Chi cả tỷ USD xây trạm sạc đến "hang cùng ngõ hẻm" Việt Nam, vì sao VinFast làm xe có động cơ đốt trong?

Trong nhiều năm qua, chiến lược phát triển của VinFast luôn gắn liền với định hướng thuần điện và việc xây dựng hệ sinh thái trạm sạc rộng khắp. Tính đến thời điểm hiện tại, thông qua công ty đối tác V-Green, một số báo cáo cho thấy quy mô dòng vốn đổ vào hạ tầng trạm sạc nội địa đã vượt mốc 1 tỷ USD. Mạng lưới này phát triển mạnh mẽ đến mức người dùng có thể dễ dàng tìm thấy các cổng sạc đang hoạt động ở cả những khu vực miền núi xa xôi hay những tuyến đường liên tỉnh hẻo lánh.

Chính vì sự hiện diện mạnh mẽ về hạ tầng này, giới quan sát và người tiêu dùng đã mặc định rằng tương lai của hãng xe Việt sẽ chỉ xoay quanh những chiếc xe thuần điện. Tuy nhiên, những động thái rò rỉ gần đây lại cho thấy một hướng đi mới đang dần được hé lộ.

Vì sao VinFast làm xe không cần trạm sạc?

Cụ thể, các hình ảnh và thông tin xuất hiện trên internet thời gian gần đây đã ghi lại cảnh một mẫu SUV cỡ lớn đang trong quá trình chạy thử nghiệm trên đường phố Việt Nam. Đáng chú ý, chiếc xe có thiết kế bề thế, vuông vức mang nhiều nét tương đồng với dòng SUV đầu bảng VF 9 nhưng lại sở hữu cụm ống xả ở phần gầm đuôi xe, một chi tiết hoàn toàn vắng bóng trên các mẫu xe thuần điện hiện tại của hãng.

Kết hợp với những thông tin từng được ban lãnh đạo đề cập về việc cân nhắc trang bị hệ truyền động mới cho mẫu xe bán tải ý tưởng VF Wild, giới chuyên môn đã nhanh chóng đưa ra nhận định chung: VinFast đang nghiêm túc phát triển dòng xe điện tự sạc, hay còn gọi là EREV (Extended Range Electric Vehicle), trên nền tảng tích hợp cả pin điện lẫn một động cơ đốt trong.

Thông tin này cũng đã từng được ông Phạm Nhật Vượng đề cập hồi tháng 4/2026: "VinFast sẽ mãi là hãng xe tập trung vào hệ sinh thái chạy điện. Nhưng chúng tôi cũng nghiên cứu, ứng dụng thêm công nghệ mới để kéo dài quãng đường hoạt động của xe điện, giải quyết một số trường hợp của chủ xe như đang đi thì hết pin, đi vào vùng không có trạm sạc hoặc quên không sạc điện".

Có thể di chuyển tới cả nghìn kilomet liên tục mà không cần dừng sạc, EREV dường như là một bước đi ngược so với chiến lược xây dựng mạng lưới trạm sạc dày đặc khắp Việt Nam. Song, sự chuyển hướng hoặc bổ sung công nghệ EREV được xem là một bước đi có tính logic khi đặt trong bối cảnh vĩ mô.

Đầu tiên, yếu tố thúc đẩy lớn nhất đến từ tham vọng toàn cầu hóa. Khi bước ra khỏi biên giới Việt Nam để tiến vào các thị trường nước ngoài, tiêu biểu như vực Đông Nam Á, VinFast không còn nắm trong tay lợi thế về hệ thống trạm sạc. Việc phải phụ thuộc vào mạng lưới sạc công cộng hoặc của bên thứ ba có thể là rào cản tâm lý rất lớn cho người tiêu dùng.

Do đó, một mẫu xe có khả năng tự sạc pin bằng nhiên liệu truyền thống sẽ là giải pháp tối ưu để xóa bỏ hoàn toàn nỗi lo cạn năng lượng. Cách thức này giúp sản phẩm dễ dàng tiếp cận những khách hàng thường xuyên di chuyển đường dài hoặc sinh sống ở các khu vực có hạ tầng phục vụ xe điện chưa phát triển.

