Thêm SOHA trên Google
Nếu gia đình đang trồng một cây nhãn trong vườn, đừng chỉ quan tâm đến việc cây có ra quả hay không. Tình trạng đất, cách tưới nước, cắt tỉa, bón phân và theo dõi sâu bệnh đều có thể ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng sinh trưởng và chất lượng quả. Tài liệu của Đại học Florida (Mỹ) đưa ra một số lưu ý đáng tham khảo đối với cây nhãn trong khuôn viên gia đình.
1. Đừng để cây nhãn bị úng nước kéo dài
Nhãn có thể chịu được một thời gian đất khô, nhưng lại không thích tình trạng đất quá ẩm hoặc ngập nước kéo dài. Trong điều kiện nhiệt độ cao, cây non có thể suy yếu, thậm chí chết nếu phải sống trong tình trạng ngập hoặc đất liên tục ẩm trong khoảng 5-10 ngày.
Vì vậy, nếu sau những trận mưa lớn gia đình nhận thấy nước đọng lâu quanh gốc, đây là dấu hiệu cần lưu ý. Cũng không nên duy trì lịch tưới tự động quá dày nếu đất vốn giữ nước tốt. Việc tưới quá nhiều và quá thường xuyên có thể khiến cây nhãn suy giảm do các vấn đề liên quan đến bộ rễ.
Nhãn là cây trồng quen thuộc tại nhiều gia đình Việt.
2. Khi cây chuẩn bị ra hoa và nuôi quả, đừng để thiếu nước
Ngược lại, không phải cứ hạn chế nước là tốt cho cây nhãn. Tài liệu của Đại học Florida cho biết cây nhãn đang trong giai đoạn ra hoa đến thu hoạch cần được tưới thường xuyên để hỗ trợ năng suất và chất lượng quả.
Điều này có nghĩa gia đình nên quan sát cây và điều kiện thời tiết thay vì áp dụng một lịch tưới cứng nhắc quanh năm. Giai đoạn cây đang mang hoa, quả là lúc cần đặc biệt chú ý đến tình trạng thiếu nước, trong khi những thời điểm khác không nên tưới quá mức chỉ vì sợ cây bị khô.
3. Đừng để cây nhãn quá rậm và quá cao
Một cây nhãn lâu năm có thể phát triển thành tán rất lớn nếu không được kiểm soát. Khi tán quá dày, ánh sáng và sự lưu thông không khí bên trong tán cũng bị hạn chế.
Đại học Florida khuyến nghị cắt tỉa chọn lọc một số cành nhỏ và cành vừa mỗi năm để kiểm soát chiều cao, chiều rộng của cây, đồng thời duy trì ánh sáng trong tán. Với cây trưởng thành, việc giữ cây ở kích thước vừa phải cũng giúp việc chăm sóc và thu hái thuận tiện hơn, đồng thời giảm nguy cơ cây bị đổ khi có gió mạnh.
Sau khi thu hoạch, gia đình có thể kiểm tra lại tán cây và loại bỏ có chọn lọc những cành không cần thiết thay vì để cây ngày càng phát triển mất kiểm soát.
4. Đừng bỏ qua việc tỉa bớt quả khi chùm quá sai
Một điều khá đáng chú ý với cây nhãn là nhiều quả chưa chắc đã đồng nghĩa với một vụ mùa tốt hơn.
Theo Đại học Florida, tỷ lệ đậu quả ở cây nhãn có sự khác biệt lớn tùy theo từng cây và từng năm. Có những năm, cây ra rất nhiều quả nhưng thường là quả nhỏ. Việc loại bỏ khoảng 50% số quả đã đậu vào mùa xuân thường giúp kích thước quả tăng lên đáng kể. Thời điểm tốt nhất để thực hiện công việc này là khi quả có đường kính từ 6–12 mm; phương pháp thực hiện là cắt bỏ từ một nửa đến hai phần ba phần ngọn (phần xa gốc nhất) của mỗi chùm quả.
Vì vậy, nếu cây trong vườn ra những chùm quả đặc biệt dày, gia đình có thể cân nhắc tỉa bớt thay vì cố giữ toàn bộ số quả. Mục tiêu là giúp cây phân bổ nguồn lực tốt hơn cho số quả còn lại.
Quả nhãn ngon, ngọt và có nhiều chất dinh dưỡng tốt cho sức khoẻ.
5. Đừng bón phân cho cây theo kiểu “càng nhiều càng tốt”
Nhãn cần dinh dưỡng để sinh trưởng và cho quả, nhưng việc bón phân cần phù hợp với giai đoạn phát triển của cây. Cây nhãn trưởng thành có thể được bón phân vài lần mỗi năm, với công thức có các chất dinh dưỡng đa lượng như đạm, lân và kali.
Với cây nhãn đang trồng tại gia đình, không nên tự ý tăng lượng phân chỉ vì thấy cây phát triển chậm. Nhu cầu dinh dưỡng còn phụ thuộc tuổi cây, đất và tình trạng sinh trưởng thực tế.
6. Đừng để cỏ mọc sát gốc hoặc làm tổn thương thân cây
Nếu cây nhãn được trồng trong sân vườn có cỏ, gia đình nên giữ khoảng đất quanh thân tương đối thông thoáng. Đại học Florida khuyến nghị duy trì vùng không có cỏ cách thân cây khoảng 0,6-1,5 m hoặc hơn, đồng thời tránh để máy cắt cỏ va vào thân. Những vết thương cơ học ở thân có thể làm cây suy yếu và nếu nghiêm trọng có thể dẫn đến chết cành hoặc chết cây.
Có thể phủ một lớp vật liệu hữu cơ quanh khu vực gốc để giữ ẩm và hạn chế cỏ dại, nhưng không nên chất lớp phủ sát vào thân cây. Lớp phủ nên dày khoảng 5-15 cm và cách thân khoảng 20-30 cm.
Một cây nhãn cho quả đều không chỉ nhờ giống tốt mà còn phụ thuộc vào cách chăm sóc trong suốt cả năm. Với những gia đình đã có cây nhãn trong vườn, việc quan sát độ ẩm của đất, kiểm soát tán, điều chỉnh nước và dinh dưỡng sẽ giúp cây duy trì sức khỏe và khả năng cho quả tốt hơn.
