Thêm SOHA trên Google
Bạn đang nằm thư giãn, mắt dần khép lại và cảm giác như sắp chìm vào giấc ngủ. Bỗng nhiên, toàn thân giật mạnh, chân tay co lại, đôi khi kèm cảm giác như vừa hụt chân hoặc rơi từ trên cao xuống. Bạn tỉnh giấc trong vài giây, tim đập nhanh và không hiểu chuyện gì vừa xảy ra.
Nếu từng trải qua tình huống này, bạn không phải người duy nhất. Hiện tượng trên có tên gọi là giật cơ khi bắt đầu ngủ (hypnic jerk hoặc sleep start). Đây thường là phản ứng sinh lý bình thường, không đồng nghĩa với việc bạn đang mắc bệnh.
Vì sao cơ thể đột nhiên giật mạnh khi đang chìm vào giấc ngủ?
Theo Cleveland Clinic (Mỹ), giật cơ khi bắt đầu ngủ là những cơn co cơ đột ngột, không chủ ý, xuất hiện trong giai đoạn chuyển tiếp từ trạng thái thức sang ngủ. Chúng có thể ảnh hưởng đến một nhóm cơ hoặc nhiều vùng trên cơ thể, thường khiến người đang ngủ giật mình tỉnh giấc.
Ảnh minh họa
Hiện tượng này đôi khi đi kèm cảm giác như đang rơi, hụt chân, chao đảo hoặc một hình ảnh thoáng qua trong đầu. Một số người chỉ cảm thấy chân hoặc tay giật nhẹ, trong khi người khác có thể giật mạnh đến mức phải mở mắt và thay đổi tư thế.
Các nhà khoa học vẫn chưa xác định chính xác nguyên nhân gây ra hiện tượng này. Theo bài viết của Đại học Sunshine Coast (Australia), do hai chuyên gia về sức khỏe giấc ngủ và tâm lý học cùng thực hiện và đăng trên The Conversation năm 2025, một giả thuyết cho rằng khi cơ thể chuyển sang trạng thái ngủ, hệ thần kinh dần giảm hoạt động và các cơ thư giãn. Đôi khi, não bộ có thể diễn giải nhầm sự thay đổi này thành cảm giác đang mất thăng bằng hoặc rơi xuống, từ đó phát ra tín hiệu khiến cơ bắp co giật.
Những yếu tố nào khiến bạn dễ bị giật mình khi ngủ?
Theo Cleveland Clinic, một số yếu tố có thể làm hiện tượng giật cơ khi bắt đầu ngủ xuất hiện thường xuyên hơn.
Căng thẳng và lo âu: Khi tâm trí vẫn bận rộn với công việc, chuyện gia đình hoặc những vấn đề chưa giải quyết, bạn có thể khó thư giãn hoàn toàn trước giờ ngủ. Căng thẳng cũng ảnh hưởng đến chất lượng giấc ngủ, khiến quá trình chuyển từ thức sang ngủ dễ bị gián đoạn.
Thiếu ngủ: Thức khuya, ngủ không đủ thời gian hoặc lịch sinh hoạt thất thường có thể làm rối loạn nhịp ngủ. Cleveland Clinic cho biết tình trạng thiếu ngủ có thể làm tăng khả năng xuất hiện những cơn co giật cơ khi bắt đầu ngủ.
Sử dụng caffeine: Cà phê, trà đặc và một số loại đồ uống chứa caffeine có thể khiến hệ thần kinh tỉnh táo lâu hơn. Nếu sử dụng gần giờ đi ngủ, chúng có thể làm bạn khó ngủ hoặc khiến giấc ngủ kém ổn định.
Vận động cường độ cao vào buổi tối: Tập luyện quá sức hoặc thực hiện các hoạt động khiến cơ thể hưng phấn ngay trước giờ ngủ cũng có thể góp phần làm tăng khả năng xuất hiện hiện tượng này ở một số người.
Ngoài ra, rượu và một số chất kích thích cũng có thể ảnh hưởng đến chu kỳ ngủ. Tuy nhiên, không phải ai có những yếu tố trên cũng bị giật cơ khi ngủ, và việc xuất hiện một cơn giật mình không đủ để xác định nguyên nhân cụ thể.
Có đáng lo nếu thường xuyên gặp hiện tượng này?
Nếu thỉnh thoảng giật cơ khi vừa chìm vào giấc ngủ, bạn không cần quá lo lắng. Nếu những cơn giật cơ trở nên thường xuyên, kéo dài hoặc có xu hướng nghiêm trọng hơn, bạn nên trao đổi với bác sĩ để được đánh giá nguyên nhân và hướng xử trí phù hợp.
Để hạn chế những yếu tố có thể làm tăng khả năng xuất hiện hiện tượng này, bạn nên duy trì giờ ngủ ổn định, tránh sử dụng caffeine vào buổi chiều tối, hạn chế rượu và dành thời gian thư giãn trước khi lên giường.
Nhìn chung, nếu chỉ thỉnh thoảng giật mình như vừa rơi từ trên cao xuống ngay khi bắt đầu ngủ, đây thường là phản ứng sinh lý bình thường. Bạn không cần quá hoảng sợ, nhưng cũng không nên chủ quan nếu các cơn co giật xuất hiện thường xuyên hoặc ảnh hưởng đến chất lượng giấc ngủ.
