Thêm SOHA trên Google
Giống như ông Cao (50 tuổi, sống tại Đài Loan, Trung Quốc), rất nhiều người nghĩ rằng uống rượu bia và suy thận cấp chẳng liên quan gì đến nhau. Nhưng sự thật không phải vậy! Phải đến lúc tự mình trải qua "thập tử nhất sinh", ông Cao mới hiểu được. Sau gần 3 tháng điều trị ròng rã, ngốn gần hết tiền của trong nhà, ông quyết định từ nay về sau không bao giờ động đến ột giọt rượu bia nào nữa.
Hôm đó, sau buổi tiệc tùng linh đình với đám bạn, ông Cao gục luôn trên sàn nhà. Vì quá say lại giữ nguyên một tư thế trong suốt nhiều giờ liền, cơ thể đè nặng khiến phần bắp thịt ở tay chân bị ép đến mức kiệt quệ. Mãi đến khi bạn bè gọi điện không thấy ai nhấc máy, hộc tốc chạy sang kiểm tra mới tá hỏa thấy ông nằm bất động, vội vàng đưa đi cấp cứu trong gang tấc.
Người đàn ông bị tiêu cơ vân, suy thận cấp sau 1 lần uống rượu say (Ảnh minh họa)
Vào đến viện, kết quả xét nghiệm máu cho thấy chức năng thận của ông Caolao dốc không phanh. Các bác sĩ cấp cứu tại Bệnh viện Nguyên Dung (Đài Loan, Trung Quốc), cho biết tỷ lệ urê huyết và creatinin vọt lên tận đỉnh 150/17,2 mg/dL. Đợt suy thận cấp này bùng phát nhanh chóng mặt do hàng loạt cơ quan đình trệ.
Không dừng lại ở đó, cơ thể ông còn oằn mình gánh chịu những biến chứng chết người:
- Rối loạn nội môi: Tình trạng tăng kali máu cùng hiện tượng nhiễm toan chuyển hóa xuất hiện đồng thời, làm đảo lộn hoàn toàn môi trường bên trong và đe dọa trực tiếp nhịp đập của trái tim.
- Tổn thương cơ bắp diện rộng: Chứng thiểu niệu kết hợp tổn thương cơ bắp khiến chỉ số creatine kinase, dấu ấn sinh học đặc trưng để chỉ điểm hoại tử cơ, phóng vèo lên mức 20.000 đến 30.000 microlit, vượt xa mức bình thường khoảng 300 microlit đến cả trăm lần.
Bác sĩ cũng phải giật mình trước các chỉ số này, càng ngỡ ngàng hơn khi người nhà cho biết ông Cao không bệnh nền cũng không vận động gì nặng. Ông có thói quen cứ uống nhiều rượu bia là lăn ra ngủ li bì. Trước đây, họ tưởng như vậy là tốt vì ông không ồn ào, quậy phá hay nôn mửa như một số bạn bè của ông hay nhậu cùng, nào ngờ cũng chính nó góp phần đẩy ông vào nguy kịch vì suy thận cấp.
Giải thích về cơ chế bệnh sinh tại sao chỉ uống rượu và nằm im một chỗ lại dẫn đến suy thận cấp, bác sĩ chuyên khoa thận Liu Wenzhi của bệnh viện phân tích: "Khi một người say xỉn nặng và bất tỉnh, họ sẽ mất đi ý thức để tự chủ động thay đổi tư thế. Trọng lượng của chính cơ thể đè nặng lên các nhóm cơ lớn ở tay và chân trong nhiều giờ liên tục khiến hệ thống mạch máu nuôi dưỡng bị chèn ép nghiêm trọng, dòng máu không thể lưu thông đến nuôi các thớ cơ.
Tình trạng thiếu máu cục bộ kéo dài này làm cho màng tế bào cơ bị phá vỡ, gây ra hiện tượng tiêu cơ vân. Khi các thớ cơ bị rã nát, chúng tuồn ồ ạt các chất độc hại như myoglobin, creatine kinase cùng ion kali tràn vào dòng máu tuần hoàn. Lượng myoglobin khổng lồ này khi được lọc qua thận sẽ gây bít tắc, ngưng đọng và hủy hoại cấu trúc ống thận, dẫn đến tổn thương thận cấp tính và suy thận cấp. Thêm vào đó, việc cơ thể bị mất nước trong lúc uống rượu càng làm tăng nồng độ các chất độc này, khiến mức độ tổn thương thận trở nên trầm trọng hơn gấp nhiều lần".
