Thêm SOHA trên Google
Mỗi buổi sáng bước ra chợ, các gian hàng thủy hải sản luôn là điểm đến quen thuộc của nhiều người nội trợ. Với ưu điểm giàu đạm, ít chất béo xấu, nhiều lợi ích sức khỏe, các món cá xuất hiện dày đặc trong thực đơn gia đình. Dẫu vậy, độc giả cần cực kỳ tỉnh táo bởi không phải con cá nào giá rẻ hay "ngon mắt" cũng an toàn để đưa vào cơ thể.
Người Việt rất thích nấu các món cá trong bữa cơm gia đình (Ảnh minh họa)
Nhiều loại cá tiềm ẩn nguy cơ tích tụ độc tố, dư lượng hóa chất hoặc vi khuẩn gây hại nếu sống trong môi trường ô nhiễm hoặc bị xử lý sai cách. Việc vô tư tiêu thụ những loại cá này sẽ âm thầm tàn phá sức khỏe theo thời gian. Dưới đây là cách nhận biết 5 loại cá cực kỳ nguy hại mà bạn nên tránh xa:
1. Cá sống ở vùng nước ô nhiễm, tích tụ kim loại nặng
Các loại cá nước ngọt quen thuộc như cá trê, cá chép, cá chép giòn sinh sống tại các ao hồ, sông ngòi bị nhiễm nước thải công nghiệp dễ trở thành "bể chứa" kim loại nặng. Cơ quan Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA) và Cơ quan Bảo vệ Môi trường Hoa Kỳ (EPA) cảnh báo nguy cơ ngộ độc thủy ngân methylmercury từ cá sống ở vùng nước ô nhiễm. Thủy ngân tấn công hệ thần kinh gây suy giảm trí nhớ, gia tăng nguy cơ mắc bệnh Alzheimer; chì và cadimi tàn phá gan, thận, làm tăng nguy cơ mắc bệnh urê huyết và ung thư gan.
Dấu hiệu nhận biết:
Cá sống ở vùng nước bẩn thường có mùi bùn đất xốc lên rất nồng hoặc bốc mùi hóa chất, dầu rầy lạ nặc danh. Quan sát kỹ phần mang cá thấy có màu xám thẫm hoặc bám nhiều cặn bẩn đen thay vì đỏ tươi. Thân cá phát triển dị dạng, gù lưng, vây xơ xác hoặc vảy sần sùi không đều. Bạn nên ưu tiên chọn cá có nguồn gốc rõ ràng, đồng thời hạn chế ăn các loại cá săn mồi kích thước lớn hoặc cá sống ở tầng đáy.
2. Cá nuôi công nghiệp lạm dụng kháng sinh và hormone
Để tăng sản lượng, một số trang trại chăn nuôi thâm canh dồn hàng vạn con cá rô phi, cá trê vào ao hồ chật hẹp, bốc mùi hôi thối. Người nuôi bắt buộc phải cho cá ăn lượng lớn thuốc kháng sinh và hormone để duy trì sự sống. Dư lượng kháng sinh tồn đọng tạo ra hiện tượng kháng thuốc nguy hiểm, còn hormone phá hủy hệ nội tiết và ảnh hưởng lớn đến sự phát triển của trẻ em.
Khi đi mua cá, nhớ kiểm tra phần bụng của nó nhé (Ảnh minh họa)
Dấu hiệu nhận biết:
Cá lạm dụng thuốc tăng trưởng thường có phần bụng trương phình to bất thường nhưng thịt lại mềm nhão, không bơi lội linh hoạt mà lờ đờ trên mặt nước. Khi làm cá, nội tạng bên trong bốc mùi hôi nồng nặc của hóa chất hoặc thức ăn công nghiệp dư thừa, mỡ bụng tích tụ thành từng mảng dầy màu vàng đục. Hãy chọn cá tươi sống bơi uyển chuyển, vảy bám chặt nguyên vẹn và luôn nấu chín kỹ ở nhiệt độ cao.
