Trung Quốc mang robot tới Hà Nội, cùng Việt Nam khai thác "mỏ vàng nghìn tỷ USD", 2 ĐH là thành viên

Robot Trung Quốc nhảy múa tại "Hội nghị AI hiện thân Việt Nam lần thứ nhất".

Trí tuệ nhân tạo (AI) và robot hình người đang là những lĩnh vực được dự báo là sẽ mang về hàng nghìn tỷ USD.

Theo Grand View Research, thị trường AI toàn cầu dự kiến sẽ tăng từ 539,5 tỷ USD vào năm 2026 lên 3.497,3 tỷ USD vào năm 2033, với tốc độ tăng trưởng kép hàng năm (CAGR) là 30,6%.

Trong khi đó, theo một nghiên cứu vào tháng 5/2025 của Morgan Stanley, thị trường robot hình người toàn cầu có thể đạt 5.000 tỷ USD vào năm 2050, với hơn một tỷ máy móc hoạt động. Theo Morgan Stanley, 90% trong số chúng có thể thực hiện các nhiệm vụ đơn giản, lặp đi lặp lại và chủ yếu cho mục đích công nghiệp, thương mại.

AI và robot, đặc biệt là AI hiện thân cũng là chủ đề được bàn luận tại "Hội nghị AI hiện thân Việt Nam lần thứ nhất" với chủ đề "Kỷ nguyên năng suất mới của AI hiện thân: Việt Nam – Trụ cột Đông Nam Á".

Chương trình được tổ chức trong khuôn khổ các hoạt động hưởng ứng Ngày hội Đổi mới sáng tạo Quốc gia năm 2026. "Hội nghị AI hiện thân Việt Nam lần thứ nhất" do Trung tâm Đổi mới sáng tạo Quốc gia (NIC), AGIBOT, Tập đoàn Giáo dục Công nghệ Cự đại (Great Education Technology Group) và ECOLIV Technology phối hợp tổ chức tại NIC cơ sở Hòa Lạc (Khu Công nghệ cao Hòa Lạc, Hà Nội).

AI hiện thân (Embodied AI) là hướng phát triển kết hợp năng lực nhận thức, xử lý và ra quyết định của trí tuệ nhân tạo với khả năng tương tác và thực hiện nhiệm vụ trong môi trường vật lý. Đây là công nghệ được ứng dụng trong các hệ thống robot và thiết bị thông minh, qua đó mở rộng phạm vi ứng dụng của AI từ môi trường số sang các hoạt động trong thế giới thực.

Tại hội nghị, các chuyên gia tập trung trao đổi về nghiên cứu, phát triển và ứng dụng thực tiễn của công nghệ AI hiện thân, robot di động tự hành, robot công nghiệp và mô hình sản xuất thông minh. Đồng thời, hội nghị tạo nền tảng kết nối, hợp tác giữa cơ quan quản lý nhà nước, doanh nghiệp công nghệ, viện nghiên cứu và cơ sở giáo dục đại học, qua đó thúc đẩy hợp tác nghiên cứu, phát triển nguồn nhân lực, chuyển giao công nghệ và triển khai các dứng dụng AI hiện thân tại Việt Nam.

Đặc biệt, tại sự kiện đã diễn ra Lễ ký kết hợp tác chiến lược giữa Tập đoàn Công nghệ Giáo dục Cự đại Quảng Tây và các đơn vị: Trường Đại học Công nghệ, Đại học Quốc gia Hà Nội; Trường Cơ khí – Ô tô, Đại học Công nghiệp Hà Nội; và Hiệp hội Giáo dục Nghề nghiệp Việt Nam.

Các nội dung ký kết hợp tác chiến lược bao gồm xây dựng chương trình đào tạo, phát triển phòng thí nghiệm liên kết, đào tạo giảng viên, tổ chức hoạt động thực hành cho sinh viên và triển khai các dự án nghiên cứu. Các hoạt động hợp tác này nhằm hướng tới tăng cường điều kiện nghiên cứu và đào tạo trong lĩnh vực AI hiện thân tại các cơ sở giáo dục đại học, đồng thời góp phần phát triển nguồn nhân lực và nâng cao năng lực nghiên cứu, ứng dụng công nghệ trong nước.

2026 sẽ là bước ngoặt của ngành công nghiệp AI hiện thân.

Đây là nhận định của ông Abel Deng, Chủ tịch Khu vực Châu Á - Thái Bình Dương và Trung Đông của công ty robot AGIBOT. Theo ông, năm 2026 là lần đầu tiên 3 yếu tố then chốt cùng hội tụ, bao gồm mô hình ngôn ngữ lớn, phần thân robot đáng tin cậy và bánh đà dữ liệu cùng hội tụ.

Đó là nền tảng phần cứng đã đạt độ ổn định cao nhờ sự tiến bộ của công nghệ vật liệu, pin và khớp nối. Ngoài ra, các mô hình ngôn ngữ lớn giúp robot hiểu môi trường xung quanh, kết hợp với "bánh đà dữ liệu" từ hàng chục nghìn robot được triển khai thực tế nhằm liên tục tối ưu hóa năng lực.

Tiềm năng của AI hiện thân và công nghệ robot tại Việt Nam

Theo số liệu của Liên đoàn Robot Quốc tế, hiện nay, tốc độ ứng dụng robot tại Châu Á tăng trưởng tới 71%. Trong đó, dẫn đầu là Trung Quốc với hơn 54% thị phần toàn cầu.

