Thưa ông, trong bối cảnh dịch bệnh Ebola tiếp tục diễn biến phức tạp tại một số quốc gia trên thế giới, ông có thể khái quát tình hình dịch bệnh hiện nay?
Ông Võ Hải Sơn: Theo thông tin từ Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), đến ngày 22/5, Congo đã ghi nhận hơn 750 ca mắc Ebola, trong đó có 177 trường hợp tử vong. Bên cạnh đó, Uganda cũng đã ghi nhận 2 ca mắc có nguồn gốc lây nhiễm từ Congo khi trở về nước.
Đây là đợt bùng phát Ebola thứ 16 tại Congo kể từ năm 1976. Ebola là bệnh truyền nhiễm đặc biệt nguy hiểm với tỷ lệ tử vong rất cao. Trước diễn biến phức tạp của dịch bệnh, WHO đã công bố tình trạng khẩn cấp toàn cầu, tuy nhiên điều đó không đồng nghĩa dịch đã lan rộng trên toàn thế giới.
Ông Võ Hải Sơn, Phó Cục trưởng Cục Phòng bệnh
Bộ Y tế Việt Nam hiện vẫn thường xuyên làm việc với WHO để cập nhật tình hình dịch bệnh. Chúng tôi xác định đây là bệnh rất nguy hiểm, cần nâng cao cảnh giác, tăng cường giám sát và kiểm soát nguy cơ xâm nhập vào Việt Nam.
Hiện nay Việt Nam chưa ghi nhận ca mắc Ebola nào. Vậy nguy cơ dịch bệnh xâm nhập vào nước ta được đánh giá như thế nào, thưa ông?
Ông Võ Hải Sơn: Chiều 22/5, Bộ Y tế đã tổ chức cuộc họp với WHO, CDC Hoa Kỳ, các chuyên gia trong nước cùng đại diện các vụ, cục, bệnh viện và viện nghiên cứu để đánh giá nguy cơ dịch bệnh xâm nhập vào Việt Nam. Các chuyên gia đều nhận định khả năng Ebola xâm nhập vào nước ta hiện ở mức rất thấp.
Tuy nhiên, chúng ta không thể chủ quan bởi Việt Nam có hoạt động giao thương, du lịch quốc tế khá lớn. Có thể xuất hiện trường hợp người từ Congo di chuyển qua quốc gia khác rồi nhập cảnh vào Việt Nam. Vì vậy, nguy cơ xuất hiện ca bệnh xâm nhập vẫn tồn tại dù xác suất thấp.
Hiện Bộ Y tế đang phối hợp chặt chẽ với Bộ Ngoại giao, Bộ Công an và lực lượng quản lý xuất nhập cảnh để theo dõi tình hình người nhập cảnh từ các quốc gia châu Phi, từ đó có biện pháp giám sát sức khỏe phù hợp.
Chúng tôi cũng liên tục truyền thông trên các phương tiện thông tin đại chúng nhằm nâng cao cảnh giác cho người dân, đặc biệt là những người đi và đến vùng có dịch.
Ebola lây truyền chủ yếu qua tiếp xúc trực tiếp với dịch tiết của người mắc bệnh hoặc người tử vong do bệnh. Đây không phải bệnh dễ lây lan qua đường hô hấp như COVID-19, nên nếu thực hiện tốt các biện pháp bảo hộ thì nguy cơ lây nhiễm không cao.
Hiện nay, Việt Nam đang tăng cường hai biện pháp giám sát chính gồm giám sát tại cửa khẩu xuất nhập cảnh và giám sát trong bệnh viện dựa trên các triệu chứng nghi ngờ.
Bên cạnh đó, Bộ Y tế đã chỉ đạo Viện Pasteur Thành phố Hồ Chí Minh và Viện Vệ sinh Dịch tễ Trung ương luôn sẵn sàng năng lực xét nghiệm để kịp thời chẩn đoán, phát hiện nếu xuất hiện ca bệnh.
Bộ Y tế hiện đang triển khai những biện pháp cụ thể nào để ứng phó với nguy cơ dịch bệnh, thưa ông?
Ông Võ Hải Sơn: Bộ Y tế đã tổ chức nhiều cuộc họp với WHO, các chuyên gia, viện nghiên cứu và các bộ, ngành liên quan để đánh giá nguy cơ, cập nhật diễn biến dịch bệnh cũng như xây dựng các báo cáo chuyên môn phục vụ công tác chỉ đạo điều hành.
Chúng tôi cũng đang rà soát lại toàn bộ tài liệu, hướng dẫn chuyên môn được ban hành từ năm 2014 để cập nhật theo tình hình mới và các khuyến cáo mới nhất của WHO.
Đồng thời, Bộ Y tế đã báo cáo tình hình với các cơ quan lãnh đạo cấp cao để kịp thời nắm bắt và chỉ đạo công tác phòng chống dịch.
Điều quan trọng hiện nay là người dân cần theo dõi thông tin từ các nguồn chính thống của WHO và Bộ Y tế để hiểu đúng tình hình, tránh tâm lý hoang mang nhưng cũng tuyệt đối không chủ quan.
Đối với những người đi và đến vùng dịch, đặc biệt là khu vực tại Congo, chúng tôi khuyến cáo cần nâng cao cảnh giác và thực hiện nghiêm các biện pháp phòng bệnh.
Tại Congo tồn tại một số tập quán văn hóa như chạm tay vào người đã tử vong để tiễn biệt. Trong khi đó, virus Ebola có thể lây truyền qua tiếp xúc với dịch tiết của người mắc bệnh hoặc người tử vong, nên nguy cơ lây nhiễm trong những trường hợp tiếp xúc trực tiếp là rất cao.
Do đó, người dân cần hiểu đúng về đường lây truyền của bệnh để chủ động phòng ngừa, tránh tiếp xúc với dịch tiết của người nghi mắc bệnh.
Đối với nhân viên y tế, Bộ Y tế đã tăng cường các biện pháp kiểm soát nhiễm khuẩn tại bệnh viện nhằm sẵn sàng ứng phó nếu xuất hiện ca bệnh xâm nhập.
Người dân thường lo lắng trước các dịch bệnh nguy hiểm. Bộ Y tế có khuyến cáo cụ thể nào dành cho cộng đồng không, thưa ông?
Ông Võ Hải Sơn: Ebola là bệnh nguy hiểm nhưng không lây lan dễ dàng như COVID-19 bởi cơ chế lây truyền hoàn toàn khác nhau. Vì vậy, nếu thực hiện tốt các biện pháp phòng chống thì hoàn toàn có thể kiểm soát được nguy cơ dịch bệnh.
Đối với người dân, cần duy trì các biện pháp phòng bệnh cơ bản như đeo khẩu trang, giữ vệ sinh cá nhân, ăn uống hợp vệ sinh và rửa tay thường xuyên, đặc biệt trước khi ăn và sau khi đến nơi công cộng.
Những người có tiếp xúc gần hoặc trực tiếp với người nghi mắc bệnh cần sử dụng đầy đủ phương tiện bảo hộ cá nhân theo hướng dẫn của ngành y tế.
Ngoài ra, nếu sau khi trở về từ vùng dịch mà xuất hiện các triệu chứng như sốt, mệt mỏi hoặc dấu hiệu bất thường về sức khỏe thì cần đến ngay cơ sở y tế và khai báo rõ tiền sử đi lại để được theo dõi, xử lý kịp thời.
Điều quan trọng nhất là người dân không nên hoang mang nhưng phải luôn nâng cao cảnh giác và chủ động thực hiện các biện pháp phòng chống dịch.
Cảm ơn ông!
