Thêm SOHA trên Google
Cá vốn được xem là nguồn cung cấp đạm lành mạnh và giàu axit béo Omega-3 giúp giảm cholesterol xấu, bảo vệ tim mạch và mang lại nhiều lợi ích sức khỏe. Tuy nhiên, việc ăn cá không đúng cách hoặc chọn sai loại cá lại có thể phản tác dụng, thậm chí là "tiếp tay" cho bệnh tật.
Cá tốt nhưng phải ăn đúng cách mới tốt (Ảnh minh họa)
Đưa ra lời khuyên về thói quen tiêu thụ hải sản hàng ngày, Bác sĩ Nhan Tông Hải (Yen Tsong-hai) thuộc Bệnh viện Đa khoa Lâm Khẩu Trường Canh (Đài Loan, Trung Quốc) nhấn mạnh: "Dù cá là thực phẩm tốt, có những loại cá hoặc cách chế biến sản sinh ra nhiều độc tố và chất gây ung thư, mê mấy bạn cũng nên ăn ít lại để bảo vệ cơ thể".
Dưới đây là 5 nhóm cá được các chuyên gia y tế khuyến cáo cần kiểm soát chặt chẽ lượng ăn, nếu tránh xa được thì càng tốt cho sức khỏe:
1. Cá muối
Cá muối từ lâu đã nằm trong danh sách các chất gây ung thư nhóm 1 theo phân loại của Cơ quan Nghiên cứu Ung thư Quốc tế (IARC) thuộc WHO, chung nhóm với thuốc lá và thịt chế biến sẵn. Nguyên nhân là do trong quá trình ướp muối và lên men, lượng nitrit cao trong cá khi đi vào đường tiêu hóa hoặc gặp nhiệt độ cao sẽ phản ứng với các amine sinh ra chất độc nitrosamine.
Bác sĩ Nhan Tông Hải giải thích thêm rằng việc ăn một vài miếng cá muối không lập tức gây ra ung thư, nhưng nếu duy trì thói quen ăn thường xuyên thì khác. Bởi nó khiến lượng muối nạp vào vượt ngưỡng cho phép, gây tăng huyết áp, suy giảm chức năng thận và làm tăng nguy cơ mắc ung thư vòm họng cùng các bệnh tim mạch mạn tính.
Các loại cá ướp muối đều không nên ăn nhiều (Ảnh minh họa)
2. Cá biển sâu kích thước lớn, sống ở tầng đáy đại dương
Các loài cá săn mồi cỡ lớn như cá ngừ, cá kiếm hay cá mập nằm ở đỉnh chuỗi thức ăn. Chúng có vòng đời dài và liên tục tiêu thụ các loài cá nhỏ hơn. Qua cơ chế tích tụ sinh học, lượng kim loại nặng (đặc biệt là thủy ngân dạng methylmercury), dioxin và các độc tố môi trường trong cơ thể chúng cao gấp nhiều lần cá nhỏ.
Khi đi vào cơ thể, thủy ngân sẽ tấn công trực tiếp hệ thần kinh trung ương và hệ bài tiết. Các chuyên gia độc chất khuyến cáo phụ nữ mang thai, bà mẹ cho con bú và trẻ nhỏ tuyệt đối không nên ăn các loại cá này. Người trưởng thành khỏe mạnh nếu ăn cũng không quá 1 lần mỗi tuần (khoảng 50g mỗi lần).
Bác sĩ Hồng Vĩnh Tường (Hong Yong-xiang), chuyên gia Thận học (Đài Loan, Trung Quốc) khuyến nghị nên lọc bỏ hoàn toàn phần da và nội tạng, nơi tập trung hàm lượng độc tố cao nhất khi ăn các loại cá này.
3. Cá sống, cá tái
Các món cá sống như sashimi hay gỏi cá, lẩu cá nhúng qua loa tuy đem lại cảm giác tươi ngon nhưng lại tiềm ẩn rủi ro rất lớn về nhiễm độc và ký sinh trùng. Phổ biến nhất là sán lá gan và sán dị hình. Khi xâm nhập vào cơ thể, ký sinh trùng có thể trú ngụ nhiều năm trong ống mật và gan, gây nên tình trạng viêm đường mật mạn tính, xơ gan, suy đa tạng và thậm chí là ung thư ống mật.
Đối với người cao tuổi, trẻ em và những người có hệ miễn dịch suy giảm, ăn đồ sống là mối nguy hiểm cực kỳ lớn. Việc đun nấu chín kỹ ở nhiệt độ cao vẫn là phương pháp an toàn nhất để tiêu diệt triệt để ký sinh trùng trong thịt cá.
Ăn cá sống, tái tiềm ẩn rất nhiều nguy cơ sức khỏe (Ảnh minh họa)
4. Cá chiên rán ở nhiệt độ cao
Chiên giòn là cách chế biến hấp dẫn với nhiều người nhưng lại làm mất đi phần lớn giá trị dinh dưỡng vốn có của cá.
Bác sĩ Hồng Vĩnh Tường cảnh báo: "Ở nhiệt độ chiên quá cao, các axit béo Omega-3 nhạy cảm sẽ bị oxy hóa và phân hủy, đồng thời sản sinh ra chất béo chuyển hóa (trans fat) cùng hợp chất acrylamide. Tiêu thụ nhiều cá chiên rán không chỉ khiến cơ thể nạp quá nhiều calo dẫn đến béo phì mà còn làm tăng mức cholesterol xấu, gây xơ vữa động mạch và tăng huyết áp. Việc sử dụng dầu chiên đi chiên lại nhiều lần còn làm tăng cao nguy cơ tích tụ các hợp chất gây đột biến gen. vì vậy mê mấy cũng nên ăn ít lại".
5. Cá nướng, cá hun khói
Những miếng cá nướng thơm lừng, thậm chí cháy một chút ở lớp ngoài vẫn là món ăn khoái khẩu của nhiều người. Tuy nhiên, bác sĩ Nhan Tông Hải cảnh báo: "Quá trình nướng cá trực tiếp trên mỡ hoặc than hồng ở nhiệt độ cao sẽ tạo ra Hydrocarbon thơm đa vòng (PAHs) và Amine dị vòng, là những chất gây ung thư cấp độ 1 đã được y khoa chứng minh".
Khi mỡ cá nhỏ xuống than hồng sinh ra khói độc bốc ngược trở lại bám vào thịt cá, lượng chất độc này sẽ tăng lên gấp bội. Chưa kể chúng ta còn hít độc tố theo đường thở.
Bất kể cách chế biến nào mà tạo ra cá bị cháy, khét đều tăng nguy cơ ung thư (Ảnh minh họa)
Bác sĩ Hồng Vĩnh Tường bổ sung thêm, nếu ăn cá nướng hay hun khói, người tiêu dùng nên loại bỏ hoàn toàn phần da bị cháy xém và luôn ăn kèm nhiều rau xanh giàu chất chống oxy hóa để giảm bớt tác động tiêu cực của các hợp chất này đối với cơ thể.
Tổng hợp