3. Cá chết ươn, nhiễm khuẩn nặng
Tại các sạp hàng ven đường, cá chết thường được bán giá rẻ bất ngờ. Trong điều kiện thời tiết nắng nóng, vi khuẩn độc hại bắt đầu sinh sôi mạnh mẽ chỉ 2 giờ sau khi cá chết, rất dễ gây ngộ độc thực phẩm nặng, khiến cả gia đình phải nhập viện cấp cứu.
Dấu hiệu nhận biết:
Mắt cá bị đục ngầu, mờ đục và trũng sâu xuống hốc mắt. Mang cá chuyển sang màu đỏ sẫm hoặc xám đen, bốc mùi hôi ươn khó chịu. Nhấn ngón tay vào thân cá thấy thịt mềm nhũn, vĩnh viễn không hồi phục độ đàn hồi (in rõ dấu vân tay), phần vảy bong tróc dễ dàng và bề mặt bao phủ một lớp nhớt dính bẩn.
Có những loại cá nhìn tươi ngon nhưng cầm lên lại đàn hồi kém, mùi bất thường thì không nên mua (Ảnh minmh họa)
4. Cá ướp muối, cá hun khói làm từ nguyên liệu bẩn
Cá ướp muối chứa lượng muối cao gây gánh nặng cho huyết áp. Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) và Cơ quan Nghiên cứu Ung thư Quốc tế (IARC) xếp thực phẩm chế biến sẵn ướp muối, hun khói vào nhóm chất gây ung thư cho người. Quá trình muối và hun khói dễ sản sinh hợp chất nitrosamine và hydrocacbon thơm đa vòng (PAHs). Tệ hơn, nhiều cơ sở bất lương còn gom cá ươn thối giá rẻ về ngâm nitrit liều cao để tạo độ dai giả, hoặc phun hóa chất chống ruồi nhặng tàn phá gan thận người tiêu dùng.
Dấu hiệu nhận biết:
Với cá khô/cá muối, nếu thấy cá phơi ngoài trời nắng mà hoàn toàn không có ruồi nhặng đậu vào thì chắc chắn đã bị phun hóa chất đuổi côn trùng. Thân cá khô cứng như gỗ, bề mặt xuất hiện mảng mốc trắng/vàng hoặc rỉ dầu mỡ có mùi hôi hắc cay xè hốc mũi thay vì mùi mặn thơm đặc trưng. Đối với cá hun khói, nếu vảy bở rát, bên ngoài cháy đen sì nhưng xé ra thịt bên trong nhão ướt, bốc mùi chua nồng thì tuyệt đối không mua.
5. Cá bị rã đông rồi cấp đông lại nhiều lần
Việc rã đông và đông lạnh cá nhiều lần làm sụt giảm tới 30% tỷ lệ protein, khiến thịt cá khô ráp. Đồng thời, mỗi lần rã đông là một cơ hội cho vi khuẩn sinh sôi bùng phát số lượng, rất dễ gây tiêu chảy cấp sau khi ăn.
Không chỉ không mua cá cấp đông nhiều lần, mua cá tương về cũng không nên rã đông rồi lại cấp đông trong tủ lạnh (Ảnh minh họa)
Dấu hiệu nhận biết: Khối cá đông lạnh nhiều lần thường bị bao bọc bởi lớp đá tuyết rất dày, đục ngầu và bám chặt dính bệt. Phần thịt cá chuyển sang màu xám nhạt, xơ xác, lớp da bị rách nát hoặc thâm đen. Sau khi chế biến, thịt cá rã ra thành từng mảng mủn, ăn có vị bở và hoàn toàn mất đi độ ngọt tự nhiên. Sau khi mua cá tươi về, hãy chia nhỏ thành từng phần vừa đủ 1 bữa ăn rồi mới cấp đông, tuyệt đối không cấp đông trở lại sau khi đã rã đông.
