Nhập viện cấp cứu sau khi ăn hạt củ đậu
Theo thông tin từ Cục An toàn thực phẩm, tối 8/1, kíp trực Bệnh viện Đa khoa Hải Hậu (tỉnh Ninh Bình) đã tiếp nhận 6 bệnh nhân, gồm 4 người lớn và 2 trẻ em, trú tại xã Xuân Trường. Các bệnh nhân nhập viện trong tình trạng buồn nôn, đau bụng, tím tái, mệt lả. Qua khai thác bệnh sử, các bệnh nhân cho biết đã ăn hạt của cây củ đậu trước khi xuất hiện các triệu chứng bất thường.
Các bác sĩ nhanh chóng xác định đây là một vụ ngộ độc thực phẩm do ăn hạt củ đậu và tiến hành các biện pháp cấp cứu, theo dõi sát diễn biến. Rất may, các bệnh nhân được đưa đến bệnh viện kịp thời nên qua cơn nguy kịch.
Hạt củ đậu chứa chất độc.
Chất độc trong hạt củ đậu là gì?
PGS.TS Nguyễn Duy Thịnh, chuyên gia Công nghệ Thực phẩm cho biết, trong hạt củ đậu chứa Rotenone, một hợp chất có độc tính đối với con người. Tổ chức Y tế thế giới (WHO) xếp Rotenone vào nhóm chất có độc tính trung bình, song nếu ăn phải với liều lượng nhất định, chất này có thể gây ngộ độc nghiêm trọng và dẫn đến tử vong.
Không chỉ hạt mà phần thân, lá, hoa và quả của cây củ đậu đều chứa Rotenone. Trong thực tế, chất này thường được sử dụng làm chế phẩm thuốc trừ sâu nhờ khả năng gây độc mạnh đối với sinh vật. Chỉ riêng phần củ - bộ phận nằm dưới đất - mới an toàn để sử dụng làm thực phẩm.
Hiện chưa có thuốc giải độc đặc hiệu đối với ngộ độc Rotenone. Khi được hấp thu vào cơ thể, chất này gây ức chế hô hấp tế bào, làm tăng sản xuất lactate dẫn tới nhiễm toan hóa máu, đồng thời thúc đẩy hình thành các gốc oxy hóa tự do, gây tổn thương và chết tế bào.
Sau khi ăn khoảng 30 phút đến 1 giờ, người bệnh có thể xuất hiện các triệu chứng như đau đầu, chóng mặt, đau bụng, buồn nôn, nôn ói, rối loạn ý thức.
Ở mức độ nặng, Rotenone ức chế hệ thần kinh trung ương, khiến người bệnh hôn mê, co giật, suy hô hấp, ngừng tim và có thể tử vong nhanh chóng, vị chuyên gia công nghệ thực phẩm cảnh báo.
PGS Thịnh cho biết, phần lớn các trường hợp ngộ độc hạt củ đậu xảy ra do người dân không biết hạt có độc, hái hạt ăn sống hoặc nướng ăn như các loại hạt thông thường. Đã từng ghi nhận trường hợp bệnh nhân bị tổn thương não nặng, không thể hồi phục do ăn hạt củ đậu nướng và đến bệnh viện quá muộn.
Một số người cho rằng có thể rang, luộc hoặc nướng hạt củ đậu để làm giảm độc tính. Tuy nhiên, các chuyên gia khẳng định, hàm lượng Rotenone trong hạt củ đậu không giảm xuống mức an toàn bằng các phương pháp chế biến thông thường. Vì vậy, không có cách nào sử dụng hạt củ đậu làm thực phẩm một cách an toàn.
Người dân cần phân biệt rõ: củ đậu ăn được, hạt củ đậu tuyệt đối không ăn.
Trước những nguy cơ tiềm ẩn, PGS Thịnh khuyến cáo người dân cần hết sức thận trọng với các loại quả, hạt lạ, đặc biệt là những loại không rõ độc tính. Tuyệt đối không tự ý ăn thử hoặc chế biến các loại hạt mà chưa có kiến thức khoa học rõ ràng.
Khi xuất hiện các dấu hiệu nghi ngộ độc như buồn nôn, đau bụng, chóng mặt, rối loạn ý thức, cần đưa người bệnh đến ngay cơ sở y tế gần nhất để được cấp cứu kịp thời, tránh những hậu quả đáng tiếc.
Vụ việc cả gia đình nhập viện sau khi ăn hạt củ đậu là lời cảnh tỉnh rõ ràng về sự chủ quan với các loại thực vật quen thuộc.