Vì sao Trung Quốc ngày càng “hút” bệnh nhân quốc tế?

Từ tiên lượng chỉ còn sống 3 tháng đến quyết định sang Trung Quốc điều trị

Ông Stuart Lye, 58 tuổi, sống tại New Zealand, từng được các bác sĩ thông báo rằng ông chỉ còn khoảng 3 tháng để sống sau khi được chẩn đoán mắc đa u tủy xương nguy cơ cao (high-risk myeloma) vào năm 2018, báo The Japan Times đưa tin.

Dù nhiều năm điều trị bằng hóa trị, ghép tế bào gốc và thuốc đã giúp kéo dài sự sống, tình trạng sức khỏe của ông ngày càng xấu đi và các phương án điều trị trong nước gần như không còn.

Ông biết đến CAR-T, một liệu pháp miễn dịch tiên tiến trong điều trị ung thư. Tuy nhiên, phương pháp này vẫn chưa được thương mại hóa tại New Zealand, còn các thử nghiệm lâm sàng đang diễn ra cũng không áp dụng cho loại ung thư của ông.

Ở quốc gia gần nhất có thể tiếp cận liệu pháp này là Australia, chi phí điều trị có thể lên tới hơn 500.000 đô la Australia (khoảng 9,1 tỷ đồng).

May mắn thay, một bệnh nhân New Zealand từng điều trị CAR-T tại Trung Quốc đã giới thiệu cho ông một bệnh viện ở Thượng Hải. Chỉ sau 10 ngày trao đổi với bệnh viện, ông cùng vợ quyết định sang Trung Quốc điều trị.

Sau 7 tuần tham gia một thử nghiệm lâm sàng, bệnh ung thư của ông đã được kiểm soát. Toàn bộ quá trình, bao gồm chi phí điều trị tại bệnh viện và vé máy bay, chỉ tiêu tốn khoảng 65.000 USD (khoảng 1,7 tỷ đồng).

"Tìm kiếm CAR-T ở nước ngoài là lựa chọn duy nhất của tôi", ông nói. "Tôi chọn Trung Quốc vì nước này đang đi đầu trong nghiên cứu và phát triển, trong khi chi phí điều trị chỉ bằng khoảng 1/10 so với nhiều quốc gia khác."

Vì sao ngày càng nhiều người nước ngoài đến Trung Quốc chữa bệnh?

Ông Lye là một trong số ngày càng nhiều người nước ngoài tìm đến Trung Quốc để điều trị các bệnh lý nghiêm trọng, khi quốc gia này nổi lên như một điểm đến mới của du lịch y tế nhờ khả năng cung cấp các liệu pháp tiên tiến với chi phí thấp hơn đáng kể.

Trong khi các điểm đến truyền thống ở châu Á như Thái Lan, Hàn Quốc hay Malaysia nổi tiếng với phẫu thuật thẩm mỹ, thụ tinh trong ống nghiệm hoặc khám sức khỏe tổng quát, Trung Quốc đang hướng tới việc tạo khác biệt bằng các công nghệ điều trị hiện đại.

Victor Cao, Giám đốc vận hành của Joyful Medical - đơn vị kết nối bệnh nhân quốc tế với các liệu pháp điều trị ung thư tại Thượng Hải - cho biết có hai lý do chính khiến một người bệnh ra nước ngoài chữa bệnh: khả năng tiếp cận công nghệ điều trị tiên tiến và chi phí.

"Trước đây, người Trung Quốc thường sang nước ngoài để điều trị những phương pháp chưa có trong nước. Nhưng giờ mọi thứ đã thay đổi", ông nói.

Trong thời gian gần đây, khi chính sách miễn thị thực được mở rộng, ngày càng có nhiều video trên mạng xã hội ghi lại trải nghiệm tích cực của người nước ngoài khi điều trị tại Trung Quốc, chủ yếu là các dịch vụ như châm cứu hoặc chăm sóc răng miệng.

Tuy nhiên, một lĩnh vực đang âm thầm thu hút sự quan tâm là liệu pháp CAR-T - được xem là một trong những bước đột phá lớn nhất của ngành ung thư học nhưng hiện vẫn chưa phổ biến hoặc có chi phí rất cao tại nhiều quốc gia.

CAR-T hoạt động bằng cách lấy tế bào miễn dịch T từ máu của bệnh nhân, chỉnh sửa trong phòng thí nghiệm để tạo ra một thụ thể đặc biệt có khả năng nhận diện tế bào ung thư, sau đó nhân lên với số lượng lớn và truyền trở lại cơ thể để tiêu diệt khối u.

Tại Mỹ, một lần truyền CAR-T có thể có giá từ 300.000 đến 475.000 USD (khoảng 7,9 đến 12,5 tỷ đồng), theo Hiệp hội Ung thư Mỹ.

Trong khi đó, tại Trung Quốc, chi phí cho dịch vụ này khoảng 150.000 đến 180.000 USD (3,9 đến 4,7 tỷ đồng), thậm chí có thể giảm xuống dưới 44.000 USD (1,1 tỷ đồng) nếu một liệu pháp mới được cơ quan quản lý dược nước này phê duyệt.

