Thêm SOHA trên Google
Nghiên cứu mới cho thấy ăn 4–6 khẩu phần ngũ cốc nguyên hạt mỗi ngày có thể làm giảm đáng kể nguy cơ đau tim hoặc đột quỵ. Theo kết quả nghiên cứu, chế độ ăn giàu ngũ cốc nguyên hạt giúp giảm cân nặng, cholesterol, đường huyết và huyết áp.
Các nhà khoa học cho biết 4–6 khẩu phần tương đương với một bát yến mạch, một bát gạo lứt và một chiếc sandwich làm từ bánh mì nguyên hạt. Nghiên cứu được công bố trên tạp chí European Heart Journal, tổng hợp kết quả của 87 thử nghiệm lâm sàng đánh giá tác động của việc ăn thực phẩm từ ngũ cốc nguyên hạt đối với các yếu tố nguy cơ của bệnh tim mạch.
Kết quả cho thấy chế độ ăn giàu ngũ cốc nguyên hạt có khả năng giúp phòng ngừa bệnh tim bằng cách giảm cân nặng, huyết áp và nồng độ cholesterol, glucose trong máu. Những thực phẩm ngũ cốc nguyên hạt phổ biến gồm gạo lứt, yến mạch, lúa mì nguyên hạt, lúa mạch, lúa mạch đen, quinoa, kê và ngô, cùng các sản phẩm làm từ bột ngũ cốc nguyên hạt như bánh mì nguyên cám, pasta và ngũ cốc ăn sáng.
Theo kết quả nghiên cứu, chế độ ăn giàu ngũ cốc nguyên hạt giúp giảm cân nặng, cholesterol, đường huyết và huyết áp.
Trưởng nhóm nghiên cứu, tiến sĩ Helda Tutunchi, cho biết: “Mặc dù việc tiêu thụ nhiều ngũ cốc nguyên hạt từ lâu đã được chứng minh là có liên quan đến sức khỏe tim mạch tốt hơn trong các nghiên cứu trên quần thể, các thử nghiệm lâm sàng lại cho kết quả không đồng nhất. Điều này khiến một câu hỏi thực tế quan trọng chưa được giải đáp: Mọi người nên ăn bao nhiêu ngũ cốc nguyên hạt để cải thiện sức khỏe tim mạch một cách đáng kể?”
“Để giải đáp câu hỏi này, chúng tôi đã hệ thống hóa và phân tích tất cả các thử nghiệm đối chứng ngẫu nhiên hiện có nhằm xác định lượng ngũ cốc nguyên hạt có liên quan đến lợi ích lớn nhất.”
Phân tích bao gồm hơn 6.500 người tham gia các thử nghiệm được thực hiện tại châu Âu, Mỹ, Canada, châu Á, Australia và Brazil. Kết quả cho thấy ăn nhiều ngũ cốc nguyên hạt hơn giúp giảm cân nặng, vòng eo và huyết áp, đồng thời làm giảm nồng độ cholesterol toàn phần và cholesterol lipoprotein tỷ trọng thấp (LDL) – thường được gọi là cholesterol “xấu” – trong máu.
Lượng triglyceride, glucose và interleukin-6 (IL-6) trong máu – một dấu hiệu của tình trạng viêm – cũng giảm. Lợi ích có thể được ghi nhận ở những người ăn 30–40g ngũ cốc nguyên hạt mỗi ngày, nhưng lợi ích lớn nhất được quan sát thấy ở nhóm ăn 60–100g mỗi ngày, tương đương 4–6 khẩu phần.
Tiến sĩ Tutunchi, thuộc Đại học Khoa học Y khoa Tabriz, Iran, cho biết: “Đây là phân tích tổng hợp lớn nhất và toàn diện nhất về các thử nghiệm đối chứng ngẫu nhiên liên quan đến việc tiêu thụ ngũ cốc nguyên hạt và các yếu tố nguy cơ tim mạch. Không giống những tổng quan trước đây, chúng tôi tập trung cụ thể vào lượng ngũ cốc nguyên hạt mà mọi người cần ăn để đạt được lợi ích lớn nhất.”
Bánh mì nguyên cám được ăn kèm quả bơ và cà chua, rau xanh.
