Thêm SOHA trên Google
Mới đây, một chuyên gia dinh dưỡng đến từ Đài Loan (Trung Quốc) đã chia sẻ trường hợp một bệnh nhân ung thư đại trực tràng ăn khoai lang cùng một loại đồ uống và sau 5 năm không ghi nhận tái phát. Bên cạnh đó, chuyên gia này cũng đề xuất 4 nhóm dưỡng chất có thể hỗ trợ sức khỏe và phòng ngừa ung thư.
Theo đó, chuyên gia dinh dưỡng Đài Loan Lưu Di đã chia sẻ trên chương trình Health 2.0 về một bệnh nhân nam mắc ung thư đại trực tràng giai đoạn 1. Sau khi phẫu thuật cắt bỏ khối u, người đàn ông bắt đầu thay đổi thói quen sinh hoạt dưới sự chăm sóc của con gái.
Trong đó, 5 ngày mỗi tuần, bữa sáng của ông gồm khoai lang tím và sữa đậu nành không đường, đồng thời bổ sung thêm rau và trái cây.
Trong những lần tái khám sau đó, bác sĩ nhận xét tình trạng đường ruột của bệnh nhân tốt. Theo lời kể được chương trình chia sẻ, sau 5 năm bệnh nhân không ghi nhận ung thư đại trực tràng tái phát.
Chuyên gia Lưu Di cho rằng anthocyanin trong khoai lang tím và isoflavone trong đậu nành có thể là những thành phần dinh dưỡng đáng chú ý trong chế độ ăn này.
Tuy nhiên, cần đặc biệt lưu ý: việc một bệnh nhân không tái phát trong 5 năm không chứng minh rằng khoai lang tím hay sữa đậu nành có tác dụng điều trị hoặc ngăn ung thư tái phát. Kết quả sau điều trị còn phụ thuộc vào giai đoạn bệnh, đặc điểm khối u, phương pháp điều trị, theo dõi định kỳ, di truyền và nhiều yếu tố khác.
Dù vậy, câu chuyện này đặt ra một vấn đề đáng quan tâm: chế độ ăn uống nên được xây dựng như thế nào để hỗ trợ sức khỏe đường ruột và giảm các yếu tố nguy cơ ung thư?
4 nhóm dưỡng chất được chuyên gia dinh dưỡng đề cập
1. Đậu nành: Isoflavone và nguồn protein thực vật
Sữa đậu nành không đường, đậu phụ và các sản phẩm từ đậu nành là những thực phẩm được chuyên gia Lưu Di đề cập nhờ chứa isoflavone.
Isoflavone là nhóm hợp chất thực vật có hoạt tính sinh học đang được nghiên cứu về nhiều khía cạnh sức khỏe. Tuy nhiên, không nên hiểu rằng ăn đậu nành có thể trực tiếp tiêu diệt tế bào ung thư hoặc thay thế thuốc điều trị.
Điểm quan trọng hơn là đậu nành có thể trở thành một nguồn protein thực vật trong chế độ ăn đa dạng.
Theo Tổ chức Nghiên cứu Ung thư Thế giới (WCRF), chế độ ăn phòng ung thư nên ưu tiên các thực phẩm thực vật tương đối ít qua chế biến, trong đó có ngũ cốc nguyên hạt, rau, trái cây và các loại đậu.
2. Thực phẩm giàu vitamin C
Ớt chuông, kiwi và các loại trái cây họ cam quýt cung cấp vitamin C. Theo các chuyên gia dinh dưỡng, vitamin C có thể hạn chế quá trình hình thành nitrosamine từ nitrit. Tuy nhiên, trong thực tế, phòng ung thư không nên chỉ tập trung vào một loại vitamin hay một loại thực phẩm.
Điều quan trọng hơn là giảm tiêu thụ các loại thịt chế biến như xúc xích, thịt xông khói, giăm bông và tăng tỷ lệ rau quả trong khẩu phần.
Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) xác định chế độ ăn nhiều thịt chế biến, ít rau quả là một trong những yếu tố lối sống liên quan đến nguy cơ ung thư đại trực tràng.
