Thêm SOHA trên Google
Đó chính là: TS Trần Hà Liên Phương.
Năm 2015, TS Trần Hà Liên Phương được nhắc đến trong cộng đồng khoa học quốc tế khi là nữ tiến sĩ Việt Nam được lựa chọn vào danh sách 15 nhà khoa học nữ trẻ tài năng của chương trình L’Oréal-UNESCO Vì sự phát triển của phụ nữ trong khoa học.
Đây là lần đầu tiên một nhà khoa học nữ Việt Nam nhận danh hiệu International Rising Talents - Nhà khoa học trẻ tài năng quốc tế của chương trình này.
TS Trần Hà Liên Phương là giảng viên Khoa Kỹ thuật Y sinh, Trường Đại học Quốc tế, Đại học Quốc gia TP.HCM. Hướng nghiên cứu của bà tập trung vào một vấn đề được giới khoa học đặc biệt quan tâm: làm thế nào đưa thuốc chống ung thư đến đúng nơi cần tác động, đồng thời hạn chế ảnh hưởng đến các tế bào lành và giảm chi phí điều trị.
Công trình được L’Oréal-UNESCO ghi nhận tập trung vào hệ micelle chứa fucoidan, hướng tới ứng dụng trong điều trị và hỗ trợ quan sát mô ung thư.
TS Trần Hà Liên Phương
Có thể hiểu đơn giản, micelle là một cấu trúc có kích thước rất nhỏ có khả năng mang các hoạt chất khó tan trong nước. Việc tạo ra hệ mang thuốc như vậy mở ra hướng cải thiện khả năng đưa thuốc vào cơ thể và kiểm soát quá trình vận chuyển hoạt chất.
Trong nghiên cứu của TS Liên Phương, fucoidan - một polysaccharide có nguồn gốc từ tảo biển - được nghiên cứu như một thành phần trong hệ mang thuốc nano. Mục tiêu là phát triển một phương thức đưa hoạt chất chống ung thư hiệu quả hơn, đồng thời hướng tới giảm những hạn chế thường gặp của thuốc chống ung thư.
Đáng chú ý, nghiên cứu không chỉ đặt vấn đề về hiệu quả mà còn quan tâm đến chi phí và khả năng ứng dụng trong điều kiện Việt Nam.
Đây là một hướng tiếp cận có ý nghĩa trong bối cảnh nhiều thuốc điều trị ung thư hiện đại có giá thành cao, trong khi người bệnh phải trải qua quá trình điều trị kéo dài.
Nổi tiếng với công nghệ Nano
Trước khi nhận danh hiệu quốc tế, công trình của TS Liên Phương đã được chương trình L’Oréal-UNESCO Vì sự phát triển của phụ nữ trong khoa học tại Việt Nam trao học bổng nghiên cứu năm 2013.
Đề tài khi đó tập trung vào việc kết hợp fucoidan với các thuốc chống ung thư khó tan để phát triển các hệ nano, nhằm tìm kiếm giải pháp nâng cao hiệu quả của thuốc.
Công trình của bà cho thấy một hướng đi mà nhiều nhà khoa học trẻ Việt Nam theo đuổi: đưa những công nghệ hiện đại như nano vào giải quyết các bài toán y tế thực tế.
Trong điều trị ung thư, một trong những thách thức lớn là làm sao tăng hiệu quả của thuốc nhưng đồng thời hạn chế độc tính đối với các mô khỏe mạnh. Công nghệ mang thuốc ở kích thước nano được kỳ vọng có thể góp phần giải quyết một phần bài toán này thông qua việc cải thiện đặc tính của thuốc và khả năng đưa hoạt chất đến vị trí mong muốn.
Tuy nhiên, những kết quả từ nghiên cứu nano không đồng nghĩa với việc một hệ mang thuốc trong phòng thí nghiệm có thể ngay lập tức trở thành phương pháp điều trị trên người. Từ nghiên cứu tiền lâm sàng đến ứng dụng lâm sàng còn cần nhiều bước đánh giá về hiệu quả, độ an toàn và khả năng sản xuất.
Chính vì vậy, giá trị nổi bật của công trình TS Liên Phương nằm ở hướng nghiên cứu và nền tảng khoa học mà nó mở ra, thay vì một tuyên bố về khả năng chữa khỏi ung thư.
