Thêm SOHA trên Google
Thời gian gần đây, tại các phòng khám thận, nhiều người trung niên và cao tuổi đến hỏi về cách bồi bổ thận hoặc kiểm tra lại chức năng thận. Một thực tế đáng chú ý là không ít người cứ đau lưng, mệt mỏi liền cho rằng mình bị “thận hư”, sau đó vội mua "thuốc bổ thận" hoặc nấu canh dưỡng sinh.
Theo các chuyên gia, bảo vệ thận không bắt đầu bằng việc bồi bổ mà trước hết cần tránh những thói quen gây hại cho cơ quan này. Và một trong những thói quen đáng lo ngại là tự ý sử dụng các loại thuốc trôi nổi, không rõ nguồn gốc.
Nhiều người vẫn giữ quan niệm đau lưng là dấu hiệu của “thận hư”. Tuy nhiên, phần lớn trường hợp đau lưng có thể bắt nguồn từ căng cơ, thoái hóa cột sống hoặc nhiễm lạnh, chứ không trực tiếp liên quan đến chức năng thận.
Thận có nhiệm vụ lọc máu, đào thải chất cặn bã và tạo nước tiểu. Khái niệm “thận hư” trong y học cổ truyền không hoàn toàn tương đương với các bệnh lý thận theo y học hiện đại.
Đáng lo ngại hơn, nhiều sản phẩm được quảng cáo là “thuốc bổ thận” hoặc các bài thuốc truyền miệng có thành phần không rõ ràng, thậm chí chứa những chất chưa được công bố. Các chất này vẫn phải trải qua quá trình chuyển hóa và đào thải của cơ thể, có thể làm tăng gánh nặng cho thận. Với người đã mắc bệnh thận, việc tự ý sử dụng còn có nguy cơ khiến tình trạng bệnh tiến triển nhanh hơn.
Tự ý sử dụng các loại thuốc không rõ nguồn gốc có thể gây hại thận. (Ảnh minh họa)
Ngoài thói quen trên, 4 hành vi dưới đây cũng có thể gây hại cho thận nếu kéo dài:
Uống quá ít nước, thường xuyên nhịn tiểu
Một thói quen khá phổ biến ở người cao tuổi là hạn chế uống nước vì sợ phải thức dậy đi vệ sinh ban đêm. Nhiều người cũng thường xuyên nhịn tiểu khi bận rộn, cho rằng đây chỉ là chuyện nhỏ.
Tuy nhiên, uống không đủ nước có thể khiến nước tiểu cô đặc, làm tăng nồng độ các chất thải và tạo điều kiện hình thành sỏi thận. Tình trạng thiếu nước kéo dài cũng có thể ảnh hưởng đến hoạt động bình thường của thận.
Nhịn tiểu lâu còn có thể làm tăng nguy cơ gặp các vấn đề đường tiết niệu. Trong một số trường hợp, nước tiểu trào ngược lên thận hoặc nhiễm trùng đường tiết niệu lan đến thận có thể gây viêm thận, bể thận và tổn thương mô thận nếu không được điều trị phù hợp.
Người trưởng thành nên uống nước đều đặn trong ngày, điều chỉnh theo thể trạng, mức độ vận động, thời tiết và tình trạng sức khỏe. Không nên cố uống quá nhiều cùng lúc hoặc đợi đến khi khát dữ dội mới uống. Khi có nhu cầu, nên đi tiểu kịp thời thay vì nhịn kéo dài.
Tự ý dùng thuốc giảm đau
Nhiều người có thói quen tự mua thuốc giảm đau, thuốc cảm khi bị đau đầu, đau nhức xương khớp hoặc sốt, cho rằng những loại thuốc phổ biến này luôn an toàn.
Các thuốc như ibuprofen và paracetamol có thể được sử dụng an toàn khi dùng đúng chỉ định, liều lượng và thời gian. Tuy nhiên, sử dụng kéo dài, quá liều hoặc kết hợp nhiều loại thuốc cảm có thành phần trùng lặp có thể làm tăng nguy cơ tổn thương thận. Nguy cơ này đặc biệt đáng lưu ý ở người cao tuổi, người mắc bệnh thận hoặc đang bị sốt, mất nước.
Ngoài ra, các bài thuốc dân gian và thảo dược không rõ nguồn gốc cũng có thể chứa thành phần gây độc cho thận. Vì vậy, cần đọc kỹ hướng dẫn sử dụng, tuân thủ liều dùng và hỏi ý kiến nhân viên y tế nếu triệu chứng kéo dài hoặc không cải thiện. Không nên tự ý dùng thuốc giảm đau liên tục hay thử các bài thuốc được quảng cáo có tác dụng thần kỳ.
Ăn quá mặn khiến thận phải làm việc nhiều hơn
Chế độ ăn nhiều muối có thể làm tăng gánh nặng cho thận và góp phần đẩy nhanh quá trình suy giảm chức năng cơ quan này. Khi lượng muối đưa vào cơ thể quá cao, thận phải tăng đào thải natri. Đồng thời, ăn mặn có thể làm tăng huyết áp, gây tổn thương các mạch máu nhỏ trong thận, tạo thành vòng luẩn quẩn giữa tăng huyết áp và suy giảm chức năng thận.
Để hạn chế nguy cơ, nên kiểm soát lượng muối sử dụng, giảm ăn dưa muối, thịt muối, giăm bông và các thực phẩm chế biến sẵn có hàm lượng natri cao. Khi nấu ăn, có thể dùng hành, gừng, tỏi và các loại gia vị tự nhiên để tăng hương vị thay vì phụ thuộc vào muối.
Thức khuya và làm việc quá sức kéo dài
Thức khuya thường được nhắc đến như nguyên nhân gây mệt mỏi, nhưng thói quen này còn có thể ảnh hưởng đến sức khỏe chuyển hóa và tim mạch, từ đó tác động đến thận. Thiếu ngủ kéo dài, kết hợp với căng thẳng và làm việc quá sức, có thể gây rối loạn các quá trình sinh lý bình thường của cơ thể.
Tổn thương thận mạn tính không thể được khắc phục chỉ bằng cách uống thuốc bổ hoặc ngủ bù vài ngày. Một khi chức năng thận đã suy giảm đáng kể, việc điều trị chủ yếu nhằm kiểm soát nguyên nhân và làm chậm tiến triển bệnh.
Vì vậy, thay vì tự ý bồi bổ khi thấy đau lưng hoặc mệt mỏi, mỗi người nên duy trì thói quen uống đủ nước phù hợp, không nhịn tiểu, sử dụng thuốc đúng hướng dẫn, ăn nhạt hơn và ngủ đủ giấc. Nếu có dấu hiệu bất thường hoặc thuộc nhóm nguy cơ cao, nên khám và kiểm tra chức năng thận theo tư vấn của bác sĩ.
