Khi nhắc đến những thói xấu gây tổn thương gan, nhiều người lập tức nghĩ tới rượu bia. Nhưng trên thực tế, không cần uống lấy một giọt rượu, gan bạn vẫn có thể bị “bào mòn” mỗi ngày chỉ vì ăn quá nhiều một số loại trái cây vốn ngon và bổ.
Tiến sĩ dinh dưỡng Lưu Bác Nhân (Đài Loan, Trung Quốc) cho biết, trái cây tốt nhưng không phải loại nào hay cách ăn nào cũng tốt cho gan. Chưa kể thực phẩm nào cũng vậy, chỉ tốt nếu ăn điều độ và đúng cách. Vì vậy, ông đưa ra cảnh báo về 4 loại trái cây không nên ăn quá nhiều kẻo gan quá tải, tích mỡ, tăng nguy cơ viêm gan, đẩy nhanh quá trình suy giảm chức năng gan:
1. Sầu riêng
Ngọt, béo và nhiều dinh dưỡng - sầu riêng luôn khiến nhiều người “phát cuồng”. Nhưng đây lại là loại quả có hàm lượng đường và chất béo cực cao, đặc biệt là đường fructose - một loại đường mà gan phải vất vả chuyển hóa.
Ảnh minh họa
Khi cơ thể nạp quá nhiều fructose, gan sẽ chuyển phần dư thừa thành chất béo. Lâu ngày tích tụ sẽ làm tăng nguy cơ gan nhiễm mỡ không do rượu. Đặc biệt, với những người có gan yếu, ăn sầu riêng liên tục có thể khiến tình trạng bệnh nặng thêm. Ngoài ra, sầu riêng còn có tính nóng, dễ làm gan “quá tải” trong quá trình đào thải độc tố. Lời khuyên là mỗi tuần chỉ nên ăn khoảng 2-3 múi nhỏ (100-150g) và tránh ăn nhiều ngày liên tiếp.
2. Táo gai
Táo gai thường được dùng làm mứt, siro hoặc ăn trực tiếp vì có vị chua ngọt, dễ kích thích vị giác và được cho là tốt cho hệ tiêu hóa. Tuy nhiên, loại quả này chứa lượng lớn axit hữu cơ. Khi ăn nhiều, lượng axit này sẽ làm tăng tiết dịch vị, gây kích ứng niêm mạc dạ dày và buộc gan phải xử lý nhiều axit dư thừa hơn.
Đối với người có gan yếu, ăn quá nhiều táo gai có thể khiến gan làm việc mệt mỏi, dễ dẫn đến tổn thương tế bào gan về lâu dài. Ngay cả người khỏe mạnh cũng chỉ nên ăn khoảng 100-150g mỗi lần và không nên dùng hằng ngày nếu muốn bảo vệ gan.
Ảnh minh họa
3. Hồng
Không chỉ thơm ngon, quả hồng còn kích thích vị giác khiến nhiều người “lỡ miệng” ăn quá mức. Tuy nhiên, loại quả này chứa nhiều tannin - một hợp chất có thể kết hợp với axit dạ dày tạo thành khối cứng, gây khó tiêu. Khi đó, gan sẽ phải làm việc nhiều hơn để xử lý phần chất thải không được tiêu hóa tốt, từ đó làm tăng gánh nặng lên cơ quan này.
Thêm vào đó, hồng cũng chứa lượng đường tương đối cao, góp phần không nhỏ vào sự tích tụ mỡ trong gan nếu ăn thường xuyên. Mỗi tuần chỉ nên ăn 2-3 quả nhỏ (150-200g), tránh ăn lúc đói và không ăn nhiều trong thời gian dài. Cũng không nên ăn hồng còn xanh vì nhiều tannin và không nên ăn quá chín vì nhiều đường sẽ tăng gánh nặng cho gan - tích mỡ gan.
4. Bơ
Bơ nổi tiếng là giàu chất béo tốt, hỗ trợ tim mạch và nhiều cơ quan khác. Nhưng với gan, chất béo - dù là “tốt” - cũng cần được chuyển hóa. Nếu ăn quá nhiều bơ, gan sẽ phải làm việc liên tục để xử lý chất béo dư thừa, từ đó làm tăng nguy cơ gan nhiễm mỡ không do rượu.
Ảnh minh họa
Điều đáng nói là nhiều người có thói quen ăn bơ hàng ngày như món ăn vặt hoặc làm sinh tố. Nếu kéo dài, thói quen này có thể âm thầm làm giảm hiệu suất hoạt động của gan. Do đó, hãy ăn bơ có chừng mực: khoảng 1/2 quả mỗi ngày (50-75g) và không nên ăn liên tục nhiều ngày, nhất là các cách chế biến nhiều đường.
7 dấu hiệu cảnh báo sớm chức năng gan đang suy giảm
- Mệt mỏi kiệt sức: Gan tổn thương làm gián đoạn chuyển hóa năng lượng và tích tụ độc tố trong máu gây uể oải kéo dài.
- Rối loạn tiêu hóa: Thiếu hụt dịch mật khiến cơ thể chán ăn, sợ dầu mỡ, đầy bụng và buồn nôn.
- Hơi thở hôi: "Nhà máy thải độc" quá tải khiến các khí cặn bã tích tụ, giải phóng qua đường hô hấp tạo mùi hôi nồng đặc trưng.
- Mẩn ngứa, sần da: Độc tố không được đào thải bài tiết qua da, kích ứng các đầu dây thần kinh gây nổi mề đay, ngứa ngáy âm ỉ.
- Nước tiểu sẫm màu: Sắc tố bilirubin không được gan chuyển hóa bị rò rỉ vào máu và thải qua đường thận khiến nước tiểu có màu vàng sậm, nâu cổ vịt.
- Nổi sao mạch: Các mạch máu nhỏ li ti nổi lên dạng màng nhện ở ngực, cổ do gan kém không chuyển hóa hết hormone estrogen gây giãn mao mạch.
- Dễ bầm tím, chảy máu: Gan suy giảm làm thiếu hụt các protein đông máu, khiến cơ thể dễ bầm tím dù va chạm nhẹ hoặc hay chảy máu chân răng.
Nguồn và ảnh: NetEase Health, Eliteclinic, Sohu
