Bác sĩ chuyên khoa gan nói thẳng: Mùa hè uống nước đá còn hơn ăn nhiều 5 món "đồng phạm" ung thư

Khi thời tiết bước vào những ngày oi nồng của mùa hè, ly nước đá mát lạnh trở thành lựa chọn giải nhiệt của nhiều người. Nhưng cùng với đó là nỗi lo ngại quen thuộc: Uống nước đá lạnh sẽ gây đông máu, hại dạ dày và tàn phá các cơ quan nội tạng như gan hay thận.

Tuy nhiên, dưới góc độ y học, nước đá khi đi qua đường tiêu hóa sẽ nhanh chóng được cơ thể điều chỉnh nhiệt độ về mức cân bằng 37 độ C, hoàn toàn không gây ra bất kỳ tổn thương tế bào hay biến đổi cấu trúc mô gan.

Trực tiếp làm rõ hiểu lầm này, bác sĩ Hàn Trạch Long (Han Zelong) thuộc Bệnh viện phía Nam, Đại học Y khoa phía Nam (Trung Quốc) nhấn mạnh: mùa hè uống nước đá còn đỡ hại hơn ăn nhiều 5 món “đồng phạm” ung thư". Theo bác sĩ, sự nguy hiểm thực sự với lá gan trong mùa nóng không nằm ở ly nước đá, mà xuất phát từ thói quen ăn uống thiếu cẩn trọng. Đừng vì bất cẩn mà rước bệnh tật, ung thư gan vào thân khi ăn uống nhiều 5 thực phẩm quen thuộc dưới đây:

1. Nấm ngâm quá lâu, để qua đêm

Mộc nhĩ, nấm hương... đều là những nguyên liệu bồi bổ cơ thể được ưa chuộng vào mùa hè. Bác sĩ ản thân các loại nấm không chứa độc tố, nhưng hiểm họa lại nằm ở quy trình ngâm rửa sai cách.

Trong không khí oi nóng của nhà bếp mùa hè, việc ngâm nấm trong nước nhiều giờ hoặc để qua đêm sẽ tạo môi trường lý tưởng cho vi khuẩn vi sinh vật bùng phát. Quá trình biến chất này sinh ra các độc tố sinh học cực mạnh. Khi nạp vào cơ thể, "nhà máy lọc độc" của gan phải gồng mình hoạt động hết công suất để xử lý. Tình trạng ngộ độc diễn ra âm thầm lặp đi lặp lại sẽ gây viêm gan cấp tính, phá hủy màng tế bào và dẫn tới ung thư.

2. Thực phẩm nấm mốc bị tiếc rẻ giữ lại

Mọi thực phẩm bị mốc đều độc hại, nhưng nấm mốc trên các loại thực phẩm khô (như lạc, đậu, ngũ cốc, măng khô) lại chứa "sát thủ" tàn khốc nhất đối với lá gan: Độc tố Aflatoxin.

Bác sĩ Lý Phương Nguyệt (Li Fangyue) tại Bệnh viện trực thuộc đầu tiên của Đại học Y An Huy (Trung Quốc) cảnh báo, khác với các loại mốc thông thường, Aflatoxin đã được Cơ quan Nghiên cứu Ung thư Quốc tế (IARC) xếp vào Nhóm 1. Tức là nhóm chất chắc chắn gây ung thư cho con người.

Đáng nói, thực phẩm khô khi chớm mốc rất khó phát hiện rầm rộ, khiến nhiều người tiếc rẻ đem rửa sạch rồi đun nấu lại. Tuy nhiên, Aflatoxin có độ bền nhiệt kinh hoàng, chịu được nhiệt độ lên tới hơn 260 độ C nên việc đun sôi 100 độ C hoàn toàn vô tác dụng. Khi ngấm vào cơ thể, Aflatoxin tấn công thẳng vào tế bào gan, phá hủy chuỗi ADN và kích hoạt khối u ung thư gan phát triển.

3. Nước ép trái cây tươi để lâu hoặc uống quá nhiều

Nhiều gia đình có thói quen vắt sẵn một bình nước ép trái cây lớn rồi cất tủ lạnh uống dần cả ngày để giải nhiệt. Tuy nhiên, bác sĩ Hàn nhấn mạnh: Khi trái cây bị ép lấy nước, toàn bộ lớp chất xơ giúp làm chậm quá trình hấp thu đường đã bị loại bỏ hoàn toàn.

