Nấu cơm bằng nước nóng hay nước nguội mới ngon và giàu dinh dưỡng hơn?

Cùng một loại gạo, cùng một chiếc nồi cơm điện nhưng có người cho rằng nấu bằng nước nóng cơm sẽ nhanh chín, dẻo và ngon hơn, trong khi số khác vẫn giữ thói quen vo gạo, đong nước rồi nấu ngay bằng nước nguội. Vậy cách nào thực sự tốt hơn?

Nước nóng có thể giúp cơm nhanh chín hơn, nhưng không đồng nghĩa cơm sẽ ngon hơn

Khi dùng nước nóng, gạo nhanh chóng được đưa lên nhiệt độ cao, vì vậy thời gian để nồi đạt đến trạng thái sôi có thể được rút ngắn. Một số nghiên cứu về chất lượng cơm cho thấy, nhiệt độ ban đầu của nước có thể ảnh hưởng đến quá trình hồ hóa tinh bột và các đặc tính cảm quan như độ mềm, độ dẻo, mùi thơm của cơm.

Tuy nhiên, không nên hiểu rằng cứ nấu cơm bằng nước nóng thì cơm chắc chắn ngon hơn. Nếu lượng nước không phù hợp với loại gạo, hạt cơm vẫn có thể bị khô, cứng hoặc ngược lại quá nhão.

Với cách nấu cơm hằng ngày bằng nồi cơm điện, nước nguội hoàn toàn phù hợp và không cần thiết phải đổi sang nước nóng chỉ để mong cơm ngon hơn.

Thực tế, yếu tố quyết định chất lượng nồi cơm lại nằm nhiều hơn ở tỷ lệ gạo - nước, loại gạo, thời gian ngâm và cách ủ cơm sau khi nấu.

Mỗi loại gạo cần một lượng nước khác nhau

Không có một tỷ lệ nước duy nhất phù hợp với mọi loại gạo. Gạo mới, gạo để lâu, gạo thơm, gạo dẻo hay gạo lứt có khả năng hút nước khác nhau nên lượng nước cần sử dụng cũng khác nhau.

Nếu cho quá ít nước, cơm dễ bị khô, cứng. Ngược lại, quá nhiều nước có thể khiến hạt cơm nhão, mất độ tơi.

Một mẹo đơn giản là sau khi vo gạo, có thể ngâm trong khoảng 15-30 phút tùy loại gạo trước khi nấu. Việc này giúp hạt gạo hấp thụ nước trước, từ đó quá trình nấu có thể diễn ra đồng đều hơn. Sau khi cơm chín, nên để cơm nghỉ thêm khoảng 10 phút rồi mới xới.

Giá trị dinh dưỡng của cơm gạo ăn mỗi ngày

Trong bữa cơm của người Việt, gạo là nguồn cung cấp carbohydrate quan trọng. Carbohydrate trong cơm được cơ thể phân giải thành glucose, cung cấp năng lượng cho các hoạt động hằng ngày.

Ngoài tinh bột, bản thân hạt gạo còn chứa một số vitamin và khoáng chất. Tuy nhiên, giá trị dinh dưỡng phụ thuộc khá nhiều vào loại gạo và mức độ xay xát.

Gạo nguyên cám như gạo lứt vẫn giữ lại lớp cám và mầm, vì vậy có nhiều chất xơ, vitamin nhóm B, magie, phốt pho, mangan và một số hợp chất thực vật hơn so với gạo trắng đã xay xát. Trong quá trình xay và đánh bóng, phần cám và mầm bị loại bỏ, khiến nhiều chất dinh dưỡng tự nhiên bị mất đi.

Điều này không có nghĩa ăn cơm trắng là không tốt. Cơm trắng vẫn là nguồn carbohydrate quen thuộc, dễ tiêu hóa và phù hợp với khẩu phần của nhiều người. Điều quan trọng là không nên để cơm trắng chiếm gần như toàn bộ bữa ăn.

Một bữa cơm cân đối nên kết hợp cơm với rau, thực phẩm giàu protein như cá, thịt, trứng, đậu và các nguồn chất béo tốt. Cách ăn này giúp bữa ăn đa dạng hơn về dinh dưỡng thay vì chỉ tập trung vào tinh bột. Mô hình “đĩa ăn lành mạnh” của Harvard cũng khuyến nghị dành khoảng 1/2 đĩa cho rau củ quả, 1/4 cho ngũ cốc nguyên hạt và 1/4 cho nguồn protein lành mạnh.

Nếu ăn cơm hằng ngày, có cần chuyển hoàn toàn sang gạo lứt?

Theo các chuyên gia dinh dưỡng, điều này là không nhất thiết. Gạo lứt có ưu thế về chất xơ và một số vi chất do vẫn giữ lại lớp cám và mầm. Ngũ cốc nguyên hạt nói chung cũng được khuyến nghị ưu tiên hơn các loại ngũ cốc tinh chế khi có thể.

Tuy nhiên, việc lựa chọn loại gạo nên dựa vào nhu cầu, khả năng ăn uống và tình trạng sức khỏe của mỗi người. Với người quen ăn cơm trắng, có thể bắt đầu bằng cách giảm bớt lượng cơm trắng và tăng rau, đạm trong bữa ăn, hoặc thử kết hợp một phần gạo nguyên hạt thay vì thay đổi hoàn toàn ngay lập tức.

Đặc biệt, người có rối loạn đường huyết hoặc đái tháo đường nên quan tâm đến khẩu phần cơm và tổng lượng carbohydrate của cả bữa ăn, thay vì chỉ tập trung vào việc dùng nước nóng hay nước nguội. Gạo trắng có chỉ số đường huyết tương đối cao và tác động đến đường huyết còn phụ thuộc vào loại gạo, mức độ chế biến, khẩu phần cũng như các thực phẩm ăn cùng.