Nhiều người vẫn thường mặc định rằng các dấu hiệu cảnh báo đột quỵ chỉ xuất hiện ở vùng đầu mặt như méo miệng, nói lắp, hoặc bị tê yếu tay chân. Thế nhưng, các chuyên gia y khoa vừa đưa ra một lời cảnh báo đáng giật mình: Bắp chân cũng là chiếc kính lúp phản chiếu tình trạng của mạch máu. Mặc dù nằm xa não bộ nhưng nếu bỏ qua 5 bất thường ở bắp chân dưới đây, có thể bạn sẽ bỏ lỡ "thời gian vàng" cấp cứu khi đột quỵ.
Tại sao bất thường ở bắp chân lại cảnh báo đột quỵ?
Ông Vương, 68 tuổi (Trung Quốc) có tiền sử mắc bệnh cao huyết áp nhiều năm. Khoảng vài tháng trước, ông bắt đầu cảm nhận rõ ràng một bên bắp chân của mình có dấu hiệu đau nhức và sưng tấy nhẹ. Mỗi lần bước đi được vài chục mét, chân ông lại mỏi nhừ và bủn rủn. Đặc biệt vào ban đêm, bắp chân ông thường xuyên bị lạnh toát và tê bì vô cùng khó chịu.
Nghĩ rằng đây chỉ là chứng lạnh chân tuổi già hoặc do cơ thể mệt mỏi thông thường, ông Vương tự mua thuốc về dán và ngâm chân nước ấm chứ không đi khám. Cho đến một buổi sáng nọ, tai họa ập xuống khi ông đột nhiên nói lắp bắp, nửa người bên phải yếu liệt hoàn toàn và ngã gục xuống sàn nhà.
Ảnh minh họa
Tại bệnh viện, ông Vương được chẩn đoán nhồi máu não cấp tính do cục máu đông làm tắc nghẽn mạch máu não. Bác sĩ điều trị chỉ biết thở dài tiếc nuối khi nghe người nhà kể ông khó chịu ở chân mấy tháng trời nhưng không đi khám.
Bác sĩ cũng cho biết, theo "Hướng dẫn chẩn đoán và điều trị đột quỵ thiếu máu cục bộ cấp tính tại Trung Quốc năm 2023", đột quỵ không bao giờ xảy ra đột ngột mà là hệ quả của một quá trình tắc nghẽn mạch máu kéo dài. Cơ thể luôn phát ra tín hiệu cảnh báo trước đó nhiều tháng, trong đó vùng cẳng chân là nơi dễ bị ngó lơ nhất.
Đồng thời, nghiên cứu từ các chuyên gia thần kinh thuộc Hiệp hội Y học Trung Quốc chỉ ra một số liệu đáng báo động: Có tới khoảng 70% bệnh nhân đột quỵ từng gặp phải các triệu chứng bất thường ở chân với mức độ khác nhau từ 1 đến 3 tháng trước khi cơn nhồi máu não chính thức bùng phát.
Do hệ mạch máu là mạng lưới thông suốt toàn thân, xơ vữa động mạch sẽ tấn công mọi ngóc ngách. Là chi nằm xa tim nhất, bắp chân cực kỳ nhạy cảm với áp lực dòng máu. Ngay cả một cục máu đông hay đoạn hẹp nhỏ nhất cũng có thể biểu hiện rõ rệt tại đây trước khi kịp di chuyển lên vùng đầu.
Vì vậy, việc ông Vương chủ quan với thay đổi ở vùng bắp chân chính là đã bỏ lỡ cơ hội chặn đứng cơn đột quỵ nguy hiểm. May mắn là sau hàng loạt những nỗ lực của đội ngũ y bác sĩ, ông thoát khỏi nguy hiểm tính mạng. Tuy nhiên, thời gian hồi phục là bao lâu thì chính bác sĩ điều trị cũng không dám chắc chắn, những biến chứng nặng về vận động, ngôn ngữ cũng không thể tránh khỏi.
