Thêm SOHA trên Google
Kỳ nghỉ là lúc nhiều gia đình có thêm thời gian bên nhau, không còn cảnh sáng vội đi làm, tối mệt lả vì công việc. Thế nhưng sau vài ngày liên tiếp tiệc tùng, bia rượu, thức khuya, chạy xe đường dài hoặc ăn uống thất thường, một số nam giới lại gặp tình trạng khó cương hoặc không duy trì được độ cương khi gần gũi.
TS.BSCK2 Trà Anh Duy, Trung tâm Sức khỏe Nam giới Men’s Health cho hay, một vài lần giảm phong độ đúng vào dịp lễ chưa đủ để kết luận có bệnh lý. Trong nhiều trường hợp, cơ thể chỉ đang phải “trả giá” cho một lịch sinh hoạt bị đảo lộn quá nhiều trong thời gian ngắn.
Kỳ nghỉ nhưng cơ thể lại phải “tăng ca”
Một ngày nghỉ lễ có thể bắt đầu bằng chuyến xe vài trăm kilomet, tiếp đến là bữa trưa với gia đình, chiều gặp bạn bè, tối thêm một cuộc nhậu và gần nửa đêm mới đi ngủ. Sáng hôm sau, lịch trình lại tiếp tục.
Ảnh minh họa
Vấn đề không hẳn nằm ở một yếu tố riêng lẻ mà ở sự cộng dồn: thiếu ngủ, mệt mỏi, rượu bia, ăn quá no, ít vận động và di chuyển nhiều.
Giấc ngủ là một mắt xích đáng chú ý. Nghiên cứu của Leproult và Van Cauter công bố trên JAMA năm 2011 ghi nhận ở nam giới trẻ khỏe mạnh bị giới hạn thời gian ngủ trong một tuần, nồng độ testosterone ban ngày giảm so với khi ngủ đầy đủ. Tuy nhiên, các nghiên cứu sau đó cho kết quả chưa hoàn toàn đồng nhất, nên không thể hiểu đơn giản rằng chỉ một đêm thiếu ngủ là testosterone lập tức “tụt dốc”.
Dữ liệu tổng hợp năm 2021 cho thấy thiếu ngủ hoàn toàn từ 24 giờ trở lên có thể làm giảm testosterone ở nam giới, trong khi thiếu ngủ một phần trong thời gian ngắn chưa cho thấy tác động nhất quán.
Quan trọng hơn một con số testosterone là trạng thái toàn thân. Khi một người thiếu ngủ, uể oải, căng thẳng vì lái xe nhiều giờ và bụng vẫn còn đầy sau bữa tiệc, não có thể vẫn có ham muốn nhưng cơ thể lại không ở trạng thái thuận lợi nhất cho đáp ứng tình dục.
Theo bác sĩ Duy, rượu bia khiến câu chuyện trở nên phức tạp hơn. Sau một lượng cồn nhất định, nam giới có thể bớt ngại ngùng, tự tin hơn và cảm thấy ham muốn tăng lên. Tuy nhiên, cảm giác hưng phấn chủ quan và đáp ứng sinh lý thực tế không phải lúc nào cũng giống nhau.
Một người đàn ông có thể đang rất vui, muốn gần gũi nhưng đồng thời đã uống nhiều bia, chỉ ngủ 4-5 giờ, ăn quá no và trải qua cả ngày di chuyển. Trong khi đó, cương dương không chỉ cần ham muốn mà còn phụ thuộc vào hệ thần kinh, mạch máu, trạng thái tâm lý và khả năng đáp ứng của toàn cơ thể.
Các nghiên cứu về rượu và chức năng cương cũng cho thấy không thể đơn giản kết luận “uống là yếu”. Một phân tích tổng hợp 46 nghiên cứu với hơn 216.000 người cho thấy ảnh hưởng của rượu đối với nguy cơ rối loạn cương thay đổi theo mức độ và kiểu uống.
Vì vậy, điều đáng cảnh giác trong dịp lễ không phải một ly bia trong bữa ăn, mà là uống dồn nhiều, kéo dài đến khuya và cộng thêm thiếu ngủ, mệt mỏi.
Một lần “không lên” chưa có nghĩa là yếu sinh lý
Bác sĩ Duy từng ghi nhận những nam giới tìm đến khám ngay sau kỳ nghỉ chỉ vì hai hoặc ba lần quan hệ không như mong muốn.
Một trường hợp ngoài 30 tuổi, trước đó đời sống tình dục bình thường. Sau chuyến nghỉ lễ với lịch di chuyển liên tục, ngủ 4-5 giờ mỗi đêm và hầu như tối nào cũng có bia rượu, người này hai lần khó duy trì độ cương. Điều khiến anh lo nhất là suy nghĩ: “Mình mới hơn 30 tuổi mà đã bắt đầu yếu”.
Tuy nhiên, ngoài giai đoạn nghỉ lễ, người bệnh vẫn có cương buổi sáng và quan hệ bình thường; đánh giá nam khoa không ghi nhận bất thường nổi bật. Khi trở lại lịch ngủ, ăn uống và vận động thông thường, tình trạng ổn định trở lại.
Theo bác sĩ Duy, đáng chú ý là một lần thất bại có thể kéo theo lần thứ hai bằng chính sự lo lắng. Sau lần đầu không cương tốt, người đàn ông dễ bước vào cuộc quan hệ tiếp theo với tâm lý “liệu hôm nay có lại bị không?”. Khi liên tục kiểm tra độ cương, áp lực hiệu suất có thể khiến đáp ứng tình dục càng khó diễn ra tự nhiên.
Do đó, sau một kỳ nghỉ quá sức, thay vì vội tìm thuốc “tăng phong độ”, điều cần thiết trước tiên có thể là đưa cơ thể trở về nhịp sinh hoạt bình thường.
Nam giới nên hạn chế uống dồn nhiều rượu bia, giữ thời gian ngủ tương đối ổn định, tránh ăn quá no trước khi gần gũi, uống đủ nước và nghỉ ngơi sau những chuyến di chuyển dài.
Nếu tình trạng chỉ xuất hiện vài lần trong những ngày sinh hoạt đảo lộn rồi trở lại bình thường, chưa nên vội gắn nhãn “yếu sinh lý”. Nhưng nếu khó cương tiếp tục lặp lại trong nhiều tuần sau khi đã trở về sinh hoạt bình thường, giảm rõ cương buổi sáng hoặc đi kèm giảm ham muốn, nam giới nên được đánh giá về tim mạch, chuyển hóa, nội tiết, tâm lý và sức khỏe tình dục.
