Bộ Công an thông tin, trong những năm gần đây, hệ thống ngân hàng Việt Nam đã có những bước tiến nhanh trong lộ trình hiện đại hoá công nghệ thông tin, hướng tới nền tài chính hiện đại, văn minh và thuận tiện cho khách hàng.
Theo thông tin từ Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN), tỷ lệ người dân từ 15 tuổi trở lên sở hữu tài khoản ngân hàng đạt mức gần 90%; giá trị thanh toán không dùng tiền mặt đạt mức gấp 28 lần GDP; số lượng giao dịch không dùng tiền mặt tăng trên 37,9%, giá trị giao dịch tăng trên 14,2%; trên 154 triệu tài khoản cá nhân và 1,94 triệu tài khoản tổ chức trong tổng số hơn 232 triệu tài khoản khách hàng trên hệ thống đã thực hiện sinh trắc học; số vụ lừa đảo qua tài khoản ngân hàng giảm trên 50% so với cùng kỳ năm 2025. Tuy nhiên, vẫn tiềm ẩn nhiều nguy cơ dẫn đến hành vi vi phạm pháp luật.
Trên thế giới và tại Việt Nam hiện nay, hành vi lợi dụng tài khoản ngân hàng để thực hiện hành vi vi phạm pháp luật diễn ra rất phức tạp, quy mô ngày càng lớn, phương thức, thủ đoạn hoạt động ngày càng tinh vi, phức tạp có tính chất tổ chức, xuyên biên giới… gây thiệt hại lên đến hàng ngàn tỷ USD, rất khó để thu hồi.
Bên cạnh đó, các quốc gia cũng phải chi ra đến hàng trăm tỷ USD để hoàn thiện, khắc phục hậu quả, nâng cấp hệ thống công nghệ thông tin để phòng ngừa, ngăn chặn các hoạt động này.

Ảnh minh họa (Nguồn: Bộ Công an).
Cảnh báo về hành vi trốn thuế, đánh bạc, chuyển tiền trái phép thông qua tài khoản ngân hàng
Đặc biệt, trong thời đại internet, công nghệ số toàn cầu hiện nay, các hành vi sử dụng tài khoản ngân hàng để thực hiện hành vi phạm tội ngày càng tinh vi, phức tạp liên quan đến các tổ chức tội phạm xuyên quốc gia do tính chất không biên giới của hệ thống Mobile Banking, Internet Banking, app ngân hàng số/ví điện tử, các sàn giao dịch tiền kỹ thuật số.
Tốc độ xử lý các giao dịch ngày càng nhanh của hệ thống công nghệ thông tin dẫn đến dòng tiền được luân chuyển với tốc độ rất nhanh, trên diện rộng; lợi dụng các kẽ hở bảo mật, tính "ẩn" của cá nhân trên không gian mạng, che giấu tung tích để xâm nhập từ xa chiếm đoạt quyền điều hành, chiếm đoạt tài sản trong tài khoản khách hàng, tống tiền các cá nhân, tổ chức; sử dụng tính năng tự động trích tài khoản để luân chuyển dòng tiền ngay khi có tiền vào tài khoản…

(Ảnh: Bộ Công an).
Theo đó, các hành vi vi phạm pháp luật phổ biến hiện nay thông qua tài khoản ngân hàng liên quan đến nhiều loại tội phạm như: lừa đảo, trốn thuế, đánh bạc, chuyển tiền trái phép, rửa tiền…
Để thực hiện các hành vi này, các đối tượng thường sử dụng các phương thức, thủ đoạn như: sử dụng giấy tờ giả để mở tài khoản ngân hàng; mua, bán, mượn, thuê tài khoản hoặc sử dụng các tài khoản cá nhân/tổ chức làm trung gian luân chuyển nguồn tiền bất hợp pháp hoặc hợp thức hoá mục đích vay vốn, phát hành trái phiếu, cổ phiếu…
Khi phát sinh giao dịch đáng ngờ cần lập tức trình báo cơ quan chức năng
Để phòng, tránh những rủi ro về mặt pháp lý do vi phạm pháp luật thông qua tài khoản ngân hàng, Cục An ninh kinh tế - Bộ Công an khuyến cáo doanh nghiệp, hộ kinh doanh, cá nhân cần nâng cao ý thức chấp hành pháp luật.
Đáng chú ý, nhiều người dân cho rằng việc cho mượn, cho thuê hoặc bán thông tin cá nhân là hành vi đơn giản và không trực tiếp tham gia vào hoạt động phạm tội. Tuy nhiên, đây là nhận thức sai lầm và tiềm ẩn nhiều hậu quả nghiêm trọng.
Khi phát sinh giao dịch đáng ngờ, các vụ việc lừa đảo, tranh chấp thanh toán hoặc giao dịch có dấu hiệu vi phạm pháp luật, người đứng tên tài khoản sẽ phải làm việc với cơ quan chức năng để giải trình quá trình đăng ký, sử dụng tài khoản.
Các thông tin như căn cước công dân, số điện thoại, địa chỉ email, dữ liệu khuôn mặt, tài khoản ngân hàng, ví điện tử hoặc tài khoản thanh toán quốc tế… đều có thể trở thành căn cứ để xác minh trách nhiệm liên quan.
Trường hợp, cá nhân biết rõ mục đích vi phạm pháp luật nhưng vẫn cung cấp thông tin, đứng tên đăng ký, kích hoạt, xác minh hoặc giao tài khoản cho người khác sử dụng thì tùy tính chất mức độ vi phạm có thể phạt vi phạm hành chính hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự theo quy định của pháp luật.
Các mức phạt về hành vi cho thuê, cho mượn, mua bán hoặc mở hộ tài khoản ngân hàng theo quy định hiện hành:
Xử phạt vi phạm hành chính
Hành vi vi phạm: Thu mua, thuê, cho thuê, mượn, cho mượn tài khoản ngân hàng, hoặc sử dụng tài khoản để thực hiện hành vi gian lận, lừa đảo.
Mức phạt: Phạt tiền lên đến 200 triệu đồng đối với cá nhân có hành vi vi phạm nghiêm trọng (mức phạt cụ thể tùy thuộc vào số lượng tài khoản và tang vật, tính chất hành vi).
Ngoài ra còn có hình thức xử phạt bổ sung như tịch thu tang vật, phương tiện vi phạm hoặc buộc nộp lại số lợi bất hợp pháp.

Ảnh được hỗ trợ bởi AI.
Xử lý trách nhiệm hình sự
Khung phạt 1 (Phạt tiền từ 20 triệu đến 100 triệu đồng, phạt cải tạo không giam giữ đến 3 năm hoặc tù từ 6 tháng đến 3 năm): Áp dụng cho người thu thập, tàng trữ, trao đổi, mua bán hoặc công khai hóa trái phép từ 10 đến dưới 50 tài khoản ngân hàng của người khác hoặc thu lợi bất chính từ 20 triệu đến dưới 100 triệu đồng.
Khung phạt 2 (Phạt tiền từ 100 triệu đến 500 triệu đồng hoặc phạt tù từ 2 năm đến 7 năm): Áp dụng khi phạm tội thuộc một trong các trường hợp:
Có tổ chức.
Thu thập, tàng trữ, trao đổi, mua bán hoặc công khai hóa trái phép 50 tài khoản ngân hàng trở lên.
Thu lợi bất chính 100 triệu đồng trở lên.
Tái phạm nguy hiểm.
Hình phạt bổ sung: Người phạm tội còn có thể bị phạt tiền từ 10 triệu đến 50 triệu đồng, cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 1 đến 5 năm.