5 bất thường ở bắp chân cảnh báo nguy cơ đột quỵ
Nếu không muốn rơi vào hoàn cảnh "hối không kịp" giống như ông Vương, các bác sĩ cảnh báo có 5 thay đổi ở bắp chân rất có thể đang cảnh báo đột quỵ mà bạn tuyệt đối không được bỏ qua:
1. Đau nhức bắp chân bất thường, không liên tục
Bác sĩ Wei Qiong, Bệnh viện Zhongda trực thuộc Đại học Đông Nam Á (Trung Quốc) cảnh báo, nếu bạn đi bộ vài trăm mét đã thấy bắp chân đau co thắt, dừng lại vài phút thì đỡ nhưng đi tiếp lại đau, đây là dấu hiệu hẹp động mạch chi dưới.
Ảnh minh họa
Nghiên cứu năm 2024 trên Tạp chí Thần kinh học Trung Quốc chứng minh bệnh nhân có dấu hiệu này nguy cơ đột quỵ cao gấp 3.2 lần trong vòng 3 năm. Tình trạng thiếu máu cục bộ ở cẳng chân chính là tấm gương phản chiếu mạch máu não đang thiếu máu đồng thời.
2. Một bên bắp chân lạnh, da nhợt nhạt
Dù ở môi trường ấm áp, một bên bắp chân vẫn lạnh rõ rệt khi chạm vào và da tái hơn bên còn lại thì nên cẩn trọng với các bệnh về tim mạch, mạch máu não. Bác sĩ Xu Xiaojin, Phó Trưởng khoa Tim mạch tại Bệnh viện Nhân dân số 1 Hoài An (Trung Quốc) cho biết, các thống kê lâm sàng kết luận những người bị triệu chứng này có nguy cơ đột quỵ tăng 47% trong vòng 3 năm, báo hiệu mạch máu ở cùng bên não cũng đang bị bóp nghẹt.
3. Sưng tấy đột ngột và phù nề
Bác sĩ Wei Qiong mô tả triệu chứng này là khi ấn ngón tay vào phía trước bắp chân tạo thành vết lõm sâu và rất lâu sau mới đàn hồi trở lại, da chân căng bóng.
Đây là báo động đỏ của chứng huyết khối tĩnh mạch sâu chi dưới. Khi cục máu đông này bong ra, nó sẽ chạy theo dòng máu lên thẳng não gây tắc mạch, khởi phát cực nhanh với tỷ lệ tàn tật cao.
4. Tê bì, ngứa ran như kiến bò thường xuyên
Ảnh minh họa
Hiện tượng tê bì xuất hiện liên tục ở một bên bắp chân ngay cả khi nghỉ ngơi, kèm theo giảm cảm giác nóng, lạnh, đau có thể là dấu hiệu cảnh báo tắc nghẽn mạch máu theo sĩ Xu Xiaojin.
Dữ liệu lâm sàng tại Trung Quốc cho thấy 68% bệnh nhân đột quỵ có triệu chứng tê bì chân tay ở giai đoạn đầu, và 35% trong số đó chỉ bị đơn độc ở chi dưới nên rất dễ bị chẩn đoán sai sang bệnh cột sống.
5. Da bắp chân khô khốc, bong tróc và rụng lông chân khó hiểu
Tình trạng da cẳng chân thô ráp, bong vảy kéo dài kèm theo lông chân thưa thớt dần rồi rụng sạch một cách cục bộ hoặc kéo dài không rõ nguyên nhân có thể là tín hiệu "cấu cứu" của cơ thể trước đột quỵ.
Theo cảnh báo của bác sĩ thần kinh Lin Yan tại Bệnh viện Nhân dân tỉnh Tứ Xuyên, đây không phải bệnh da liễu mà là hệ quả của việc các mô cơ và nang lông bị thiếu oxy, thiếu dưỡng chất mãn tính do mạch máu bị tắc nghẽn nghiêm trọng.
Ảnh minh họa
Bác sĩ Lin Yan nhắc nhở, để bảo vệ tính mạng trước căn bệnh nhồi máu não nguy hiểm, những người có bệnh nền như cao huyết áp, tiểu đường, mỡ máu cao cần tuyệt đối tuân thủ việc dùng thuốc để ổn định các chỉ số. Đồng thời, mỗi người nên chủ động đi siêu âm mạch máu chi dưới và tầm soát định kỳ từ 6 đến 12 tháng một lần. Hãy nhớ rằng đột quỵ không bao giờ xảy ra đột ngột, nó luôn phát ra tín hiệu, quan trọng là bạn có nắm bắt được hay không?
Nguồn và ảnh: Aboluowang, Baidu Health