Mặt khác, ngay tại thị trường nội địa, việc phát triển các dòng xe EREV cũng đóng vai trò như một bước đi phòng thủ chiến lược. Thời gian gần đây, làn sóng xe năng lượng mới từ các nhà sản xuất Trung Quốc đang bắt đầu đổ bộ mạnh mẽ vào thị trường Việt Nam. Các thương hiệu lớn từ quốc gia láng giềng dường như nhận thức rõ rào cản về trạm sạc, do đó họ đã chủ động sử dụng dòng xe EREV hoặc xe lai sạc điện (PHEV) để thâm nhập thị trường, lách qua rào cản hạ tầng mà doanh nghiệp nội địa đã cất công xây dựng.

Do vậy, nếu chỉ duy trì một danh mục sản phẩm thuần điện duy nhất, hãng xe Việt có nguy cơ để trống một phân khúc không nhỏ cho đối thủ ngoại. Việc tự mình tung ra các mẫu xe EREV sẽ trực tiếp cạnh tranh và làm giảm lợi thế của các hãng xe này, qua đó củng cố vững chắc thị phần ngay trên sân nhà.

Một yếu tố khác không kém phần quan trọng là bài toán tối ưu hóa chi phí sản xuất và cải thiện hiệu năng vận hành cho các dòng xe có kích thước lớn.

Đối với những xe SUV cỡ lớn hoặc xe bán tải như VF Wild, để tầm hoạt động thuần điện trên 500 km một lần sạc đòi hỏi nhà sản xuất phải trang bị pack pin có dung lượng rất lớn. Điều này không chỉ đẩy giá thành vật tư lên mức rất cao mà còn làm tăng trọng lượng bản thân phương tiện một cách đáng kể, gây ảnh hưởng tiêu cực đến giá thành cũng như khả năng chuyên chở, đi địa hình và làm tăng mức tiêu hao năng lượng.

Bằng việc áp dụng kiến trúc EREV, xe chỉ cần trang bị pack pin vừa đủ, kết hợp với một động cơ xăng cỡ nhỏ. Phương án phân bổ này giúp giảm thiểu trọng lượng tổng thể, hạ giá thành sản phẩm, đồng thời duy trì được lực kéo cần thiết cho các nhu cầu tải nặng.

Trạm sạc xe điện trở nên vô nghĩa?

Khác biệt hoàn toàn với các dòng xe hybrid truyền thống hay PHEV, động cơ đốt trong trên nền tảng EREV thường được thiết kế không tham gia vào quá trình sinh công và trực tiếp làm quay bánh xe. Nhiệm vụ duy nhất của động cơ đốt trong này là máy phát điện - có chức năng đốt nhiên liệu để tạo ra điện năng, sau đó sạc cho cụm pin hoặc cấp điện thẳng cho mô-tơ. Nghĩa là trên xe EREV, toàn bộ các bánh xe vẫn được dẫn động 100% bằng lực kéo từ mô-tơ điện.

Nhờ vào cấu trúc truyền động đặc thù này, EREV về bản chất vẫn duy trì trọn vẹn trải nghiệm cốt lõi của một phương tiện thuần điện. Người cầm lái vẫn cảm nhận được khả năng tăng tốc mượt mà, phản hồi chân ga tức thời, không xuất hiện các bước chuyển số giật cục và vẫn hoàn toàn tương thích với hệ sinh thái của xe thuần điện.

Hơn thế nữa, sự xuất hiện của dòng xe này không biến khoản đầu tư khổng lồ dành cho mạng lưới trạm sạc hiện hữu trở nên vô nghĩa.

Trong điều kiện sử dụng hàng ngày tại các đô thị, chủ nhân của những chiếc EREV hoàn toàn có thể cắm sạc trực tiếp tại nhà hoặc sử dụng trạm sạc công cộng để di chuyển với chi phí rẻ và hoàn toàn không phát thải. Động cơ xăng trên xe chỉ thực sự cần được kích hoạt khi phương tiện phải thực hiện những chuyến hành trình rất dài, vươn tới những khu vực cách xa trung tâm.

Nhìn chung, có thể thấy rằng quyết định phát triển thêm các biến thể mang động cơ đốt trong không đồng nghĩa với việc VinFast từ bỏ chiến lược thuần điện. Ngược lại, việc nghiên cứu và ứng dụng công nghệ EREV thể hiện cách tiếp cận linh hoạt trong quá trình thích ứng với thực tế đa dạng của thị trường.

Đây có thể xem là một bước đệm mang tính thực dụng cao, vừa giúp hãng xe tối ưu hóa lợi ích từ hệ sinh thái hạ tầng đã xây dựng, vừa mở rộng tệp khách hàng mục tiêu để tạo đà vững chắc cho tiến trình hội nhập và cạnh tranh trên thị trường ô tô quốc tế.