Nhiều nghiên cứu và thống kê cho thấy số ca ung thư đại trực tràng ở người trưởng thành dưới 55 tuổi đang gia tăng mạnh. Con số này đã tăng gấp đôi trên toàn thế giới trong những năm gần đây.
Trong khi những thay đổi trong thói quen đi đại tiện và cảm giác khó chịu ở bụng là các dấu hiệu cảnh báo phổ biến nhất, nghiên cứu cho thấy những dấu hiệu ở xa “tít tắp” như thay đổi trong khoang miệng cũng có thể liên quan đến nguy cơ mắc ung thư đại trực tràng.
Nha sĩ Mark Burhenne, được biết đến trên mạng với tên gọi The Sleep Dentist, làm việc tại Mỹ, cảnh báo rằng các vấn đề răng miệng phổ biến có thể cho thấy sự mất cân bằng trong hệ vi sinh vật miệng.
Khi vi khuẩn có hại chiếm ưu thế trong hệ vi sinh miệng, các nghiên cứu cho thấy điều này có thể liên quan đến nguy cơ ung thư đại trực tràng cao hơn.
Một số vi khuẩn có hại từ miệng có thể đi xuống ruột, nơi các nghiên cứu cho thấy chúng có thể góp phần gây viêm – yếu tố trong một số trường hợp có thể thúc đẩy sự phát triển của ung thư.
Việc đánh răng và dùng chỉ nha khoa kém, hút thuốc, uống quá nhiều rượu, và chế độ ăn nhiều đường nhưng ít chất xơ đều có thể làm rối loạn hệ sinh thái mong manh này.
Các dấu hiệu bất thường trong khoang miệng có thể cảnh báo ung thư đại trực tràng.
Một nghiên cứu được công bố trên tạp chí International Journal of Cancer cho thấy những phụ nữ có ít răng hơn hoặc mắc bệnh nướu răng có nguy cơ ung thư đại trực tràng cao hơn một chút, đặc biệt ở phần trên của đại tràng.
Chảy máu, sưng hoặc tụt nướu
Nhiều người biết rằng việc khạc ra máu khi đánh răng có thể là dấu hiệu của bệnh nướu răng. Tuy nhiên, nghiên cứu cho thấy bệnh nướu răng có thể liên quan đến những thay đổi trong sức khỏe đường ruột, dù đây không phải là dấu hiệu cảnh báo trực tiếp của ung thư đại trực tràng.
Chảy máu nướu là triệu chứng chính của viêm nướu (gingivitis) và viêm nha chu (periodontitis) – các giai đoạn tiến triển của bệnh nướu do mảng bám tích tụ.
Khi nướu chảy máu trong lúc đánh răng, điều đó cho thấy đang có tình trạng nhiễm trùng và viêm, tạo điều kiện để vi khuẩn miệng có hại xâm nhập vào máu và bị nuốt vào hệ tiêu hóa.
Nha sĩ Burhenne cho biết các nhà nghiên cứu tại Harvard phát hiện rằng những người mắc bệnh nha chu có nguy cơ xuất hiện polyp tiền ung thư ở đại tràng cao hơn từ 17 đến 21%.
Ông nói thêm: “Chảy máu không chỉ là triệu chứng, mà còn là cơ chế.”
Ngoài ra, nướu sưng hoặc nhạy cảm dù không chảy máu cũng có thể là dấu hiệu của tình trạng viêm nướu giai đoạn đầu.
Ông cho biết thêm: “Tình trạng này gần như không có triệu chứng rõ ràng, và đó chính là lý do nó thường bị bỏ qua trong nhiều năm.”
Hơi thở có mùi hôi
Hơi thở hôi kéo dài có thể liên quan đến Fusobacterium nucleatum, một loại vi khuẩn có trong miệng, cũng liên quan đến bệnh nướu răng và đã được phát hiện trong một số khối u ung thư đại trực tràng.
Loại vi khuẩn này đã được tìm thấy với nồng độ cao trong các khối u ung thư đại trực tràng.
Người ta cho rằng vi khuẩn có thể di chuyển qua nước bọt hoặc các tế bào máu đến những bộ phận khác của cơ thể, từ đó có thể hỗ trợ sự phát triển của ung thư bằng cách giúp các tế bào tránh khỏi sự tấn công của hệ miễn dịch.
Lưỡi trắng hoặc vàng
Lớp phủ màu trắng hoặc vàng trên lưỡi thường do vi khuẩn, cặn bẩn hoặc tế bào chết tích tụ, thường xảy ra khi vệ sinh răng miệng kém, cơ thể mất nước hoặc khô miệng.
Một số nghiên cứu cho thấy lớp phủ trên lưỡi có thể phản ánh sự thay đổi của hệ vi sinh miệng, điều này có thể liên quan đến nguy cơ ung thư đại trực tràng.
Nha sĩ Burhenne viết: “Lớp phủ đó giống như một ‘kho chứa vi khuẩn’. Mỗi ngày bạn nuốt khoảng một lít nước bọt – và mọi thứ trên lưỡi đều đi theo.”
Mất bốn chiếc răng trở lên
Theo dữ liệu từ Harvard, những người mất bốn chiếc răng trở lên – thường do nhiều năm mắc bệnh nha chu không được điều trị – có nguy cơ polyp tiền ung thư ở đại tràng cao hơn 20%.
Một số nghiên cứu cũng cho thấy ngay cả việc mất vài chiếc răng cũng có thể liên quan đến nguy cơ xuất hiện các khối tăng sinh tiền ung thư trong đại tràng cao hơn.
Dù các vấn đề răng miệng đơn lẻ không phải là dấu hiệu cảnh báo chắc chắn, việc duy trì hệ vi sinh miệng khỏe mạnh và tham gia sàng lọc định kỳ có thể giúp cứu sống nhiều người.
Các chuyên gia nhấn mạnh rằng việc giữ vệ sinh răng miệng tốt – đánh răng, dùng chỉ nha khoa và khám răng định kỳ – là rất quan trọng. Tuy nhiên, biện pháp bảo vệ hiệu quả nhất trước ung thư đại trực tràng vẫn là phát hiện sớm. Ngoài ra, một chế độ ăn lành mạnh, tập thể dục và tránh hút thuốc hoặc uống nhiều rượu cũng đóng vai trò quan trọng.
