Ung thư tuyến tụy vốn được mệnh danh là "vua của các loại ung thư" bởi khả năng tiến triển âm thầm và tỷ lệ tử vong cao. Theo Tiến sĩ Huang Xuan, chuyên gia hồi sức cấp cứu tại Đài Loan (Trung Quốc), thói quen tiêu thụ đồ uống không lành mạnh đang trực tiếp làm tăng gánh nặng cho tuyến tụy. Trong đó bao gồm các loại đồ uống - thứ mà ít được quan tâm hơn khi lựa chọn so với bữa ăn chính hàng ngày.
Dưới đây là 4 loại đồ uống được các bác sĩ liệt vào danh sách "đồng phạm" của ung thư tuyến tụy, mê mấy cũng nên uống ít đi:
1. Đồ uống chứa hàm lượng đường cao
Theo một nghiên cứu được công bố trên tạp chí "Circuitation" , nước ngọt và các loại đồ uống có đường khác có thể gây ra khoảng 6.450 ca tử vong do ung thư mỗi năm. Uống khoảng 500ml trà sữa trân châu mỗi ngày có thể làm tăng nguy cơ ung thư tuyến tụy lên 87%. Nếu uống một cốc nước ngọt có ga chứa 70g đường mỗi ngày, nguy cơ tử vong do ung thư tuyến tụy cao gấp ba lần so với những người trẻ tuổi không uống đồ uống có đường.
Y tá khoa độc chất Tan Dunci (Đài Loan, Trung Quốc) giải thích, đây là nhóm chứa đường tinh luyện (sucrose) hoặc siro ngô cao phân tử. Lượng đường trong máu cao do đồ uống có đường có thể dẫn đến kháng insulin, làm tăng nồng độ yếu tố gây ung thư IGF-1, từ đó kích hoạt sự tăng sinh tế bào bất thường và làm tăng nguy cơ ung thư.
2. Đồ uống chứa cồn
Rất nhiều người biết uống nhiều rượu bia hại gan, phá dạ dày nhưng không hay rằng tuyến tụy cũng đang phải "chịu trận". Cơ quan Nghiên cứu Ung thư Quốc tế (IARC) xếp đồ uống có cồn vào nhóm chất gây ung thư loại 1. Khi đi vào cơ thể, rượu chuyển hóa thành acetaldehyde – một chất độc trực tiếp tấn công và phá hủy cấu trúc DNA.
Đặc biệt đối với người Đông Á, do thiếu hụt enzyme phân giải acetaldehyde, việc tiêu thụ rượu bia không chỉ gây áp lực cho gan mà còn làm tăng nguy cơ đột biến gen tại tuyến tụy và thực quản nhanh hơn các nhóm dân số khác.
3. Đồ uống nóng trên 65 độ C
Nhiều người có thói quen thưởng thức trà hoặc cà phê khi còn bốc khói nghi ngút, nhưng nhiệt độ trên 65 độ C đã được WHO phân loại là chất gây ung thư nhóm 2A.
Nhiệt độ quá cao gây bỏng nhiệt niêm mạc lặp đi lặp lại, dẫn đến tình trạng viêm mãn tính. Quá trình tự sửa chữa liên tục của tế bào dưới tác động của nhiệt độ cao dễ dẫn đến sai sót, hình thành các tế bào ác tính tại thực quản và ảnh hưởng gián tiếp đến hệ thống tiêu hóa thượng vị, bao gồm cả tuyến tụy.
4. Nước ép trái cây chế biến sẵn
Dù được quảng cáo là tự nhiên nhưng đây là đồ uống chứa nhiều đường, làm tăng nguy cơ mắc nhiều bệnh ung thư nếu uống quá mức, gồm cả ung thư tuyến tụy. Điểm khác biệt là đồ uống có đường như trà sữa, nước ngọt có ga là đường tinh luyện còn nước ép trái cây đóng chai/hộp sẵn là đường fructose.
Tiến sĩ Huang Xuan cho biết, trong trái cây nguyên quả, chất xơ đóng vai trò như "phanh xe" làm chậm quá trình hấp thụ đường. Khi biến thành nước ép đóng chai, "phanh" này mất đi, fructose ồ ạt đổ về gan. Gan không chuyển hóa kịp sẽ biến fructose thành mỡ gan và gây ra các phản ứng viêm nội tạng. Nghiên cứu chỉ ra fructose lỏng có khả năng thúc đẩy tế bào ung thư tuyến tụy sử dụng đường để phân chia tế bào nhanh hơn so với các loại đường khác.
Uống gì để bảo vệ tuyến tụy, giảm nguy cơ ung thư?
Để giảm thiểu nguy cơ ung thư nói chung và ung thư tuyến tụy nói riêng, Tiến sĩ Huang Xuan nhấn mạnh ngoài hạn chế hết mức 4 đồ uống trên thì cần ưu tiên những lựa chọn tự nhiên, giúp thanh lọc cơ thể và hỗ trợ chức năng tuyến tụy. Ví dụ như:
- Nước lọc: Nước lọc là lựa chọn số một để thúc đẩy trao đổi chất mà không tạo ra bất kỳ gánh nặng calo nào. Đây là loại đồ uống nên chiếm phần lớn nhất trong lượng chất lỏng nạp vào.
- Trà tự nhiên không đường: Các loại trà xanh, trà đen không đường giàu chất chống oxy hóa giúp bảo vệ tế bào khỏi sự tấn công của các gốc tự do. Tuy nhiên nên uống vừa phải, đúng lúc.
- Cà phê đen nguyên chất: Uống một lượng cà phê đen vừa phải, không thêm đường hay kem sữa, cung cấp lượng polyphenol dồi dào có khả năng kháng viêm. Tuy nhiên, cần chú ý không uống quá nóng và kiểm soát lượng caffeine nạp vào cơ thể.
- Sữa thực vật không đường: Sữa đậu nành, sữa hạnh nhân hoặc sữa yến mạch không đường là nguồn cung cấp protein thực vật và canxi tuyệt vời, giúp duy trì năng lượng mà không làm rối loạn chỉ số đường huyết.
Nguồn và ảnh: TOPick, Family Doctor
