Thêm SOHA trên Google
Một số người sành trà uống trà xanh vào buổi sáng, trà ô long vào buổi chiều, và một ấm trà cao sơn khi khát. Họ hầu như “sống bằng trà” thay vì nước lọc, thậm chí không bao giờ uống nước lọc. Tin đồn lan truyền trên mạng cho rằng "trà có tác dụng lợi tiểu, uống 500 ml có thể dẫn đến bài tiết 600 ml nước" và "uống trà lâu dài có thể gây suy thận", khiến nhiều người lo lắng về tổn thương thận. Bác sĩ chuyên khoa thận Hồng Vĩnh Tường nhắc nhở mọi người rằng lượng trà vừa phải ở nồng độ bình thường vẫn được tính là một phần lượng chất lỏng cần thiết hàng ngày. Điều thực sự cần xem xét là thói quen cực đoan uống trà đậm đặc, với số lượng lớn và trong thời gian dài.
Trong nhóm Facebook có tiêu đề "Phương pháp điều trị suy thận cấp tính của bác sĩ Hồng Vĩnh Tường", bác sĩ Tường chia sẻ rằng trà có chứa caffeine, chất này có tác dụng lợi tiểu nhẹ, nhưng điều đó không có nghĩa là "uống càng nhiều thì càng đi tiểu nhiều". Các nghiên cứu cho thấy lượng caffeine trong một lượng trà thông thường thường không đủ để gây mất nước đáng kể; và những người thường xuyên uống trà hoặc cà phê sẽ dần dần phát triển khả năng chịu đựng. Tuyên bố trên mạng rằng "uống 500 ml trà sẽ khiến bạn bài tiết 600 ml nước" thiếu cơ sở khoa học đầy đủ, và lượng nước hấp thụ từ việc uống trà thông thường vẫn có tác dụng bổ sung nước.
Ảnh minh họa
Bác sĩ Tường cảnh báo rằng điều này không có nghĩa là có thể uống trà một cách tùy tiện. Bạn vẫn cần chú ý đến axit oxalic (oxalat). Trà có chứa axit oxalic, đặc biệt là một số loại trà đen có hàm lượng axit oxalic cao. Tạp chí y khoa quốc tế The New England Journal of Medicine đã đưa tin về một người đàn ông 56 tuổi uống 16 cốc trà đen đá mỗi ngày, mỗi cốc chứa khoảng 240 ml, tương đương với gần 4 lít mỗi ngày.
Người đàn ông này đã phải nhập viện do chức năng thận suy giảm nhanh chóng, với nồng độ creatinine tăng lên đến 4,5 mg/dL. Sinh thiết thận cho thấy lượng lớn tinh thể canxi oxalat và viêm mô kẽ thận. Cuối cùng, ông phải chạy thận nhân tạo do chứng tăng urê huyết. Các bác sĩ xác định rằng việc hấp thụ một lượng oxalat quá lớn từ trà đen là một yếu tố góp phần đáng kể gây ra bệnh thận do oxalat của ông.
Tuy nhiên, bác sĩ Tường cho rằng mọi người cũng không cần vì thế mà “sợ trà”. Hiện nay, các nghiên cứu quy mô lớn chưa chứng minh rằng uống trà ở mức vừa phải sẽ làm tăng nguy cơ sỏi thận. Ngược lại, một số nghiên cứu còn phát hiện những người uống trà có thể có nguy cơ mắc sỏi thận thấp hơn, trong đó tác dụng này thể hiện rõ hơn ở trà xanh.
Các yếu tố quan trọng vẫn là lượng tiêu thụ, loại trà, nồng độ và liệu cá nhân đó có các yếu tố nguy cơ sẵn có như sỏi thận hoặc bệnh thận hay không.
Bên cạnh axit oxalic, cần lưu ý đến lượng caffeine khi uống trà. Uống nhiều trà đặc có thể dẫn đến dư thừa caffeine, ngoài việc làm tăng tiểu tiện, còn có thể gây ra các triệu chứng như tim đập nhanh, run rẩy, lo lắng và rối loạn giấc ngủ. Đặc biệt khi đổ mồ hôi nhiều, trong thời tiết nóng, bị sốt hoặc khi lượng nước uống vào không đủ, trà đặc không nên là nguồn cung cấp nước duy nhất.
Tuyên bố rằng "thận cần nước tinh khiết để giải độc" không phải là một khẳng định y học chính xác. Cơ thể con người cần đủ nước để duy trì tuần hoàn máu và chức năng thận bình thường, và nguồn nước không chỉ giới hạn ở nước lọc; nước từ trà, súp và thức ăn cũng có thể được bao gồm. Tuy nhiên, nước lọc không chứa đường, calo hoặc caffeine, khiến nó trở thành thức uống đơn giản và phù hợp nhất để cung cấp nước cho cơ thể hàng ngày.
Bác sĩ Tường nhắc nhở mọi người rằng khi uống trà, không nhất thiết phải tuân thủ nghiêm ngặt công thức 1:1 "một tách trà cho mỗi tách nước". Một cách tiếp cận thiết thực hơn đối với sức khỏe thận là tránh pha trà quá đặc, tránh uống quá nhiều trà trong thời gian dài và ưu tiên nước lọc làm nguồn cung cấp nước chính. Nếu bạn có tiền sử sỏi canxi oxalat, bệnh thận mãn tính, hoặc nếu bác sĩ khuyên bạn nên hạn chế kali hoặc phốt pho, bạn nên điều chỉnh lượng trà tiêu thụ theo tình trạng sức khỏe cá nhân.
