Thêm SOHA trên Google
Trước câu hỏi thịt gác bếp có còn chất dinh dưỡng không, bác sĩ Nguyễn Huy Hoàng, Hội Y học dưới nước và Oxy cao áp Việt Nam cho hay, thịt vẫn còn chất dinh dưỡng nhưng không hoàn toàn giống thịt tươi.
Thịt tươi chứa lượng nước lớn. Khi được sấy hoặc hun khói, nước bị rút khỏi thịt, khiến miếng thịt nhỏ và nhẹ hơn trong khi phần lớn protein, chất béo và khoáng chất vẫn được giữ lại. Vì thế, thịt gác bếp trở thành dạng thực phẩm cô đặc.
Điều này vừa là ưu điểm, vừa là điểm cần cảnh giác. Với người lao động nặng, thường xuyên di chuyển, đây là món ăn gọn nhẹ và giàu năng lượng. Nhưng với người ít vận động, thừa cân hoặc có rối loạn mỡ máu, việc ăn nhiều có thể khiến tổng năng lượng nạp vào tăng nhanh.
Không chỉ thịt, một bữa ăn thịt gác bếp thường đi cùng chẩm chéo, lạc, đồ chiên, bia hoặc rượu. Khi đó, tổng năng lượng và lượng muối của cả bữa mới là vấn đề đáng quan tâm.
Theo bác sĩ Hoàng, điều đáng lưu ý nhất trong thịt gác bếp không chỉ nằm ở lượng protein mà còn ở muối.
Thịt gác bếp (ảnh minh họa)
Muối được sử dụng trong quá trình chế biến để rút nước và hỗ trợ bảo quản thịt. Tuy nhiên, nếu thường xuyên ăn thực phẩm mặn, cơ thể có thể giữ nước, huyết áp tăng và tim, thận phải làm việc nhiều hơn.
Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) khuyến nghị người trưởng thành sử dụng dưới 5g muối mỗi ngày. Trong khi đó, thịt gác bếp vốn đã được tẩm ướp, lại thường ăn kèm chẩm chéo, muối ớt hoặc nước chấm đậm vị. Lượng natri vì vậy có thể tăng nhanh.
“Một vấn đề khác là khói. Quá trình hun khói bằng củi, than hoặc lửa trực tiếp có thể tạo ra các hydrocarbon thơm đa vòng (PAHs), có khả năng bám trên bề mặt thịt, đặc biệt ở phần cháy sém. Một số chất trong nhóm này có khả năng gây tổn thương DNA”, bác sĩ Hoàng khuyến cáo.
Thịt chế biến sẵn, trong đó có các sản phẩm được ướp muối hoặc hun khói để bảo quản, được Cơ quan Nghiên cứu Ung thư Quốc tế (IARC) xếp vào nhóm có bằng chứng gây ung thư ở người; ung thư đại trực tràng là mối liên hệ được nhắc đến nhiều trong các đánh giá. Điều này không đồng nghĩa ăn một miếng thịt hun khói sẽ gây ung thư, nhưng là lý do để không biến món ăn này thành thực phẩm hằng ngày.
3 lưu ý khi ăn thịt gác bếp
Người có bệnh lý: Do thịt đỏ chứa purin. Khi cơ thể phân hủy purin, axit uric được tạo thành. Vì vậy, người có axit uric cao, từng lên cơn gout hoặc có sỏi thận cần đặc biệt thận trọng; Người tăng huyết áp, suy tim hoặc bệnh thận cũng cần hạn chế vì lượng muối trong món ăn.
Chọn nguồn mua uy tín: Quá trình làm khô chỉ hạn chế sự phát triển của nhiều vi sinh vật chứ không biến thực phẩm thành vô khuẩn. Nếu nguyên liệu bị nhiễm bẩn hoặc quá trình chế biến, bảo quản không đảm bảo, vi khuẩn vẫn có thể tồn tại. Vì vậy, nên lựa chọn sản phẩm có nguồn gốc rõ ràng, nhãn mác và hạn sử dụng đầy đủ. Thịt có mốc, mùi lạ, nhớt, chua hoặc ôi cần bỏ ngay, không nên cố rửa, cạo hay nướng lại để sử dụng.
Cách ăn an toàn:
- Với người khỏe mạnh, thịt gác bếp có thể được thưởng thức như một món đặc sản, nhưng nên dùng với lượng nhỏ, khoảng 30-50g/lần và không ăn liên tiếp nhiều ngày.
- Hạn chế nướng trực tiếp trên than hoặc lửa, tránh ăn phần cháy đen và không chấm quá nhiều muối, nước mắm hay chẩm chéo.
- Bữa ăn nên có thêm rau xanh, món luộc, trái cây và nước; đồng thời hạn chế bia rượu.
Thịt gác bếp là đặc sản đáng thưởng thức, nhưng giá trị của món ăn nằm ở sự vừa đủ. Ăn để thưởng thức thì được; ăn thường xuyên vì nghĩ rằng “thịt càng nhiều càng bổ” lại là điều không nên, bác sĩ Hoàng lưu ý.
