Ảnh: Getty Images
Có thời điểm, chùm ngây xuất hiện dày đặc trên mạng xã hội. Người ta truyền tai nhau rằng chỉ cần ăn lá chùm ngây là có thể bổ sung gần như mọi dưỡng chất, tăng sức đề kháng, hỗ trợ phòng ngừa nhiều bệnh, thậm chí được ví như "cây thần kỳ". Thế nhưng, cũng giống nhiều loại thực phẩm khác, chùm ngây cần được nhìn nhận bằng cả kinh nghiệm dân gian lẫn bằng chứng khoa học.

Ảnh: Pexels
Một chiếc lá nhỏ, giá trị dinh dưỡng lớn
Chùm ngây là loài cây dễ trồng, sinh trưởng nhanh, từ lâu đã được sử dụng làm thực phẩm ở nhiều quốc gia châu Á và châu Phi. Lá chùm ngây chứa nhiều vitamin A, vitamin C, vitamin E, vitamin K cùng các vitamin nhóm B; đồng thời cung cấp khoáng chất như canxi, kali, magie và sắt. Đây cũng là nguồn chất xơ và protein thực vật khá dồi dào so với nhiều loại rau xanh.
Điều khiến các nhà khoa học quan tâm hơn cả là trong lá chùm ngây có nhiều hợp chất chống oxy hóa như flavonoid, polyphenol và quercetin. Những hoạt chất này góp phần bảo vệ tế bào trước tác động của các gốc tự do và có thể hỗ trợ giảm phản ứng viêm trong cơ thể.
Khoa học nói gì?
Nhiều nghiên cứu cho thấy chùm ngây có tiềm năng hỗ trợ sức khỏe tim mạch, chuyển hóa đường huyết và giảm stress oxy hóa. Một số nghiên cứu quy mô nhỏ còn ghi nhận việc sử dụng lá chùm ngây có thể góp phần cải thiện chỉ số đường huyết hoặc mỡ máu ở một số nhóm đối tượng.
Tuy nhiên, phần lớn các nghiên cứu hiện nay vẫn ở quy mô nhỏ hoặc được thực hiện trên động vật và trong phòng thí nghiệm. Điều đó có nghĩa là khoa học chưa đủ bằng chứng để khẳng định chùm ngây có tác dụng điều trị hay phòng ngừa bệnh như nhiều quảng cáo trên mạng.
Nói cách khác, chùm ngây là một thực phẩm giàu dinh dưỡng, chứ không phải một "thần dược".

Ảnh: Getty Images
Đừng biến "siêu thực phẩm" thành phép màu
Điều đáng tiếc là không ít người vì tin vào những lời quảng cáo đã uống bột chùm ngây thay bữa ăn, hoặc sử dụng với kỳ vọng chữa khỏi bệnh mạn tính.
Các chuyên gia dinh dưỡng đều thống nhất rằng không có một loại thực phẩm nào có thể cung cấp đầy đủ mọi dưỡng chất hay thay thế chế độ ăn cân bằng. Sức khỏe được tạo nên từ nhiều yếu tố: dinh dưỡng đa dạng, vận động thường xuyên, giấc ngủ chất lượng và khám sức khỏe định kỳ.
Nếu yêu thích chùm ngây, bạn có thể bổ sung loại lá này vào bữa ăn dưới dạng rau nấu canh, xào hoặc làm sinh tố cùng các loại rau củ khác. Đó là cách tận dụng giá trị dinh dưỡng của cây một cách tự nhiên và an toàn.
Có lẽ điều đáng quý nhất ở chùm ngây không nằm ở hai chữ "siêu thực phẩm", mà ở sự giản dị của một loài cây có thể lớn lên trên mảnh đất khô cằn, âm thầm góp thêm màu xanh cho bữa cơm gia đình.
Đôi khi, sức khỏe cũng giống như một khu vườn. Không có loài cây nào đủ sức tạo nên cả khu rừng. Nhưng mỗi chiếc lá, mỗi bữa ăn lành mạnh, mỗi bước chân đi bộ và mỗi giấc ngủ đủ đầy sẽ cùng nuôi dưỡng một cơ thể khỏe mạnh theo thời gian.
Có lẽ, đó mới là "điều kỳ diệu" thật sự của chùm ngây.