Mọi người đều biết rằng ăn quá nhiều chất béo bão hòa sẽ gây ra hiện tượng rối loạn lipid máu và những vấn đề sức khỏe tim mạch. Tuy nhiên, điều ít người biết là có một kẻ giết người vô hình còn nguy hiểm hơn. Đó chính là chất béo chuyển hóa! Và nó liên tục ẩn giấu trong một thói quen nấu nướng hàng ngày chúng ta vẫn làm.
Thói quen nấu nướng có thể làm tăng lượng chất béo chuyển hóa lên gấp 5 lần
Mọi người đều biết nhiều về chất béo nhưng nhiều người vẫn chưa hiểu đầy đủ chất béo chuyển hóa là gì.
![Thói quen nấu nướng khiến cả nhà ăn chất béo chuyển hóa nhiều gấp 5 lần, mỡ máu tăng cao bất kể gầy béo!- Ảnh 1. Thói quen nấu nướng khiến cả nhà ăn chất béo chuyển hóa nhiều gấp 5 lần, mỡ máu tăng cao bất kể gầy béo!- Ảnh 1.](https://sohanews.sohacdn.com/160588918557773824/2024/6/22/cach-nau-nuong-lam-tang-chat-beo-chuyen-hoa1-17189414861641779682643-1718954533405-1718954534342586931755-1719060562487-1719060563185375030244.jpg)
Nói một cách đơn giản, nó là một axit béo không bão hòa và cấu trúc phân tử của nó không giống với chất béo mà cơ thể yêu cầu. Chất béo chuyển hóa gây ra nhiều "cholesterol xấu" và ít "cholesterol tốt" hơn trong mạch máu khiến dòng máu không chảy thông suốt. Về lâu dài, các vấn đề về tim và mạch máu sẽ dễ xảy ra hơn, đồng thời bệnh tim và đột quỵ cũng dễ xảy ra hơn.
Trên thực tế, chất béo chuyển hóa ẩn giấu trong thói quen nấu nướng ít người biết đến. Đó chính là chiên xào ở nhiệt độ cao.
Năm 2015, một nghiên cứu được công bố trên tạp chí "Công nghiệp thực phẩm", trong đó chọn dầu hạt cải thường dùng trong nhà bếp và dầu cọ thường dùng trong công nghiệp, đồng thời đặt 3 điểm nhiệt độ làm nóng khác nhau: 180°C, 220°C và 260°C. Thay đổi thời gian gia nhiệt từ 0,5 giờ đến 10 giờ để quan sát đầy đủ các điều kiện này thay đổi axit béo trong dầu như thế nào.
Kết quả thí nghiệm cho thấy, khi dầu được đun nóng đến 260°C, dù là dầu hạt cải hay dầu cọ, hàm lượng axit béo chuyển hóa của chúng đều tăng vọt lên hơn 5 lần so với trạng thái ban đầu. Khi nhiệt độ tiếp tục tăng hoặc thời gian gia nhiệt tiếp tục kéo dài, axit béo chuyển hóa trong dầu sẽ tăng lên.
![Thói quen nấu nướng khiến cả nhà ăn chất béo chuyển hóa nhiều gấp 5 lần, mỡ máu tăng cao bất kể gầy béo!- Ảnh 2. Thói quen nấu nướng khiến cả nhà ăn chất béo chuyển hóa nhiều gấp 5 lần, mỡ máu tăng cao bất kể gầy béo!- Ảnh 2.](https://sohanews.sohacdn.com/160588918557773824/2024/6/22/cach-nau-nuong-lam-tang-chat-beo-chuyen-hoa2-17189414862051916512023-1718954536072-1718954537949135956886-1719060564083-17190605641982004667678.jpg)
GS Yu Kang, chuyên gia dinh dưỡng lâm sàng tại Bệnh viện Đại học Y Liên minh Bắc Kinh (Trung Quốc), nhắc nhở mọi người rằng hầu hết chất béo chuyển hóa trong chế độ ăn hàng ngày đều đến từ phương pháp nấu ăn không đúng cách, như nhiệt độ dầu quá cao hoặc dầu được sử dụng quá nhiều lần.
Vì vậy, khi nấu ăn chúng ta phải chú ý không để nhiệt độ dầu quá cao để giảm sự hình thành chất béo chuyển hóa mới. Ngoài ra, hãy cố gắng chọn loại dầu ăn không chứa chất béo chuyển hóa để bạn có thể ăn uống lành mạnh hơn.
Ngoài mỡ máu có 3 tác hại đáng sợ của chất béo chuyển hóa, càng biết sớm về chúng thì càng sớm được hưởng lợi
Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), khoảng 500.000 người trên toàn thế giới chết sớm vì bệnh tim mỗi năm do tiêu thụ chất béo chuyển hóa..
WHO nhấn mạnh, chất béo chuyển hóa gây hại lớn cho sức khỏe, kêu gọi thế giới loại bỏ chất béo chuyển hóa được sản xuất công nghiệp trong thực phẩm vào năm 2023.