3. Khoai lang, cà chua, bí đỏ: Nguồn carotenoid và các dưỡng chất thực vật
Khoai lang, cà chua và bí đỏ cung cấp nhiều dưỡng chất thực vật, trong đó có carotenoid. Cơ thể có thể chuyển một số carotenoid thành vitamin A, một vitamin cần thiết cho nhiều chức năng sinh lý, bao gồm duy trì các mô và hệ miễn dịch.
Khoai lang tím còn chứa anthocyanin - nhóm sắc tố thực vật tạo nên màu tím đặc trưng.
Tuy nhiên, việc một thực phẩm chứa hợp chất chống oxy hóa không đồng nghĩa với việc thực phẩm đó có thể "chống ung thư" theo nghĩa điều trị.
Các bằng chứng hiện nay ủng hộ mạnh hơn cho một mô hình ăn uống tổng thể, thay vì đặt kỳ vọng vào một loại thực phẩm riêng lẻ.
4. Rau họ cải: Nguồn isothiocyanate
Củ cải, cải thìa, bắp cải và nhiều loại rau họ cải chứa các hợp chất thực vật như glucosinolate và các sản phẩm chuyển hóa, trong đó có isothiocyanate.
WCRF cho biết rau, trái cây, chất xơ và các thực phẩm thực vật chứa nhiều hợp chất có khả năng tham gia vào những cơ chế sinh học khác nhau liên quan đến sức khỏe và nguy cơ ung thư. Tuy nhiên, lợi ích được đánh giá ở mô hình chế độ ăn tổng thể, không phải từ việc ăn riêng một loại rau.
Muốn đường ruột khỏe, đừng chỉ nghĩ đến "men vi sinh"
Một điểm khác được bài viết đề cập là hệ vi sinh đường ruột. Các thực phẩm lên men như natto, miso hay kimchi có thể được đưa vào chế độ ăn phù hợp. Bên cạnh probiotic, các vi sinh vật có lợi, chế độ ăn còn cần prebiotic, tức những thành phần làm nguồn thức ăn cho hệ vi sinh đường ruột.
Chuối, hành tây, táo và một số loại nấm chứa chất xơ và các hợp chất có thể trở thành nguồn cơ chất cho hệ vi sinh.
Tuy nhiên, cũng không nên biến "lợi khuẩn" thành một trào lưu ăn uống quá mức. Điều quan trọng vẫn là đảm bảo đủ chất xơ, đa dạng thực phẩm thực vật và hạn chế thực phẩm siêu chế biến.
WCRF khuyến nghị người trưởng thành hướng tới ít nhất khoảng 30 g chất xơ mỗi ngày từ thực phẩm, đồng thời thường xuyên sử dụng ngũ cốc nguyên hạt, rau, trái cây và các loại đậu.
Sau điều trị ung thư, ăn uống thế nào mới đáng quan tâm?
Theo WHO, ung thư đại trực tràng là loại ung thư phổ biến thứ ba trên thế giới, với khoảng 1,9 triệu ca mắc mới và hơn 900.000 ca tử vong trong năm 2022. Các yếu tố lối sống liên quan đến nguy cơ bệnh gồm ăn nhiều thịt chế biến và thịt đỏ, ít rau quả, ít vận động, thừa cân/béo phì, hút thuốc và uống rượu.
Với người đã điều trị ung thư, dinh dưỡng càng cần được cá thể hóa. Không phải bệnh nhân nào sau phẫu thuật cũng có thể áp dụng cùng một thực đơn. Khả năng tiêu hóa, vị trí phẫu thuật, các phương pháp điều trị đi kèm và tình trạng dinh dưỡng đều cần được xem xét.
WCRF cho biết những người sống sau chẩn đoán ung thư đại trực tràng có thể cân nhắc tăng hoạt động thể chất và ăn nhiều ngũ cốc nguyên hạt hơn, nhưng bằng chứng về việc chủ động tăng một yếu tố riêng lẻ sẽ trực tiếp cải thiện tiên lượng vẫn còn chưa chắc chắn.
Hiệp hội Ung thư Mỹ cũng nhấn mạnh chế độ ăn lành mạnh, vận động thể chất, duy trì cân nặng phù hợp và hạn chế rượu có vai trò quan trọng đối với sức khỏe của người sống sau ung thư.
(Ảnh minh hoạ: Internet)
(Nguồn: TVBS)
