Đầu năm nay, các nhà khoa học đã cảnh báo rằng 11 loại ung thư đang gia tăng ở nhóm người từ 20 đến 49 tuổi, trong đó có ung thư vú, ung thư đại trực tràng và ung thư tụy.
Trước đây, ung thư chủ yếu được xem là căn bệnh của người cao tuổi. Tuy nhiên, xu hướng gia tăng ở người trẻ đang khiến các chuyên gia nỗ lực tìm lời giải.
Nhiều giả thuyết đã được đưa ra, bao gồm chế độ ăn uống kém lành mạnh, béo phì, hút thuốc, uống rượu, rối loạn hệ vi sinh đường ruột và thậm chí là phơi nhiễm vi nhựa.
Tuy nhiên, một nghiên cứu mới được công bố trên tạp chí Nature Medicine lại đưa ra một lời giải thích khác: tốc độ lão hóa sinh học bên trong cơ thể.
Thay vì chỉ dựa vào tuổi theo thời gian (chronological age) – tức số năm một người đã sống – các nhà khoa học ngày càng quan tâm đến tuổi sinh học (biological age).
Tuổi sinh học phản ánh mức độ lão hóa và khả năng hoạt động thực sự của cơ thể, dựa trên nhiều yếu tố như lối sống, chế độ dinh dưỡng, giấc ngủ, mức độ căng thẳng, thể lực, tình trạng viêm và sức khỏe chuyển hóa tổng thể.
Phân tích mẫu máu của khoảng 164.000 người trưởng thành tại Anh và Mỹ, các nhà nghiên cứu phát hiện dấu hiệu lão hóa sinh học tăng tốc ở những người trong độ tuổi 30–40. Đây là hiện tượng không được ghi nhận ở thế hệ cha mẹ của họ.
Những người sinh trong giai đoạn 1965–1974 cho thấy các tế bào lão hóa nhanh hơn so với những người sinh sớm hơn khoảng 20 năm. Nói cách khác, cơ thể của họ già hơn so với độ tuổi thực tế.
Các nhà nghiên cứu cho rằng hiện tượng lão hóa sinh học tăng tốc này có thể là một trong những yếu tố góp phần làm gia tăng số ca ung thư ở người trẻ, dù nhấn mạnh rằng nhiều nguyên nhân khác cũng có thể cùng tác động.
Kết luận trên được đưa ra sau khi nhóm nghiên cứu so sánh mẫu máu và các dữ liệu sức khỏe giữa nhiều nhóm tuổi khác nhau, đồng thời tìm kiếm các dấu hiệu "hao mòn" của cơ thể như tổn thương ADN và tình trạng viêm mạn tính – những yếu tố thường liên quan đến lối sống không lành mạnh và việc tiếp xúc với các chất ô nhiễm.
Đáng chú ý, những người hiện ở độ tuổi 50 cho thấy họ từng trải qua quá trình lão hóa sinh học nhanh hơn khi còn trẻ, với tốc độ nhanh hơn 23% so với những người hiện nay ở độ tuổi 70.
Ảnh minh họa
Nghiên cứu, được tài trợ bởi tổ chức Nghiên cứu Ung thư Vương quốc Anh (Cancer Research UK), cũng phát hiện rằng những người có tuổi sinh học cao hơn tuổi thực có nguy cơ mắc ung thư trước 55 tuổi cao hơn.
Yin Cao, thuộc Trường Y Đại học Washington và là một trong các tác giả nghiên cứu, cho biết: "Tuổi sinh học không chỉ được tính bằng số lần bạn đón sinh nhật. Nó phản ánh mức độ hao mòn đang diễn ra bên trong cơ thể ở cấp độ tế bào và phân tử.”
"Điều này bao gồm những thay đổi ảnh hưởng đến hoạt động của tế bào và mô, chẳng hạn tình trạng viêm mạn tính, hệ miễn dịch suy yếu và sự tích tụ tổn thương trong tế bào theo thời gian.”
"Kết quả nghiên cứu của chúng tôi cho thấy một số người trẻ có thể đang trải qua những thay đổi sinh học này sớm hơn dự kiến và điều đó có thể liên quan đến sự gia tăng tỷ lệ ung thư ở các thế hệ trẻ."
Tuy nhiên, các nhà nghiên cứu cũng nhấn mạnh đây là nghiên cứu quan sát, nên không thể chứng minh lão hóa sinh học tăng tốc là nguyên nhân trực tiếp gây ung thư.
Theo họ, cần có thêm nhiều nghiên cứu với quy mô lớn hơn và theo dõi tuổi sinh học của người tham gia trong thời gian dài để xác nhận kết quả cũng như làm rõ điều gì đang thúc đẩy mối liên hệ này.
Manh mối quan trọng
Tiến sĩ John Riches, giảng viên lâm sàng về miễn dịch - chuyển hóa trong ung thư tại Viện Ung thư Barts (không tham gia nghiên cứu), nhận định: "Nghiên cứu này mang đến một manh mối quan trọng giúp giải thích vì sao ngày càng có nhiều người trẻ được chẩn đoán mắc ung thư.”
"Mặc dù ung thư vẫn chủ yếu là bệnh của người cao tuổi, các nhà nghiên cứu trên khắp thế giới đang cố gắng tìm hiểu lý do tỷ lệ mắc một số loại ung thư đang gia tăng ở thế hệ trẻ và những kết quả này cho thấy lão hóa sinh học tăng tốc có thể đóng vai trò nhất định.”
"Điều khiến nghiên cứu này đặc biệt có ý nghĩa là nó không chỉ tập trung vào các tế bào ung thư riêng lẻ mà còn xem xét những thay đổi đang diễn ra trên toàn bộ cơ thể theo thời gian.”
"Kết quả củng cố quan điểm rằng các yếu tố như môi trường sống, lối sống và tình trạng sức khỏe tổng thể có thể tạo ra những ảnh hưởng lâu dài đến các quá trình sinh học của cơ thể.”
"Quan trọng hơn, nghiên cứu này không chứng minh rằng lão hóa sinh học nhanh trực tiếp gây ung thư, nhưng nó tạo nền tảng vững chắc cho các nghiên cứu tiếp theo.”
"Hiểu rõ hơn về những quá trình này có thể giúp xác định sớm những người có nguy cơ cao, đồng thời hỗ trợ phát triển các chiến lược phòng ngừa và phát hiện sớm ung thư hiệu quả hơn trong tương lai."
Thêm SOHA trên Google
