rơi vào thức ăn là chắc chắn đã xuất hiện độc tố chịu nhiệt. Điều này còn phụ thuộc vào loại vi khuẩn có mặt, thời gian thực phẩm bị nhiễm và điều kiện bảo quản. Vì vậy, nguy cơ không phải lúc nào cũng giống nhau.
Nồi canh để nguội mới là môi trường nguy hiểm
Các chuyên gia cho biết mức độ rủi ro còn phụ thuộc vào nhiệt độ của món ăn.
Nếu là nồi canh vừa sôi, nhiệt độ cao có thể tiêu diệt nhiều vi khuẩn mà ruồi mang theo.
Ngược lại, khi canh đã nguội hoặc chỉ còn âm ấm, đặc biệt là các món giàu đạm như canh xương, súp hay nước hầm, đây lại là môi trường thuận lợi để vi khuẩn phát triển.
Trong điều kiện thích hợp, nhiều loại vi khuẩn có thể sinh sôi rất nhanh. Nếu thực phẩm để ở nhiệt độ phòng trong nhiều giờ, nguy cơ hình thành độc tố cũng tăng lên đáng kể.
Với thức ăn lỏng, không thể "cắt bỏ phần bẩn"
Nếu ruồi đậu lên một miếng bánh hay một lát trái cây, một số người sẽ cắt bỏ phần bị nghi ngờ nhiễm bẩn.
Tuy nhiên, với món ăn dạng lỏng như canh, súp hay cháo, vi khuẩn và các chất ô nhiễm có thể nhanh chóng khuếch tán trong toàn bộ phần nước.
Vì vậy, việc chỉ vớt con ruồi ra không đồng nghĩa với việc món ăn đã trở nên an toàn.
Ngành thực phẩm xử lý thế nào?
Trong lĩnh vực kinh doanh ăn uống, nguyên tắc xử lý thường nghiêm ngặt hơn rất nhiều.
Nếu thực phẩm dạng lỏng bị lẫn côn trùng hoặc dị vật, cơ sở kinh doanh thường phải loại bỏ toàn bộ mẻ thực phẩm thay vì vớt dị vật rồi tiếp tục phục vụ khách.
Quy định này nhằm giảm tối đa nguy cơ mất an toàn thực phẩm và bảo vệ sức khỏe người tiêu dùng.
Cơ thể "buồn nôn" khi thấy thức ăn bẩn không phải vô cớ
Nhiều người cho rằng cảm giác ghê sợ khi thấy ruồi đậu vào thức ăn chỉ là phản ứng tâm lý.
Trên thực tế, các nhà khoa học cho rằng đây còn là một cơ chế tự bảo vệ đã được hình thành trong quá trình tiến hóa. Cảm giác buồn nôn, mất ngon miệng khi nhìn thấy thực phẩm bẩn giúp con người tránh ăn phải những món có nguy cơ nhiễm vi sinh vật gây bệnh.
Nếu phát hiện ruồi rơi vào bát canh, nên xử lý thế nào?
Theo các chuyên gia an toàn thực phẩm, lựa chọn an toàn nhất là:
Nếu món canh đã để ngoài ở nhiệt độ phòng hoặc không rõ thời gian ruồi tiếp xúc, nên bỏ toàn bộ phần canh.
Nếu là món ăn chuẩn bị cho trẻ nhỏ, người cao tuổi, phụ nữ mang thai hoặc người có sức đề kháng kém, cũng nên ưu tiên bỏ đi để hạn chế rủi ro.
Luôn đậy kín thức ăn sau khi nấu để tránh ruồi và các côn trùng khác tiếp xúc.
Không để thức ăn chín ở nhiệt độ phòng quá lâu; nếu chưa dùng ngay, nên bảo quản trong tủ lạnh. Đừng tiếc một bát canh mà đánh đổi sức khỏe
Không ai muốn lãng phí thực phẩm. Thế nhưng, chi phí cho một lần ngộ độc thực phẩm, từ tiền khám chữa bệnh đến thời gian hồi phục, có thể lớn hơn rất nhiều so với giá trị của một nồi canh.
Quan trọng hơn, với những đối tượng dễ tổn thương như trẻ em, người già hoặc người mắc bệnh mạn tính, một bữa ăn mất an toàn có thể gây ra hậu quả nghiêm trọng.
Vì vậy, nếu chẳng may phát hiện ruồi rơi vào bát canh, đừng chỉ nghĩ đến chuyện "vớt ra là xong". Trong nhiều trường hợp, bỏ đi để đảm bảo an toàn vẫn là lựa chọn đáng cân nhắc hơn cả.
Thêm SOHA trên Google
