Ảnh minh họa
Phát biểu trên chương trình This Morning của kênh ITV (Anh), bác sĩ Amir Khan cho biết đây là vấn đề đang gây nhiều tranh cãi trong giới y tế và cộng đồng.
Ông nói: “Ung thư tuyến tiền liệt là một bệnh lý nghiêm trọng. Nó ảnh hưởng đến khoảng 1/8 nam giới và gây ra khoảng 12.000 ca tử vong mỗi năm tại Vương quốc Anh.”
Tuy nhiên, bác sĩ Amir cảnh báo rằng xét nghiệm máu PSA hiện được sử dụng để sàng lọc ung thư tuyến tiền liệt không phải lúc nào cũng chính xác.
Ông giải thích: “PSA là một loại protein được tuyến tiền liệt tiết ra và một phần sẽ đi vào máu. Khi mắc ung thư tuyến tiền liệt hoặc một số bệnh lý khác liên quan đến tuyến tiền liệt, nồng độ PSA có thể tăng lên.”
Vì vậy, Ủy ban Sàng lọc Quốc gia Vương quốc Anh (UKNSC) đã xem xét liệu đây có phải là phương pháp đủ chính xác để sàng lọc ung thư tuyến tiền liệt cho tất cả nam giới trên 50 tuổi hay không.
Ảnh minh họa
Kết luận của họ là xét nghiệm này chưa đủ chính xác để triển khai đại trà cho mọi nam giới, bởi có thể xuất hiện các trường hợp dương tính giả hoặc âm tính giả. Ngoài ra, một số người mắc dạng ung thư tuyến tiền liệt phát triển rất chậm, ít nguy hiểm vẫn có thể bị phát hiện và phải trải qua những xét nghiệm không cần thiết.
Do đó, họ quyết định chỉ những nam giới mang đột biến gen BRCA2 và có tiền sử gia đình mắc ung thư buồng trứng, ung thư tuyến tiền liệt, ung thư tụy hoặc ung thư vú mới nên được sàng lọc định kỳ hai năm một lần. Những người khác hiện không được khuyến nghị sàng lọc thường quy.
Ông nói thêm: “Quyết định này được đưa ra dựa trên các bằng chứng khoa học hiện có. Tuy nhiên, nhiều tổ chức từ thiện và các nhóm vận động vì bệnh nhân ung thư tuyến tiền liệt đã bày tỏ sự thất vọng với kết luận này.”
Các triệu chứng cần lưu ý
Dù vậy, thông điệp quan trọng nhất mà bác sĩ Amir muốn nhấn mạnh là nam giới không nên bỏ qua bất kỳ dấu hiệu bất thường nào.
Ông cho biết: “Nếu bạn là nam giới và xuất hiện các triệu chứng nghi ngờ ung thư tuyến tiền liệt, đặc biệt là các vấn đề khi đi tiểu, đừng chờ đến các chương trình sàng lọc. Hãy đến gặp bác sĩ và yêu cầu được làm xét nghiệm máu.”
“Hiện nay chúng tôi hầu như không còn áp dụng phương pháp khám trực tràng bằng ngón tay như trước đây nữa — điều từng khiến rất nhiều nam giới e ngại. Thay vào đó, việc đánh giá ban đầu chủ yếu dựa vào xét nghiệm máu PSA. Vì vậy hãy mạnh dạn đi khám nếu có triệu chứng.”
Dịch vụ Y tế Quốc gia Anh (NHS) liệt kê các triệu chứng có thể gặp gồm:
- Khó bắt đầu đi tiểu hoặc phải rặn khi đi tiểu.
- Dòng nước tiểu yếu.
- Tiểu ngắt quãng, lúc được lúc không.
- Thường xuyên hoặc đột ngột buồn tiểu.
- Vẫn có cảm giác muốn tiểu dù vừa đi tiểu xong.
- Tiểu đêm nhiều lần.
- Rối loạn cương dương (khó đạt hoặc duy trì sự cương cứng).
- Có máu trong nước tiểu hoặc tinh dịch.
- Đau vùng thắt lưng.
- Sụt cân không rõ nguyên nhân (đây có thể là dấu hiệu của ung thư tuyến tiền liệt giai đoạn tiến triển).
NHS khuyến cáo nên đi khám nếu bạn trên 50 tuổi, có người thân từng mắc ung thư tuyến tiền liệt, thuộc nhóm nguy cơ cao hoặc đang gặp các vấn đề về tiểu tiện và những triệu chứng kể trên.
