Một buổi tối tháng 6, không khí tại Khoa Cấp cứu thuộc Bệnh viện Nhi đồng Hà Nam (Hà Nam, Trung Quốc) vốn đã căng thẳng càng trở nên gấp gáp hơn bao giờ hết. Một cặp vợ chồng hớt hải lao vào phòng. Trên lưng người cha là đứa con trai 15 tuổi đã bất tỉnh nhân sự, toàn thân lạnh ngắt và mạch đập vô cùng yếu ớt.
Mọi nỗ lực giành giật lại mạng sống từ tay tử thần của các bác sĩ diễn ra dồn dập, nhưng tất cả đã quá muộn màng vào thời điểm ấy.
Ảnh minh họa
Người mẹ giàn giụa nước mắt kể lại, con trai mình mấy hôm nay thường xuyên tỏ ra mệt mỏi. Khi bố mẹ hỏi thì chỉ bảo do thức khuya và học hành căng thẳng nên trong người khó chịu, không cần đi khám. Họ thấy con nói vậy cũng không cố ép cậu bé, chỉ nhắc nhở con ngủ sớm rồi mua đủ thứ về nấu bồi bổ cho con. Chẳng ngờ, ngày hôm ấy, ăn tối xong, cậu ăn thêm món bánh ngọt yêu thích để tráng miệng, chưa đầy 10 phút sau thì đột nhiên lờ đờ rồi lịm dần đi. Bố mẹ hoảng loạn tự lái xe đưa con tới thẳng phòng cấp cứu.
Tiếp nhận hồ sơ của ca bệnh đau lòng này, bác sĩ Liu Fang của bệnh viện nghẹ ngào chia sẻ với Đài truyền hình kinh tế Hồ Nam: "Tình hình lúc đó rất khẩn cấp. Bệnh nhi bị nhiễm toan ceton do đái tháo đường (DKA). Đây là biến chứng cấp tính nguy hiểm nhất của căn bệnh này. Nhưng gia đình hoàn toàn không biết con đã mắc bệnh, cũng chưa từng được chẩn đoán hay điều trị. Khi được bố cõng tới phòng cấp cứu, bệnh nhi rơi vào trạng thái hôn mê sâu, phù não và suy đa tạng. Thật không may, chúng tôi đã cố gắng hết sức vẫn không thể cứu sống được cậu bé".
Sự thật kinh hoàng sau thói quen ăn ngủ phá hủy mạch máu
Sự việc nam sinh 15 tuổi tử vong đột ngột kể trên đã bóc trần một thực trạng đáng sợ về thói quen sinh hoạt hằng ngày. Qua lời kể của gia đình, các bác sĩ bàng hoàng nhận ra cậu bé đang tự đẩy mình đến cái chết bằng hai hành vi phá hủy hệ chuyển hóa cực kỳ nghiêm trọng. Bác sĩ Liu Fang không kiềm được xót xa mà nói: "Ăn ngủ như thế dù trẻ mấy, khỏe mấy rồi cũng gục".
Thứ nhất là thói quen gần như chỉ ăn đồ ăn nhanh:
Nam sinh này có sở thích đặc biệt là gọi đồ ăn mang về. Trong hơn 2 năm qua, thực đơn mỗi ngày của cậu phần lớn chỉ xoay quanh các loại gà rán, khoai tây chiên, các món ngập dầu mỡ và mặn chát. Đi kèm với đó là thói quen uống nước ngọt thay nước lọc hằng ngày. Những loại thực phẩm calo rỗng này nạp vào cơ thể một lượng đường khổng lồ. Nó tạo áp lực kinh hoàng lên tuyến tụy, buộc cơ quan này phải làm việc quá tải liên tục để xử lý đường huyết.
Ảnh minh họa
Thứ hai là thói quen ngủ sau 3 giờ sáng:
Nam sinh gần như không bao giờ đi ngủ trước nửa đêm, người mẹ cho biết giờ ngủ của con mình thường là 3 giờ sáng. Khi thì học bài, lúc thì xem điện thoại, khi lại chơi game online. Bố mẹ nhắc rất nhiều lần nhưng cậu bé không thay đổi, thường xuyên lấy lý do mình nằm mãi không ngủ được nhưng nói đi khám thì không chịu. Bố mẹ nghĩ rằng con còn trẻ nên cơ thể cũng dẻo dai hơn, lại đang độ tuổi khó bảo nên đành để con ngủ bù thỏa thích vào bất cứ giờ nào cậu rảnh trong ngày.
Việc thiếu ngủ trầm trọng và thức khuya liên miên đã phá hủy hoàn toàn đồng hồ sinh học. Nó làm đảo lộn hệ nội tiết, kích hoạt chứng kháng insulin mạnh mẽ và ngăn chặn cơ thể phục hồi.
Ảnh minh họa
Chuỗi ngày ăn ngủ ngược đời này đã đẩy hệ chuyển hóa của nam sinh đến mức kiệt quệ. Tình trạng này âm thầm kích hoạt căn bệnh tiểu đường tuýp 2 chuyển biến ác tính vô cùng thầm lặng mà không một ai trong gia đình hay biết.
Thủ phạm trực tiếp dẫn đến ca tử vong thương tâm là biến chứng nhiễm toan ceton do đái tháo đường (DKA). Đây là biến chứng cấp tính nguy hiểm nhất của căn bệnh này. Khi cơ thể thiếu hụt insulin nghiêm trọng, nó không thể sử dụng đường trong máu làm năng lượng. Cơ thể buộc phải cầu cứu bằng cách phân giải ồ ạt một lượng lớn chất béo.