“Chúng tôi cũng đánh giá mức độ chắc chắn của bằng chứng và nhận thấy bằng chứng có độ chắc chắn cao về sự cải thiện ở một số chỉ số, bao gồm cân nặng, vòng eo và cholesterol toàn phần. Tuy nhiên, phần lớn các thử nghiệm được đưa vào nghiên cứu có thời gian tương đối ngắn, trung bình khoảng 8 tuần.”
“Do đó, chúng tôi chưa thể xác định liệu những lợi ích này có được duy trì trong thời gian dài hay không. Ngoài ra, chưa có nhiều nghiên cứu đánh giá việc tiêu thụ lượng ngũ cốc nguyên hạt rất cao, trên 140g mỗi ngày, vì vậy tác động ở mức tiêu thụ này vẫn chưa chắc chắn.”
“Những phát hiện của chúng tôi đưa ra một chỉ dấu thực tế về lượng ngũ cốc nguyên hạt có thể cần thiết để đạt được những cải thiện đáng kể đối với các yếu tố nguy cơ tim mạch. Tăng lượng ngũ cốc nguyên hạt trong chế độ ăn là một chiến lược tương đối đơn giản, dễ tiếp cận và tiết kiệm, có thể bổ sung cho các biện pháp thay đổi lối sống và điều trị y tế khác.”
Tiến sĩ Tutunchi nói thêm: “Một phát hiện quan trọng là ngũ cốc nguyên hạt có thể mang lại lợi ích cho sức khỏe tim mạch thông qua nhiều cải thiện nhỏ diễn ra đồng thời, thay vì tạo ra một tác động lớn lên một yếu tố nguy cơ duy nhất. Chúng tôi quan sát thấy sự cải thiện ở nhiều cơ chế, bao gồm lipid máu, huyết áp, điều hòa glucose, lượng mỡ trong cơ thể và một số dấu hiệu viêm.”
“Mặc dù mức thay đổi ở từng yếu tố nguy cơ nhìn chung khá khiêm tốn, việc cải thiện đồng thời nhiều yếu tố có thể góp phần làm giảm đáng kể nguy cơ tim mạch về lâu dài. Tuy nhiên, các thử nghiệm được đưa vào nghiên cứu không đánh giá trực tiếp các biến cố tim mạch, vì vậy cần có những nghiên cứu dài hạn hơn để xác nhận điều này.”
Khiêm tốn nhưng có ý nghĩa
Viết trên European Heart Journal, tiến sĩ Cecilie Kyrø thuộc Viện Ung thư Đan Mạch hoan nghênh những phát hiện này. Bà cho biết: “Đối với các bác sĩ lâm sàng, thông điệp này đơn giản và đáng khích lệ: khuyến khích bệnh nhân thay thế các thực phẩm từ ngũ cốc tinh chế bằng ngũ cốc nguyên hạt được chế biến ở mức tối thiểu có khả năng mang lại những cải thiện khiêm tốn nhưng có ý nghĩa về cân nặng, vòng eo và lipid máu, đặc biệt có thể hữu ích ở những người mắc tiểu đường type 2.”
“Ở cấp độ dân số, ngay cả những thay đổi nhỏ ở các chỉ số này cũng có thể chuyển thành mức giảm đáng kể các biến cố tim mạch – chuyển hóa. Khi kết hợp với bằng chứng từ các nghiên cứu về những kết cục bệnh lý khác, có thể thấy tác động có lợi của thực phẩm từ ngũ cốc nguyên hạt còn vượt xa các bệnh lý tim mạch – chuyển hóa.”
“Các hướng dẫn dinh dưỡng hiện hành của Mỹ khuyến nghị 2–4 khẩu phần ngũ cốc nguyên hạt mỗi ngày trong một chế độ ăn tổng thể nhấn mạnh việc sử dụng ‘thực phẩm thực’ và giảm tiêu thụ các sản phẩm siêu chế biến. Đây là một bước tiến quan trọng theo đúng hướng, nhưng bằng chứng từ các thử nghiệm cho thấy lượng ngũ cốc nguyên hạt cao hơn mức được khuyến nghị có thể là mức tối ưu cho sức khỏe tim mạch – chuyển hóa.”