Mặc dù xuất phát điểm còn khiêm tốn, nhưng Việt Nam lại sở hữu lợi thế lớn về nền tảng sản xuất, lực lượng lao động trẻ và vị trí địa lý kết nối thị trường khu vực. Do đó, việc tích hợp robot di động tự hành và dây chuyền sản xuất thông minh được kỳ vọng sẽ giải quyết triệt để bài toán về năng suất lao động và thiếu hụt nhân công trong các ngành công nghiệp chế tạo, logistics, y tế.

Trên thực tế, tại Việt Nam, ngày 30/4/2026, Thủ tướng ban hành Quyết định số 21/2026/QĐ-TTg về việc ban hành Danh mục công nghệ chiến lược và Danh mục sản phẩm công nghệ chiến lược. Theo đó, "Công nghệ robot và tự động hóa" được đưa vào danh mục 10 nhóm công nghệ chiến lược quốc gia. Đồng thời, "Robot di động tự hành và robot công nghiệp" cùng "Nền tảng, giải pháp và mô hình phục vụ sản xuất thông minh" được xác định trong nhóm sản phẩm công nghệ chiến lược ưu tiên phát triển.

Trong bối cảnh đó, việc tăng cường nghiên cứu, phát triển và ứng dụng AI hiện thân và công nghệ robot được kỳ vọng góp phần nâng cao năng lực công nghệ, năng suất lao động, cũng như khả năng ứng dụng công nghệ trong các ngành, lĩnh vực của nền kinh tế.

Ngoài ra, Luật Trí tuệ nhân tạo cùng Chiến lược quốc gia về AI tầm nhìn đến năm 2045 ở Việt Nam cũng xác định rõ việc chuyển dịch tư duy quản lý từ "tiền kiểm" sang "hậu kiểm". Điều này có nghĩa cho phép áp dụng cơ chế thử nghiệm (Sandbox) và hỗ trợ tài chính trực tiếp thông qua các gói ưu đãi.

Đặc biệt, theo ông Đỗ Tiến Thịnh, Phó Giám đốc Trung tâm Đổi mới sáng tạo quốc gia (NIC), Bộ Tài chính, Việt Nam đặt mục tiêu dành 0,6% chi ngân sách nhà nước cho riêng lĩnh vực AI, và chuẩn bị 500 MW công suất điện phục vụ hạ tầng trung tâm dữ liệu.

Để Việt Nam phát triển thị trường AI hiện thân, ông Đỗ Tiến Thịnh đưa ra ba nhóm khuyến nghị.

Thứ nhất, cần có chương trình riêng dành cho AI hiện thân, tách khỏi chiến lược chung về AI vì đặc trưng của AI hiện thân khác với các lĩnh vực khác.

Thứ hai, nếu muốn tham gia sâu hơn vào thị trường AI, bên cạnh các doanh nghiệp FDI, Việt Nam buộc phải xây dựng nguồn nhân lực. Theo ông Đỗ Tiến Thịnh, đây vốn là một điểm mạnh của Việt Nam khi thời gian qua, hàng loạt doanh nghiệp lớn như SAP, Qualcomm, Samsung và Nvidia đã triển khai hoặc cam kết triển khai Trung tâm R&D trong nước.

Thứ ba, áp dụng sandbox với AI hiện thân và ưu tiên 0,6% ngân sách nhà nước cho công nghệ này. Ngoài hỗ trợ R&D thì Nhà nước sẽ đặt hàng. Theo Phó Giám đốc NIC, Nhà nước có thể trở thành khách hàng đầu tiên của công nghệ này.

Đồng quan điểm, theo ông Hoàng Trung Hiếu, Phó Giám đốc NIC, trong định hướng chiến lược của mình, NIC xác định Trí tuệ nhân tạo, đặc biệt là AI hiện thân và Robot, là một trong những trụ cột công nghệ cốt lõi.

Để góp phần đưa AI hiện thân trở thành động lực mới nâng cao năng suất, chất lượng và sức cạnh tranh của nền kinh tế, từng bước khẳng định vị thế của Việt Nam trong khu vực Đông Nam Á, NIC cam kết tiếp tục đồng hành, là cầu nối tin cậy giữa cơ quan quản lý, doanh nghiệp, viện nghiên cứu, trường đại học và các đối tác quốc tế trong phát triển hệ sinh thái AI hiện thân tại Việt Nam.

Theo ông, NIC sẽ làm cầu nối giữa Nhà nước - Nhà trường - Doanh nghiệp để định hình chính sách và phát triển công nghệ; phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao. Đồng thời, thúc đẩy thử nghiệm và thương mại hóa, tận dụng hạ tầng hiện đại tại Khu Công nghệ cao Hòa Lạc.

Tại Hội nghị, các chuyên gia nhận định rằng, Việt Nam có nhiều điều kiện thuận lợi về nền tảng sản xuất, nguồn nhân lực, chính sách đổi mới sáng tạo và khả năng kết nối thị trường khu vực, tạo không gian rộng lớn cho sự phát triển và ứng dụng công nghiệp của công nghệ AI hiện thân. Trong thời gian tới, NIC, AGIBOT, ECOLIV, Great Education cùng các trường đại học và cơ sở nghiên cứu liên quan sẽ tiếp tục hợp tác, thúc đẩy công nghệ trí tuệ nhân tạo hiện thân tại Việt Nam thông qua đổi mới nghiên cứu, phát triển nhân lực, ứng dụng công nghiệp và xây dựng hệ sinh thái bản địa.

(Ảnh: MH/NIC)