Tin rằng uống nước ép trái cây là cách thanh lọc cơ thể và tăng cường sức khỏe, anh Nguyễn Mai Long (48 tuổi, Hà Nội) duy trì đều đặn 3 ly nước ép mỗi ngày. Chỉ sau hai tuần, người đàn ông này phải nhập viện khi đường huyết tăng cao kèm hàng loạt rối loạn chuyển hóa.
Theo anh Long, thời gian gần đây, vợ anh tìm hiểu trên mạng và áp dụng phương pháp “3 ly nước ép mỗi ngày” với mong muốn giúp cả gia đình “thải độc”, bổ sung vitamin.
Mỗi sáng trước khi đi làm tôi uống một ly, trưa mang theo một ly để uống ở cơ quan, tối về nhà lại uống thêm một ly nữa. Gần như ngày nào cũng vậy. Vợ tôi còn cắt giảm tinh bột và thực phẩm giàu đạm trong bữa ăn, thay vào đó tăng lượng nước ép vì nghĩ sẽ tốt cho sức khỏe“, anh kể.
Không chỉ uống nước ép đều đặn, anh Long gần như bỏ hẳn thói quen ăn trái cây nguyên quả vì cho rằng uống nước ép giúp cơ thể hấp thu dưỡng chất tốt hơn.
Tuy nhiên, chỉ sau khoảng hai tuần, anh bắt đầu cảm thấy cơ thể mệt mỏi, khát nước nhiều, buồn nôn. Khi đến bệnh viện kiểm tra, kết quả xét nghiệm cho thấy đường huyết tăng cao, kèm theo chỉ số acid uric máu vượt ngưỡng báo động.
Nhiều người theo đuổi xu hướng uống nước ép hoa quả để detox cơ thể.
Theo ThS.BS Nguyễn Giang Nam, Phó Trưởng khoa Điều trị ban ngày, Bệnh viện Nội tiết Trung ương, xu hướng lạm dụng nước ép trái cây như một phương pháp ”detox“ đang được nhiều người theo đuổi nhưng tiềm ẩn nhiều nguy cơ.
” Chúng ta sẽ đưa vào cơ thể rất nhiều đường hấp thu nhanh nhưng lại bỏ đi phần chất xơ có lợi. Sự mất cân bằng này về lâu dài bất lợi cho hệ chuyển hóa. Đặc biệt, ở những người có rối loạn chuyển hóa, việc tiêu thụ quá nhiều đường từ hoa quả, nhất là dưới dạng nước ép, còn có thể làm tăng acid uric máu. Khi acid uric tăng cao sẽ có nguy cơ xuất hiện cơn gout cấp hoặc làm bệnh gout tiến triển nặng hơn“ - Bác sĩ Nam nhấn mạnh.
Cũng cảnh báo xu hướng uống từ 1,5 - 2 lít nước ép mỗi ngày để thải độc và bổ sung vitamin, bác sĩ dinh dưỡng Đào Minh Hiền cho biết xu hướng này có thể dẫn tới các nguy cơ:
Càng uống nhiều nước ép, đường huyết càng dễ tăng
Trái cây là thực phẩm tốt cho sức khỏe nhưng việc ép lấy nước đã làm mất gần như toàn bộ chất xơ - thành phần có vai trò làm chậm quá trình hấp thu đường.
”Khi không còn chất xơ, các loại đường tự nhiên như fructose, glucose và sucrose sẽ nhanh chóng đi vào máu, khiến đường huyết tăng cao chỉ sau thời gian ngắn“, bác sĩ phân tích.
Nếu mỗi ngày uống tới 1,5-2 lít nước ép hoặc sử dụng nước ép thay nước lọc, thay thế một phần bữa ăn như nhiều người đang áp dụng, cơ thể sẽ phải tiếp nhận một tải lượng đường rất lớn.
Theo bác sĩ, điều đáng lo ngại là nhiều người cho rằng đường trong trái cây là ”đường tự nhiên“ nên vô hại. Thực tế, khi được đưa vào cơ thể dưới dạng nước ép với số lượng lớn, lượng đường này vẫn gây áp lực lên hệ chuyển hóa tương tự các loại đồ uống có đường khác.
Gan quá tải, acid uric cũng tăng theo
Không chỉ khiến đường huyết tăng, việc uống quá nhiều nước ép còn làm gan phải hoạt động quá mức. Fructose trong trái cây được chuyển hóa chủ yếu tại gan. Khi lượng fructose đưa vào quá lớn trong thời gian dài, gan sẽ tăng tổng hợp mỡ, làm gia tăng nguy cơ gan nhiễm mỡ và kháng insulin.
Đồng thời, quá trình chuyển hóa fructose cũng làm tăng sản sinh acid uric. Đây là lý do nhiều người có thể gặp tình trạng tăng acid uric máu, thậm chí xuất hiện cơn gout cấp nếu có sẵn yếu tố nguy cơ.
Uống nhiều nhưng cơ thể vẫn có thể mất nước
Một nghịch lý khác là người uống rất nhiều nước ép vẫn có thể bị mất nước.
Bác sĩ Hiền giải thích, khi đường huyết tăng quá cao, thận sẽ phải tăng đào thải glucose qua nước tiểu. Quá trình này kéo theo nước và các chất điện giải như natri, kali, khiến cơ thể nhanh chóng rơi vào tình trạng mất nước.
Đó cũng là nguyên nhân khiến nhiều người xuất hiện các triệu chứng như khát nước, mệt mỏi, buồn nôn hoặc nôn liên tục. Nếu không được xử trí kịp thời, tình trạng này có thể dẫn đến các biến chứng cấp cứu như nhiễm toan ceton hoặc hội chứng tăng áp lực thẩm thấu, đặc biệt ở người mắc đái tháo đường.
”Detox“ bằng nước ép là hiểu lầm phổ biến
Theo bác sĩ Hiền, quan niệm uống nhiều nước ép giúp ”thanh lọc cơ thể“ là một hiểu lầm khá phổ biến.
”Cơ thể con người đã có hệ thống thải độc rất hiệu quả là gan và thận. Việc nạp quá nhiều đường từ nước ép không giúp hai cơ quan này hoạt động tốt hơn mà còn làm tăng gánh nặng chuyển hóa. Lượng vitamin có trong nước ép không thể bù đắp những tác động bất lợi do đường huyết tăng cao gây ra“, bác sĩ nhấn mạnh.
Uống nước ép quá nhiều sẽ tiềm ẩn nguy cơ tăng đường huyết, chỉ số axit uric.
Ăn hoa quả như thế nào là đủ?
Các chuyên gia khuyến cáo người trưởng thành nên ăn khoảng 200-300g trái cây tươi mỗi ngày, chia thành 2-3 lần và ưu tiên ăn nguyên quả thay vì uống nước ép.
Nên lựa chọn các loại quả có hàm lượng đường thấp hoặc trung bình như bưởi, cam, quýt, ổi, táo, lê, kiwi, thanh long; hạn chế các loại nhiều đường như nhãn, vải, mít, sầu riêng, nho hay xoài chín, đặc biệt ở người thừa cân, béo phì, gan nhiễm mỡ, tăng triglyceride, tăng acid uric hoặc mắc tiền đái tháo đường, đái tháo đường.
”Đối với nước ép trái cây, lời khuyên là càng ít càng tốt. Nếu có thể, hãy ăn nguyên quả để vừa bổ sung vitamin, vừa tận dụng lượng chất xơ tự nhiên giúp kiểm soát đường huyết và bảo vệ hệ chuyển hóa“, bác sĩ Nam khuyến cáo.
Thêm SOHA trên Google
