Thêm SOHA trên Google
Rau dền vốn là loại rau vô cùng quen thuộc, giàu dưỡng chất và xuất hiện thường xuyên trên mâm cơm của nhiều gia đình. Tuy nhiên, quan điểm "ăn càng nhiều càng tốt" đôi khi lại dẫn đến những hệ lụy sức khỏe không ai ngờ tới.
Rau dền quen thuộc, giá rẻ nhưng cũng rất nhiều dinh dưỡng (Ảnh minh họa)
Mới đây, trang tin sức khỏe CCTV (Trung Quốc) đã đăng tải câu chuyện có liên quan về một người phụ nữ 38 tuổi khiến cộng đồng "dậy sóng". Vì tin rằng rau dền là loại rau lành tính, bổ máu và mát cơ thể, cô đã duy trì thói quen ăn món rau này trong cả 3 bữa ăn mỗi ngày, kéo dài suốt 6 tháng liên tục. Đến kỳ kiểm tra sức khỏe định kỳ, hàng loạt chỉ số sinh hóa máu của cô bỗng biến động bất thường, đặc biệt là lượng kali, axit uric và vitamin K.
Khi cầm kết quả trên tay, bác sĩ Zhu Mingwei, Trưởng khoa Nội tổng quát, Bệnh viện Bắc Kinh, (Trung Quốc) cũng phải ngỡ ngàng và hỏi thẳng bệnh nhân: "Cô đã ăn gì trong suốt thời gian qua vậy?".
Vì sao một loại rau "lành" lại gây xáo trộn chỉ số máu?
Rau dền cung cấp lượng chất xơ, vitamin A, C, K cùng các khoáng chất như sắt, canxi vô cùng dồi dào. Nhưng đứng dưới góc độ y khoa hiện đại, thực phẩm dù tốt đến đâu cũng không nên ăn quá nhiều và ăn liên tục. Chắc chắn kiểu ăn uống cực đoan này sẽ gây "lợi bất cập hại".
Theo bác sĩ Zhu, việc người phụ nữ 38 tuổi này nạp liên tục một lượng lớn rau dền trong nửa năm đã gián tiếp tạo áp lực bài tiết lên cơ thể thông qua các cơ chế sinh hóa:
Tích tụ Kali máu
Kali là khoáng chất thiết yếu cho hoạt động thần kinh và nhịp tim. Ở người khỏe mạnh, thận sẽ làm việc để đào thải lượng kali dư thừa qua đường tiểu. Tuy nhiên, việc ăn rau dền 3 bữa mỗi ngày khiến lượng kali nạp vào vượt xa ngưỡng chuyển hóa thông thường. Tình trạng tăng kali máu kéo dài nếu không phát hiện kịp thời có thể gây ảnh hưởng đến hệ thống điện tim, dẫn đến rối loạn nhịp tim nguy hiểm.
Rau dền có rất nhiều cách chế biến hấp dẫn (Ảnh minh họa)
Lắng đọng Oxalat và nguy cơ sỏi thận
Rau dền thuộc nhóm thực phẩm chứa lượng oxalat tương đối cao. Khi hợp chất này đi vào cơ thể với mật độ quá dày đặc, chúng sẽ kết hợp với canxi trong nước tiểu tạo thành các tinh thể canxi oxalat, là nguyên nhân hàng đầu dẫn đến sỏi thận.
Rối loạn chỉ số Axit uric và Vitamin K
Hàm lượng purin trong rau dền nếu nạp quá mức sẽ làm ảnh hưởng đến quá trình chuyển hóa axit uric, vô tình gây gánh nặng cho những người có cơ địa nhạy cảm với bệnh Gout. Bên cạnh đó, dồi dào vitamin K trong rau xanh tuy tốt cho người bình thường nhưng lại tạo ra phản ứng đối kháng nguy hiểm đối với những bệnh nhân đang điều trị bằng thuốc chống đông máu (như warfarin), làm giảm tác dụng kiểm soát cục máu đông của thuốc.
Ăn rau dền thế nào mới tốt và an toàn cho sức khỏe?
Bác sĩ Zhu chia sẻ: "Câu chuyện của người phụ nữ này nên là một hồi chuông cảnh tỉnh, nhưng không phải lời "kết tội" hay khiến người tiêu dùng bỏ rau dền khỏi thực đơn. Rau dền tốt, bạn chỉ cần ăn vừa phải và đúng cách".
Ông cũng đưa ra một số lưu ý khi ăn rau dền để ăn ngon, bổ và khỏe như sau:
- Chú ý khẩu phần và tần suất: Người trưởng thành khỏe mạnh chỉ nên ăn rau dền từ 2 - 3 bữa mỗi tuần. Mỗi bữa tiêu thụ khoảng 100g - 150g rau tươi (khi nấu chín tương đương khoảng 1 bát con) để đảm bảo hấp thụ đủ dinh dưỡng mà không làm tích tụ oxalat hay kali.
- Nên chần sơ qua nước sôi trước khi chế biến: Lượng oxalat và kali trong rau dền có đặc tính dễ hòa tan trong nước. Thói quen chần sơ rau qua nước sôi rồi đổ phần nước đó đi trước khi luộc hay xào sẽ giúp loại bỏ đáng kể các hợp chất này, giảm bớt áp lực cho hệ tiêu hóa và thận.
Dù tốt cũng không nên ăn quá nhiều rau dền, nhất là người có bệnh nền về thận (Ảnh minh họa)
- Đa dạng hóa thực đơn: Cần luân phiên rau dền với nhiều loại rau xanh khác như rau cải, súp lơ, xà lách... đồng thời kết hợp đầy đủ các nhóm chất tinh bột, protein và thực phẩm giàu canxi để cơ thể luôn ở trạng thái cân bằng sinh hóa.
Về phần người phụ nữ trên, may mắn là đi khám sức khỏe định kỳ kịp thời, các chỉ số bất thường mới ở giai đoạn đầu của sự xáo trộn sinh hóa, chưa gây ra tổn thương vĩnh viễn cho cơ quan nội tạng. Sau khi tìm ra nguyên nhân, cô dừng ngay lập tức việc ăn rau dền hằng ngày, đồng thời điều chỉnh lại thực đơn cân bằng và uống đủ nước để hỗ trợ cơ thể đào thải lượng chất dư thừa. Tái khám sau 1 tháng, các chỉ số kali máu, axit uric cũng như vitamin K của cô đã dần ổn định trở lại về mức an toàn.
Nguồn và ảnh: CCTV, Sohu