![Thói quen nấu nướng khiến cả nhà ăn chất béo chuyển hóa nhiều gấp 5 lần, mỡ máu tăng cao bất kể gầy béo!- Ảnh 3. Thói quen nấu nướng khiến cả nhà ăn chất béo chuyển hóa nhiều gấp 5 lần, mỡ máu tăng cao bất kể gầy béo!- Ảnh 3.](https://sohanews.sohacdn.com/160588918557773824/2024/6/22/cach-nau-nuong-lam-tang-chat-beo-chuyen-hoa3-1718941486212577265508-1718954538621-17189545387751588426881-1719060565359-1719060565624271101677.jpg)
Thậm chí, Tổ chức Y tế Thế giới còn ra lệnh "tiêu diệt" chất béo chuyển hóa. Một nghiên cứu của Trường Y tế Công cộng thuộc Đại học Y khoa Quảng Đông cho thấy, việc tăng lượng chất béo chuyển hóa trong thời gian dài sẽ đẩy nhanh quá trình lão hóa và giảm đáng kể tuổi thọ.
Chất béo chuyển hóa đang rình rập xung quanh và âm thầm liên minh với những căn bệnh này:
1. "Đồng phạm" của bệnh tim mạch vành
Chất béo chuyển hóa có thể làm tăng mức cholesterol xấu trong máu và làm tăng nguy cơ mắc bệnh tim mạch. Báo cáo của WHO cho thấy, tiêu thụ một lượng lớn chất béo chuyển hóa làm tăng nguy cơ tử vong do mọi nguyên nhân và bệnh tim mạch.
2. "Đồng lõa" của bệnh tiểu đường type 2
Tổng lượng axit béo chuyển hóa và chất béo công nghiệp cao hơn không chỉ gây hại sức khỏe tim mạch mà còn cực hại cho người bị tiểu đường. 2 bệnh này có quan hệ "mật thiết" với nhau.
![Thói quen nấu nướng khiến cả nhà ăn chất béo chuyển hóa nhiều gấp 5 lần, mỡ máu tăng cao bất kể gầy béo!- Ảnh 4. Thói quen nấu nướng khiến cả nhà ăn chất béo chuyển hóa nhiều gấp 5 lần, mỡ máu tăng cao bất kể gầy béo!- Ảnh 4.](https://sohanews.sohacdn.com/160588918557773824/2024/6/22/cach-nau-nuong-lam-tang-chat-beo-chuyen-hoa4-1718941486256888997929-1718954539459-1718954539789674035232-1719060566462-1719060568955590378884.jpg)
3. "Cái bóng" của bệnh Alzheimer
Một nghiên cứu kéo dài 10 năm đăng trên Tạp chí Neurology cho thấy, tiêu thụ chất béo chuyển hóa làm tăng nguy cơ mắc chứng mất trí nhớ như bệnh Alzheimer.
Chất béo chuyển hóa ẩn chứa trong 4 loại thực phẩm
1. Bơ thực vật
Dầu hydro hóa một phần được thêm vào trong quá trình sản xuất và những loại dầu này có chứa chất béo chuyển hóa.
2. Bánh ngọt
Để tăng hương vị và kéo dài thời hạn sử dụng của bánh quy, bánh ngọt, bánh rán..., người bán sẽ bổ sung thêm thành phần có chứa chất béo chuyển hóa.
3. Thực phẩm chiên rán
Khoai tây chiên, gà rán... trong các nhà hàng thức ăn nhanh sử dụng dầu đã được đun nóng nhiều lần, điều này thúc đẩy sản xuất chất béo chuyển hóa.
![Thói quen nấu nướng khiến cả nhà ăn chất béo chuyển hóa nhiều gấp 5 lần, mỡ máu tăng cao bất kể gầy béo!- Ảnh 5. Thói quen nấu nướng khiến cả nhà ăn chất béo chuyển hóa nhiều gấp 5 lần, mỡ máu tăng cao bất kể gầy béo!- Ảnh 5.](https://sohanews.sohacdn.com/160588918557773824/2024/6/22/cach-nau-nuong-lam-tang-chat-beo-chuyen-hoa5-17189415771201412274377-1718954540425-17189545405621018092533-1719060569763-17190605701551804380593.jpg)
4. Đồ ăn nhẹ
Mì ăn liền, khoai tây chiên, thanh năng lượng... có thể sử dụng dầu có chứa chất béo chuyển hóa trong quá trình chế biến.
Muốn tránh sự tấn công của chất béo chuyển hóa, ngoài việc ăn ít 3 nhóm thực phẩm trên cần làm 4 điều
1. Đọc nhãn thực phẩm
Khi mua thực phẩm đóng gói, hãy đọc kỹ nhãn thông tin dinh dưỡng và tránh thực phẩm có chứa "dầu hydro hóa một phần" hoặc "chất béo chuyển hóa".
2. Chọn dầu ăn tốt cho sức khỏe
Khi nấu ăn, hãy chọn các loại dầu giàu axit béo không bão hòa đơn và không bão hòa đa, chẳng hạn như dầu ôliu, dầu hạt cải, dầu đậu phộng.
3. Chú ý đến phương pháp nấu ăn
Khi nấu, nhiệt độ dầu không được quá cao, đừng đợi dầu bốc khói mới nấu.
4. Ăn nhiều thực phẩm tươi sống
Ăn nhiều rau tươi, trái cây, các loại hạt, cá, không chứa chất béo chuyển hóa và cung cấp các chất dinh dưỡng thiết yếu.