Trước nguy cơ mất mạng, ông Cao lập tức được chỉ định lọc máu liên tục để cấp cứu. Tuy nhiên, bác sĩ Liu Wenzhi làm rõ rằng phương pháp chạy thận nhân tạo chỉ đóng vai trò giải pháp tạm thời nhằm dọn dẹp các biến chứng cấp tính như tăng kali máu hay nhiễm toan chứ bản thân nó không trực tiếp làm lành phần cơ đang bị hủy hoại.
Uống nhiều bia rượu và nằm giữ nguyên tư thế không thoải mái trong thời gian dài là nguyên nhân gây suy thận cấp ở bệnh nhân (Ảnh minh họa)
Nhờ sự kiên trì của cả ê-kíp cùng việc theo dõi lượng nước tiểu sát sao từng giờ, ông Cao cuối cùng cũng thoát khỏi tình trạng nguy kịch sau hơn 20 giờ đồng gồ. Ông tiếp tục được điều trị tích cực thêm 1 tuần tại bệnh viện rồi chuyển sang ngoại trú liên tục trong 2 tháng.
Nhờ tuân thủ phác đồ lọc máu định kỳ kết hợp kiểm soát y tế ngoại trú trong hai tháng, quá trình hoại tử và viêm mô cơ dần được chặn đứng, nồng độ các men cơ trong máu trở lại ngưỡng an toàn. Tần suất lọc máu thưa dần từ 3 lần mỗi tuần xuống 2 lần, rồi 1 lần và cuối cùng là cách nhau tận 10 ngày. Chức năng lọc của thận đã phục hồi ngoạn mục, giúp ông chính thức giã từ máy lọc trong sự vỡ òa của gia đình.
Lời nhắn nhủ từ chuyên gia
Qua ca bệnh nhớ đời này, các bác sĩ khẳng định suy thận cấp không đồng nghĩa với việc người bệnh sẽ phải gắn liền với máy chạy thận suốt phần đời còn lại. Nếu được chẩn đoán đúng lúc, điều trị tích cực và loại bỏ được căn nguyên gây bệnh, chức năng thận vẫn có khả năng phục hồi đáng kể tùy thuộc vào mức độ tổn thương ban đầu của từng bệnh nhân.
Bên cạnh chuyện ép xác do say xỉn, bác sĩ Liu Wenzhi nhắc nhở, tiêu cơ vân còn có thể rình rập từ những nguyên nhân quen thuộc:
- Vận động quá mức: Tập gym, chạy bộ hoặc chơi thể thao cường độ cao vượt quá giới hạn chịu đựng của cơ bắp.
- Mất nước và sốt cao: Cơ thể thiếu nước nghiêm trọng hoặc bị sốt kéo dài làm giảm lưu lượng máu đến nuôi cơ.
- Yếu tố khác: Tác dụng phụ của một số loại thuốc hoặc bị điện giật gây tổn thương mô cơ sâu.
Vận động quá mức, nhất là một cách đột ngột có thể gây tiêu cơ vân ngủy hiểm (Ảnh minh họa)
Ngay khi thấy cơ thể rã rời, đau nhức bắp thịt khó hiểu, sưng tấy hoặc nước tiểu chuyển sang màu nước trà đậm, người dân không nên chủ quan mà cần nhanh chóng đến cơ sở y tế để kiểm tra chỉ số creatine kinase ngay.
Thực tế, ngay cả khi chưa đẩy cơ thể đến bờ vực suy thận cấp hay tiêu cơ vân, lạm dụng rượu bia vẫn là thủ phạm âm thầm phá hủy hệ thống lọc máu của cơ thể. Cồn làm tăng huyết áp, gây mất nước mạn tính, trực tiếp làm tổn thương các mạch máu nhỏ trong thận và buộc cơ quan này phải làm việc quá tải trong mỗi lần thanh lọc độc tố. Do đó, chủ quan với hơi men không chỉ là rước họa vào gan mà còn đang từng ngày bào mòn sức khỏe của chính đôi quả thận.
Nguồn và ảnh: Health 2.0, China News
