Khi đi vào cơ thể qua thực phẩm, thủy ngân có thể ảnh hưởng đến hệ thần kinh, não bộ và sự phát triển của thai nhi nếu tích lũy trong thời gian dài. Vì vậy, các chuyên gia dinh dưỡng khuyến cáo người dân nên lựa chọn loại cá phù hợp, đặc biệt là phụ nữ mang thai, đang cho con bú và trẻ nhỏ.
Dưới đây là một số loại cá chứa nhiều thủy ngân cần cẩn trọng.
Cá kiếm
Cá kiếm được xem là một trong những loài cá có hàm lượng thủy ngân cao nhất. Đây là loài cá săn mồi lớn, có thể sống nhiều năm và ăn nhiều loài cá nhỏ hơn. Chính đặc điểm này khiến thủy ngân tích tụ dần theo thời gian.
Theo khuyến cáo của các cơ quan an toàn thực phẩm quốc tế, phụ nữ mang thai, phụ nữ đang cho con bú và trẻ nhỏ nên tránh ăn cá kiếm do nguy cơ ảnh hưởng đến sự phát triển của hệ thần kinh thai nhi và trẻ nhỏ.
Tại Việt Nam, cá kiếm không phải là thực phẩm phổ biến trong bữa cơm gia đình nhưng vẫn xuất hiện tại nhiều nhà hàng hải sản, nhà hàng Âu hoặc được bán dưới dạng phi lê đông lạnh tại một số siêu thị.
Món ăn từ cá kiếm (ảnh minh họa).
Cá ngừ đại dương
Cá ngừ là món ăn quen thuộc với nhiều người, từ sashimi, steak đến các món nướng. Tuy nhiên, không phải loại cá ngừ nào cũng có lượng thủy ngân giống nhau.
Các loài cá ngừ đại dương kích thước lớn như cá ngừ mắt to (Bigeye) hay cá ngừ vây xanh (Bluefin) thường chứa hàm lượng thủy ngân cao hơn đáng kể so với cá ngừ vằn (Skipjack) – loại thường được sử dụng để sản xuất cá ngừ đóng hộp.
Người trưởng thành khỏe mạnh vẫn có thể ăn cá ngừ với lượng hợp lý, nhưng không nên ăn quá thường xuyên. Đối với phụ nữ mang thai, trẻ em và những người chuẩn bị mang thai, các chuyên gia khuyến cáo nên hạn chế tiêu thụ các loại cá ngừ cỡ lớn để giảm nguy cơ phơi nhiễm thủy ngân.
Cá thu đại dương cỡ lớn
Cá thu là món ăn quen thuộc trong nhiều gia đình Việt. Tuy nhiên, điều cần lưu ý là không phải tất cả các loài cá thu đều có hàm lượng thủy ngân cao.
Các loài cá thu đại dương kích thước lớn, đặc biệt là cá thu vua (King mackerel), nằm trong nhóm có nguy cơ tích lũy thủy ngân cao do tuổi thọ dài và vị trí cao trong chuỗi thức ăn.
Trong khi đó, nhiều loại cá thu nhỏ hoặc cá thu Nhật được bán phổ biến tại chợ và siêu thị ở Việt Nam có hàm lượng thủy ngân thấp hơn đáng kể. Vì vậy, người tiêu dùng cần phân biệt rõ từng loài thay vì cho rằng mọi loại cá thu đều không tốt.
Làm thế nào để ăn cá vừa bổ dưỡng vừa an toàn?
Các chuyên gia dinh dưỡng cho biết cá vẫn là thực phẩm rất có lợi cho sức khỏe nếu lựa chọn đúng. Thay vì loại bỏ hoàn toàn cá khỏi khẩu phần ăn, người dân nên ưu tiên các loài cá có hàm lượng thủy ngân thấp như cá hồi, cá mòi, cá trích, cá cơm, cá rô phi, cá basa hoặc cá nục. Đây đều là những loại cá giàu omega-3 nhưng ít tích lũy kim loại nặng hơn.
Ngoài ra, nên đa dạng hóa nguồn thực phẩm, không ăn một loại cá duy nhất trong thời gian dài và ưu tiên lựa chọn cá có nguồn gốc rõ ràng.
Các cơ quan y tế cũng nhấn mạnh rằng nguy cơ từ thủy ngân chủ yếu đến từ việc tiêu thụ thường xuyên các loài cá săn mồi cỡ lớn trong thời gian dài. Với người trưởng thành khỏe mạnh, việc ăn cá một cách đa dạng và cân đối vẫn mang lại nhiều lợi ích hơn là nguy cơ.
Điều quan trọng là người tiêu dùng cần hiểu rằng không phải càng ăn nhiều cá càng tốt. Lựa chọn đúng loại cá, ăn với tần suất hợp lý và cân bằng với các nhóm thực phẩm khác sẽ giúp tận dụng tối đa lợi ích dinh dưỡng, đồng thời hạn chế nguy cơ tích lũy thủy ngân trong cơ thể.
Thêm SOHA trên Google
