Khi trời lạnh, cơ thể người bị tiểu đường dễ gặp nhiều bất lợi hơn trong việc kiểm soát đường huyết. Nhiệt độ thấp làm quá trình trao đổi chất chậm lại, giảm độ nhạy insulin và khiến đường huyết dễ dao động thất thường.
Đồng thời, thời tiết lạnh còn làm tăng nguy cơ nhiễm trùng, huyết áp cao và các biến chứng tim mạch, đặc biệt ở người có bệnh nền lâu năm. Vì vậy, trong mùa lạnh, người mắc tiểu đường cần chú ý giữ ấm, ăn uống điều độ và theo dõi đường huyết sát sao hơn.
Đáng lưu ý, nhiều món quen thuộc vào mùa đông lại tiềm ẩn nguy cơ làm đường huyết tăng vọt do chứa nhiều đường và chất béo. Người bệnh được khuyến cáo nên tránh hoặc hạn chế tối đa 4 loại thực phẩm dưới đây:
4 thực phẩm người bệnh tiểu đường không nên ăn trong trời lạnh
1. Quẩy chiên
Quẩy chiên là món ăn quen thuộc vào buổi sáng, đặc biệt khi dùng kèm sữa đậu nành nóng. Tuy nhiên, với người mắc tiểu đường, đây lại là thực phẩm nên tránh. Việc chiên ngập dầu khiến quẩy chứa lượng lớn chất béo xấu, làm đường huyết tăng nhanh sau ăn.
Không chỉ gây tăng đường máu tức thời, chất béo từ quẩy còn làm giảm khả năng đáp ứng insulin của cơ thể, từ đó khiến việc kiểm soát bệnh trở nên khó khăn hơn. Nếu ăn thường xuyên, nguy cơ tích mỡ, rối loạn tim mạch cũng tăng cao. Thay vào đó, người bệnh nên chọn các bữa sáng lành mạnh hơn như yến mạch, bánh mì nguyên cám hoặc trứng luộc.
Quẩy chiên là món ăn quen thuộc vào buổi sáng, đặc biệt khi dùng kèm sữa đậu nành nóng.
2. Thịt kho tàu
Dù là món ăn truyền thống quen thuộc trong nhiều gia đình, thịt kho tàu lại không phù hợp với người tiểu đường. Món ăn này sử dụng thịt ba chỉ nhiều mỡ, kho cùng đường trong thời gian dài, tạo ra lượng lớn chất béo bão hòa và đường.
Sự kết hợp này dễ dẫn đến tăng cân, rối loạn mỡ máu và làm đường huyết biến động mạnh. Ngoài ra, hàm lượng muối cao trong món kho còn gây áp lực lên thận - cơ quan vốn nhạy cảm ở người mắc tiểu đường. Các chuyên gia khuyến nghị nên thay thế bằng thịt nạc, cá, ức gà hoặc đạm thực vật.
Dù là món ăn truyền thống quen thuộc trong nhiều gia đình, thịt kho tàu lại không phù hợp với người tiểu đường.
3. Sườn xào chua ngọt
Sườn xào chua ngọt hấp dẫn nhờ vị đậm đà nhưng lại tiềm ẩn nhiều rủi ro cho đường huyết. Sườn thường được chiên trước khi xào, sau đó phủ nước sốt chứa nhiều đường và muối.
Lượng mỡ và đường cao không chỉ làm đường huyết tăng nhanh sau bữa ăn mà còn cản trở hoạt động của insulin. Với người bệnh, việc tiêu thụ món này thường xuyên có thể làm tăng nguy cơ biến chứng cấp. Thay vì vậy, các món hấp, luộc hoặc hầm nhạt vị sẽ an toàn và dễ kiểm soát đường máu hơn.
Sườn xào chua ngọt hấp dẫn nhờ vị đậm đà nhưng lại tiềm ẩn nhiều rủi ro cho đường huyết.
4. Sầu riêng
Mặc dù giàu dinh dưỡng và được nhiều người yêu thích, sầu riêng lại không phải là lựa chọn phù hợp với người mắc tiểu đường. Loại quả này chứa lượng đường rất cao, kèm theo hàm lượng chất béo bão hòa đáng kể, dễ khiến đường huyết tăng nhanh sau khi ăn.
Việc tiêu thụ sầu riêng không kiểm soát có thể làm rối loạn đường máu và làm tăng nguy cơ các vấn đề tim mạch. Trong trường hợp quá thèm, người bệnh chỉ nên ăn một lượng rất nhỏ và cần theo dõi đường huyết chặt chẽ sau đó.
Mặc dù giàu dinh dưỡng và được nhiều người yêu thích, sầu riêng lại không phải là lựa chọn phù hợp với người mắc tiểu đường.
Trong những ngày thời tiết lạnh, người đái tháo đường nên ưu tiên chế độ ăn thanh đạm, ít đường, ít chất béo và giàu chất xơ từ rau xanh, ngũ cốc nguyên hạt. Kết hợp ăn uống hợp lý với sinh hoạt điều độ, đồng thời hạn chế các thực phẩm kể trên, sẽ giúp kiểm soát đường huyết tốt hơn và giảm nguy cơ biến chứng.
Cách kiểm soát đường huyết cho người bị tiểu đường trong trời lạnh
1. Giữ ấm cơ thể đầy đủ
Thời tiết lạnh làm tuần hoàn máu kém và tăng nguy cơ rối loạn đường huyết. Người bệnh nên giữ ấm tay, chân, cổ và ngực, đặc biệt vào sáng sớm và ban đêm.
Thời tiết lạnh làm tuần hoàn máu kém và tăng nguy cơ rối loạn đường huyết.
2. Ăn uống điều độ, đúng giờ
Không bỏ bữa dù cảm giác đói giảm khi trời lạnh. Ưu tiên thực phẩm giàu chất xơ, đạm nạc, ngũ cốc nguyên hạt; hạn chế đồ ngọt, nhiều tinh bột tinh chế và chất béo bão hòa.
3. Theo dõi đường huyết thường xuyên hơn
Mùa lạnh dễ khiến đường huyết biến động thất thường, vì vậy người bệnh nên kiểm tra đường huyết đều đặn để kịp thời điều chỉnh chế độ sinh hoạt theo hướng an toàn.
4. Duy trì vận động nhẹ nhàng mỗi ngày
Trời lạnh khiến nhiều người lười vận động, nhưng đi bộ trong nhà, tập giãn cơ hoặc các bài tập nhẹ giúp cải thiện độ nhạy insulin và ổn định đường huyết.
Trời lạnh khiến nhiều người lười vận động, nhưng đi bộ trong nhà, tập giãn cơ hoặc các bài tập nhẹ giúp cải thiện độ nhạy insulin và ổn định đường huyết.
5. Uống đủ nước, tránh đồ uống ngọt và rượu bia
Thời tiết lạnh làm giảm cảm giác khát nhưng cơ thể vẫn cần đủ nước. Hạn chế nước ngọt, đồ uống có cồn vì dễ làm đường huyết tăng hoặc giảm đột ngột.
6. Tuân thủ hướng dẫn điều trị của bác sĩ
Không tự ý thay đổi chế độ ăn hay cách kiểm soát bệnh. Nếu thấy đường huyết dao động bất thường, cần trao đổi sớm với nhân viên y tế.