Một ly nước ép có thể cô đặc lượng đường Fructose của 3 đến 5 quả trái cây. Khác với đường Glucose có thể chuyển hóa ở toàn bộ cơ thể, đường Fructose chỉ có một nơi duy nhất để xử lý là gan. Việc uống liên tục nước ép khiến lượng đường khổng lồ xông thẳng vào gan, làm gan "vỡ trận", bắt buộc phải biến Fructose thừa thành mỡ nội tạng. Tình trạng gan nhiễm mỡ cấp tính này sẽ kích hoạt chuỗi phản ứng viêm mãn tính, đẩy nhanh quá trình xơ gan và ung thư gan.

4. Thực phẩm ngâm chua, chế biến sẵn có màu sắc quá rực rỡ

Các loại thịt ngâm, dưa muối hay thực phẩm đóng gói có màu sắc tươi sáng bất thường và giữ được rất lâu thường chứa lượng lớn muối natri cùng chất bảo quản Nitrat và Nitrit.

Theo bác sĩ Lý, khi đi vào đường tiêu hóa, Nitrit kết hợp với các amin trong thực phẩm tạo thành Nitrosamine. Đây là một hợp chất gây ung thư cực mạnh. Ăn quá nhiều thực phẩm ngâm chua chế biến sẵn khiến gan rơi vào tình trạng kiệt quệ do phải thanh lọc độc tố liên tục. Lượng muối cao còn cản trở lưu thông máu tại gan, gây tăng áp lực tĩnh mạch cửa, làm tế bào gan suy yếu và biến đổi ác tính.

5. Rượu bia, nhất là thuốc tự chế không rõ nguồn gốc

Ai cũng biết cồn trong bất kỳ loại rượu nào cũng tàn phá gan, nhưng rượu thuốc tự chế lại nguy hiểm hơn cả vì lầm tưởng "uống rượu ngâm thảo mộc để bổ gan, giải nhiệt mùa hè".

Cả bác sĩ Hàn và bác sĩ Lý đều cảnh báo, việc tự ý ngâm các loại rễ cây, thảo dược không rõ nguồn gốc sẽ giáng "đòn đúp" tàn khốc lên lá gan. Bên cạnh tải lượng cồn cao, gan còn phải căng mình lọc thêm các độc tố sinh học chưa qua xử lý y tế hoặc bị biến tính do phối hợp sai dược liệu. Sự kết hợp độc hại này khiến tế bào gan bị nhiễm độc nặng nề, gây hoại tử mô gan hàng loạt, xơ gan cổ trướng và thúc đẩy tế bào ung thư gan phát triển nhanh chóng.

Lời khuyên từ bác sĩ chuyên khoa để bảo vệ "nhà máy lọc độc"

Lá gan là cơ quan duy nhất trong cơ thể không có dây thần kinh cảm giác đau. Do đó, khi xuất hiện các triệu chứng rõ ràng thì tổn thương thường đã bước vào giai đoạn muộn. Để bảo vệ lá gan luôn khỏe mạnh trong mùa hè, Bác sĩ Lý Phương Nguyệt và Bác sĩ Hàn Trạch Long khuyến cáo 4 nguyên tắc quan trọng:

- Tươi sống là ưu tiên số 1: Luôn lựa chọn nguyên liệu tươi mới, ngâm rửa nấm đúng thời gian và chế biến ngay. Dũng cảm vứt bỏ toàn bộ thực phẩm khô hay ngũ cốc đã có dấu hiệu chớm mốc, đổi màu.

- Ăn nguyên quả thay vì vắt nước: Tăng cường ăn trực tiếp trái cây tươi để nạp đủ chất xơ, giúp kiểm soát tốc độ hấp thu đường và giảm gánh nặng chuyển hóa cho gan.

- Bổ sung thực phẩm hỗ trợ giải độc: Tăng cường rau xanh họ cải (bắp cải, bông cải xanh), tỏi và trà xanh vào thực đơn hàng ngày để kích hoạt các enzym giải độc tự nhiên.

- Duy trì thói quen sống lành mạnh: Tránh xa rượu bia, duy trì thói quen ngủ trước 23h để gan bước vào giai đoạn thải độc tốt nhất, đồng thời chủ động siêu âm và tầm soát bệnh lý gan định kỳ 6 tháng một lần.

Tổng hợp