Quá trình phân giải chất béo quá mức này sẽ sản sinh ra một chất có tính axit mạnh gọi là thể ceton. Khi thể ceton tích tụ đậm đặc, nó làm cho máu bị nhiễm axit, gây rối loạn chuyển hóa toàn thân, khiến nạn nhân phù não, trụy tim, suy đa tạng... rồi tử vong vô cùng nhanh chóng.
Cảnh báo: Tỷ lệ người trẻ mắc bệnh tăng gần gấp đôi trong 30 năm
Nhiều bậc phụ huynh vẫn luôn chủ quan rằng tiểu đường là căn bệnh chỉ xuất hiện ở người trung niên hay người già. Tuy nhiên, quan niệm định kiến này đang bị phá vỡ một cách đầy cay đắng khi số lượng người trẻ tử vong vì biến chứng tiểu đường ngày càng tăng.
Một nghiên cứu mới nhất được công bố trên Tạp chí Tiểu đường Trung Quốc bởi nhóm nhà nghiên cứu từ Bệnh viện Xiangya số 2 thuộc Đại học Trung Nam (Hồ Nam, Trung Quốc) đã gióng lên hồi chuông cảnh báo toàn cầu. Tỷ lệ mắc bệnh tiểu đường tuýp 2 ở những người từ 15 đến 34 tuổi đã tăng gần gấp đôi trong vòng 30 năm qua và chưa có dấu hiệu dừng lại.
Theo phân tích của các chuyên gia, xu hướng trẻ hóa này là kết quả đáng sợ từ lối sống ăn đồ ăn nhanh, nạp quá nhiều đồ uống có đường và lười vận động kéo dài. Chuỗi thói quen này làm trầm trọng thêm các rối loạn chuyển hóa trong cơ thể, khiến giới trẻ trở thành nhóm có nguy cơ cao mắc chứng kháng insulin.
Bên cạnh đó, số liệu thực tế cho thấy nam giới trẻ tuổi lại là nhóm dễ bị thừa cân và có nguy cơ cao mắc bệnh tiểu đường tuýp 2 khởi phát sớm hơn hẳn nữ giới. Lý do là vì nội tiết tố estrogen ở phụ nữ có tác dụng bảo vệ nhất định đối với quá trình chuyển hóa đường huyết. Các bác sĩ cảnh báo, bệnh tiểu đường phát triển càng sớm và kéo dài càng lâu thì nguy cơ biến chứng suy thận, mù lòa sau này càng cao, việc kiểm soát đường huyết cũng càng khó khăn hơn.
Bác sĩ khuyên: 4 việc cần làm ngay để chặn đứng căn bệnh tiểu đường tuýp 2
Thay vì lo lắng và hoảng sợ, bác sĩ Liu Fang khuyên tất cả mọi người, nhất là người trẻ tuổi nên chủ động thực hiện ngay các biện pháp phòng ngừa từ sớm để phòng tránh và kiểm soát đường trong máu. Trong đó có 4 việc quan trọng:
- Xét nghiệm đường huyết định kỳ: Chủ động xét nghiệm đường huyết lúc đói và HbA1c mỗi năm một lần hoặc theo chỉ dẫn từ bác sĩ với cá nhân. Những người có yếu tố nguy cơ cao hoặc gia đình có tiền sử mắc bệnh cần phải tầm soát từ sớm để phát hiện và can thiệp kịp thời ngay từ giai đoạn rối loạn dung nạp glucose.
- Siết chặt chế độ ăn uống và giấc ngủ: Kiểm soát hoàn toàn lượng thức ăn nạp vào, cắt giảm tối đa đồ ăn nhiều đường và chất béo. Hãy tăng cường rau xanh, ngũ cốc nguyên hạt vào thực đơn, mỗi bữa chỉ nên ăn no đến 70-80%. Có thể áp dụng chế độ "nhịn ăn gián đoạn 5:2" dưới sự hướng dẫn của bác sĩ để cải thiện tình trạng kháng insulin. Đặc biệt, cần duy trì giấc ngủ khoa học, tránh thức khuya quá nửa đêm.
- Kiên trì vận động: Đảm bảo thực hiện ít nhất 150 phút tập thể dục nhịp điệu cường độ vừa phải mỗi tuần như đi bộ nhanh, chạy bộ, bơi lội hoặc đạp xe để tăng tỷ lệ trao đổi chất cơ bản. Tuyệt đối loại bỏ thói quen ngồi lì một chỗ quá lâu hằng ngày. Nếu bắt buộc phải ngồi lâu, hãy duỗi cơ hoặc đứng lên đi lại sau mỗi 45 phút.
Ảnh minh họa
- Nghiêm túc tuân thủ điều trị: Với những người đã được chẩn đoán mắc bệnh tiểu đường, tuyệt đối không được xem nhẹ việc điều trị chỉ vì nghĩ mình còn trẻ. Phải dùng thuốc nghiêm ngặt theo hướng dẫn của bác sĩ, theo dõi lượng đường trong máu thường xuyên để điều chỉnh kế hoạch kịp thời theo sự dao động của đường huyết.
Nguồn và ảnh: Sina News, Life Times, CCTV