Hiện thị trường du lịch y tế của Trung Quốc vẫn ở giai đoạn đầu phát triển. Tuy nhiên, quốc gia này đang đặt mục tiêu chuyển mình từ một trung tâm sản xuất sang nhà cung cấp các dịch vụ giá trị cao, trong đó có y tế.

Theo Grand View Research, quy mô thị trường du lịch y tế toàn cầu hiện vào khoảng 34 tỷ USD và được dự báo sẽ đạt 126 tỷ USD vào năm 2035. Riêng thị trường du lịch y tế của Trung Quốc được dự báo tăng từ 1,3 tỷ USD năm 2025 lên 3,4 tỷ USD vào năm 2035.

Theo ông Shi Haoying, nhà sáng lập và Giám đốc điều hành SinoUnited Health, nhiều bệnh nhân quốc tế chọn Trung Quốc vì họ không thể tiếp cận những phương pháp điều trị tương tự tại quê nhà.

Không chỉ có chi phí thấp hơn, Trung Quốc còn có lợi thế về khả năng tiếp cận nhanh.

Dù chỉ phê duyệt sản phẩm CAR-T đầu tiên vào năm 2021, đến nay Trung Quốc đã có 7 liệu pháp CAR-T thương mại, ngang bằng với Mỹ - nơi khai sinh công nghệ này.

Theo cơ sở dữ liệu ClinicalTrials.gov, Trung Quốc hiện cũng là quốc gia dẫn đầu thế giới về số lượng thử nghiệm lâm sàng liên quan đến CAR-T.

Trung Quốc đã nhanh chóng vươn lên trở thành nhân tố quan trọng trong lĩnh vực nghiên cứu và đổi mới y tế toàn cầu. Theo một báo cáo phân tích của McKinsey, tính đến năm 2024, quốc gia này đã đạt mức ngang bằng với Mỹ về số lượng thuốc thử nghiệm bước vào giai đoạn thử nghiệm lâm sàng, đồng thời hoàn tất các thử nghiệm nhanh gấp từ 2 đến 5 lần so với Mỹ và Châu Âu.

Trong những năm gần đây, Trung Quốc là quốc gia tiên phong thử nghiệm một số phương pháp điều trị phức tạp và các thử nghiệm lâm sàng. Năm 2024, các bác sĩ nước này sử dụng liệu pháp tế bào do Trung Quốc phát triển để điều trị trẻ mắc lupus. Năm 2025, nước này thực hiện ca ghép thận khác loài đầu tiên ở châu Á và trở thành quốc gia đầu tiên trên thế giới phê duyệt thương mại hóa thiết bị cấy ghép não cho người bị chấn thương tủy sống.

Tuy nhiên, việc cho phép những bệnh nhân đang trong tình trạng tuyệt vọng tham gia các thử nghiệm lâm sàng có thu phí làm dấy lên lo ngại rằng các bệnh viện có thể đặt lợi nhuận lên trên sự an toàn.

Tháng trước, Trung Quốc bắt đầu cấm các bệnh viện thu phí liên quan đến nghiên cứu lâm sàng. Đồng thời, nước này cho phép các bệnh viện đủ điều kiện thương mại hóa một số công nghệ tiên tiến như liệu pháp tế bào, giao diện não - máy tính và ghép tạng từ động vật sang người mà không cần quy trình đăng ký thuốc truyền thống.

Các quy định mới được đưa ra sau "nhiều năm lo ngại về thị trường xám đối với các liệu pháp tế bào chưa được phê duyệt và thiếu sự quản lý chặt chẽ," Zhao Bing, chuyên gia phân tích lĩnh vực y tế tại China Renaissance Securities, cho biết.

"Các quy định này nhằm mục đích chuyển đổi các công nghệ y tế mới nổi của Trung Quốc từ giai đoạn phát triển nhanh chóng nhưng lỏng lẻo về mặt giám sát sang giai đoạn được quản lý chặt chẽ hơn và tuân thủ nghiêm ngặt các quy định."

Dù vậy, khoảng cách giữa Trung Quốc với các trung tâm du lịch y tế truyền thống như Thái Lan hay Singapore vẫn còn khá lớn. Hệ thống y tế nước này chưa được thiết kế tối ưu cho bệnh nhân quốc tế, trong khi các rào cản về ngôn ngữ, thủ tục thị thực và thanh toán vẫn tồn tại.

Đối với ông Stuart Lye, lựa chọn sang Trung Quốc điều trị đã mang lại kết quả tích cực.

Hiện ông sống cùng gia đình tại thành phố Hamilton (New Zealand). Các xét nghiệm máu hằng tháng đều cho kết quả ổn định. Ông đã nghỉ công việc cảnh sát, hiện làm khoảng 20 giờ mỗi tuần tại một trường tiểu học, chơi golf và hỗ trợ những bệnh nhân khác đang cân nhắc sang Trung Quốc điều trị.

"Đây không phải là phương pháp chữa khỏi hoàn toàn", ông nói. "Nhưng nếu cần và vẫn còn cơ hội, tôi sẵn sàng quay lại Trung Quốc để điều trị thêm một lần nữa."