Ngày 2-4, Sở Y tế TPHCM cho biết ngành y tế đang khẩn trương nghiên cứu và đề xuất các giải pháp để thực hiện khám, tầm soát sức khỏe cho người dân TP trong năm 2026, bảo đảm mỗi người dân sẽ được khám 1 lần, không chia giai đoạn.
Thăm khám, điều trị cho người dân tại điểm Trạm Y tế phường Gia Định
Sở Y tế nhận định với quy mô gần 15 triệu dân, đây không chỉ là yêu cầu chuyên môn y tế mà còn là bài toán lớn về năng lực tổ chức, huy động nguồn lực và điều phối toàn hệ thống. Ngành y tế thành phố định hướng triển khai theo mô hình "kiềng ba chân" qua ba nhóm giải pháp với mục tiêu xuyên suốt không bỏ sót người dân nào. Cụ thể:
Người lao động được xét nghiệm miễn phí
Thứ nhất, tổ chức khám sức khỏe phi địa giới hành chính: Người lao động tự do, công nhân, người làm việc xa nơi cư trú, người tạm trú hoặc thường xuyên di chuyển giữa các khu vực có thể lựa chọn cơ sở y tế thuận tiện nhất để được khám sức khỏe, không phụ thuộc nơi cư trú. Cách làm này giúp mở rộng độ bao phủ, tăng tính linh hoạt và giảm đáng kể nguy cơ bỏ sót đối tượng.
Để triển khai hiệu quả, ngành y tế sẽ huy động tối đa mọi cơ sở y tế đủ điều kiện tham gia, bao gồm cả cơ sở công lập và ngoài công lập. Các bệnh viện, phòng khám đa khoa, cơ sở khám chữa bệnh tư nhân đạt tiêu chuẩn chuyên môn sẽ được khuyến khích tham gia chương trình theo quy trình thống nhất và kết nối dữ liệu về hệ thống chung của thành phố.
Việc huy động nguồn lực xã hội hóa giúp mở rộng nhanh năng lực cung ứng dịch vụ, tận dụng mạng lưới y tế sẵn có và tạo điều kiện thuận lợi nhất cho người dân tiếp cận khám sức khỏe.
Thứ hai, tổ chức khám sức khoẻ cho người thuộc nhóm nguy cơ ngay tại cộng đồng như người cao tuổi, người yếu thế, người mắc bệnh không lây nhiễm, người có nguy cơ cao và những trường hợp cần quản lý sức khỏe lâu dài tại cộng đồng. Đây là không gian để trạm y tế và mô hình đội chăm sóc sức khỏe liên tục gắn với địa bàn dân cư phát huy vai trò nòng cốt.
Khám sức khỏe trong trường hợp này không chỉ dừng lại ở một lần khám để ghi nhận thông tin, mà gắn với theo dõi định kỳ, quản lý bệnh mạn tính, tư vấn thay đổi hành vi sức khỏe và chăm sóc liên tục ngay tại nơi người dân sinh sống.
Khi đó, y tế cơ sở không còn chỉ là nơi khám bệnh ban đầu mà thực sự trở thành nơi quản lý sức khỏe người dân theo địa bàn, theo nhóm nguy cơ và theo vòng đời, từng bước làm tốt vai trò "người gác cổng" của hệ thống y tế.
Thứ ba, thu thập dữ liệu sức khỏe sẵn có từ nhiều nguồn khác nhau. Trên thực tế, một bộ phận lớn người dân đã có dữ liệu sức khỏe thông qua khám định kỳ tại trường học, cơ quan, doanh nghiệp hoặc dữ liệu khám chữa bệnh tại các bệnh viện.
Nếu được tận dụng và liên thông, các nguồn dữ liệu này sẽ giúp tránh khám trùng lặp, tiết kiệm nguồn lực và hình thành bức tranh tổng thể về tình trạng sức khỏe dân số.
Dữ liệu từ y tế cơ sở, từ các điểm khám phi địa giới hành chính, từ trường học, doanh nghiệp và từ các bệnh viện sẽ từng bước được liên thông trên nền tảng hồ sơ sức khỏe điện tử. Đây sẽ là nền tảng để ngành y tế chuyển mạnh từ phương thức quản lý dựa trên báo cáo thủ công sang quản trị hiện đại dựa trên dữ liệu thời gian thực.
Trên nền tảng của 3 nhóm giải pháp trên, TPHCM hướng tới xây dựng hệ thống quản lý sức khỏe toàn dân dựa trên hồ sơ sức khỏe điện tử, gắn kết chặt chẽ giữa y tế cơ sở và y tế chuyên sâu, giữa dự phòng và điều trị.
Chiến lược này không chỉ giúp người dân được khám sức khỏe ít nhất một lần trong năm 2026, mà còn đặt nền tảng để mỗi người dân được quản lý sức khỏe suốt vòng đời trên một hệ thống dữ liệu thống nhất.
Song song đó, ngành y tế sẽ xây dựng các gói khám sức khỏe theo độ tuổi và các gói tầm soát theo nhóm nguy cơ, được thiết kế khoa học và công bố công khai để người dân dễ dàng lựa chọn. Cách làm này giúp cá thể hóa hoạt động khám sức khỏe, tránh dàn trải, đồng thời tăng hiệu quả phát hiện sớm các bệnh không lây nhiễm và các yếu tố nguy cơ trong cộng đồng.
Theo Sở Y tế TPHCM, đây không chỉ là nhiệm vụ của riêng ngành y tế mà là nhiệm vụ chung của cả hệ thống chính trị. Chính quyền địa phương giữ vai trò quan trọng trong việc rà soát đối tượng, vận động người dân tham gia, bố trí địa điểm và phối hợp tổ chức các điểm khám phù hợp với đặc điểm từng địa bàn.
Bên cạnh đó, cần xây dựng cơ chế tài chính linh hoạt nhưng chặt chẽ để huy động tối đa nguồn lực xã hội. Cơ chế này phải bảo đảm nguyên tắc công khai, minh bạch, đúng quy định, đồng thời tạo điều kiện để các cơ sở y tế công lập và ngoài công lập đủ điều kiện tham gia cung ứng dịch vụ khám sức khỏe.
Việc kết hợp ngân sách nhà nước với nguồn xã hội hóa, bảo hiểm y tế và các chương trình khám sức khỏe của cơ quan, doanh nghiệp sẽ giúp mở rộng nhanh năng lực triển khai và bảo đảm tính bền vững lâu dài.
