Nếu bạn từng cảm thấy mình là “thỏi nam châm hút muỗi”, bạn không phải là trường hợp cá biệt. Nhiều nghiên cứu cho thấy muỗi thực sự bị thu hút bởi một số người nhiều hơn những người khác.
Một nghiên cứu mới phát hiện rằng muỗi có xu hướng bị hấp dẫn bởi những người uống bia nhiều hơn so với những người không uống. Bên cạnh đó, các nghiên cứu gần đây cũng cho thấy muỗi đặc biệt chú ý đến lượng khí carbon dioxide (CO₂) mà con người thở ra, trong khi các nghiên cứu trước đây chỉ ra rằng chúng còn bị thu hút bởi những mùi hóa học tự nhiên phát ra từ da.
Dù nguyên nhân là gì, chắc chắn không ai muốn trở thành “bữa ăn” tiếp theo của loài côn trùng này.
Theo bác sĩ William Schaffner, giáo sư bệnh truyền nhiễm tại Đại học Vanderbilt (Mỹ), muỗi được xem là một trong những loài động vật nguy hiểm nhất hành tinh vì có khả năng truyền nhiều bệnh nghiêm trọng như sốt rét, sốt vàng da, Zika, sốt xuất huyết hay chikungunya.
Ông cho biết việc tìm ra cách hạn chế muỗi đốt từ lâu đã là ưu tiên quan trọng của y tế công cộng. Thực tế, nhiều người nhận thấy muỗi dường như “ưu ái” một số người trong khi gần như bỏ qua những người khác.
Muỗi có khả năng truyền nhiều bệnh nghiêm trọng.
Vì sao một số người hấp dẫn muỗi hơn?
Các nhà khoa học xác định rằng muỗi bị thu hút bởi khí CO₂ mà con người thở ra. Chúng có thể lần theo luồng khí này để tìm vật chủ. Tuy nhiên, việc muỗi có thực sự đáp xuống và đốt hay không còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố khác.
Một số nghiên cứu cho thấy nhiệt độ cơ thể có thể đóng vai trò quan trọng. Những người có dấu hiệu tỏa nhiệt mạnh hơn có thể dễ thu hút muỗi hơn.
Ngoài ra, các nghiên cứu cũng phát hiện rằng muỗi bị hấp dẫn bởi các hợp chất hóa học tự nhiên phát ra từ da người. Những người thường xuyên bị muỗi đốt có xu hướng sản sinh nhiều axit carboxylic hơn. Đây là nhóm hợp chất xuất hiện tự nhiên trong mồ hôi và được tạo ra bởi hệ vi sinh vật trên da.
Các nhà nghiên cứu tin rằng việc hiểu rõ cơ chế muỗi nhận biết những mùi hương này có thể giúp phát triển các loại thuốc chống muỗi hiệu quả hơn trong tương lai.
Uống bia có thể khiến muỗi tìm đến nhiều hơn?
Một nghiên cứu mới được thực hiện tại một lễ hội âm nhạc với sự tham gia của 465 người đã phát hiện một yếu tố khá bất ngờ: những người uống bia có xu hướng thu hút muỗi hơn.
Theo nhóm nghiên cứu, nguyên nhân có thể đến từ mùi hương phát sinh sau khi uống bia chứ không hẳn liên quan đến nồng độ cồn trong máu. Tuy nhiên, các nhà khoa học nhấn mạnh rằng vẫn cần thêm nhiều nghiên cứu để xác nhận kết luận này.
Bác sĩ Schaffner nhận định đây là phát hiện thú vị nhưng chưa đủ cơ sở để khẳng định chắc chắn, đồng thời khó có khả năng khiến mọi người từ bỏ thói quen uống bia.
Muỗi có thể “học cách thích” thuốc chống muỗi?
DEET từ lâu được xem là hoạt chất chống muỗi hiệu quả hàng đầu. Tuy nhiên, một nghiên cứu mới đăng trên tạp chí Journal of Experimental Biology lại đưa ra kết quả gây bất ngờ.
Các nhà khoa học huấn luyện muỗi bằng cách cho chúng tiếp xúc nhiều lần với mùi DEET trong khi vẫn có nguồn máu ở gần. Sau bốn lần lặp lại, hơn 60% số muỗi tham gia thí nghiệm đã cố gắng tìm kiếm thức ăn chỉ dựa vào mùi DEET.
Muỗi có thể “học cách thích” thuốc chống muỗi?
Khi được lựa chọn giữa hai bàn tay người, những con muỗi chưa từng được huấn luyện tránh xa bàn tay có DEET, trong khi những con đã được huấn luyện lại bị thu hút bởi nó.
Theo các nhà nghiên cứu, phát hiện này cho thấy não bộ của muỗi có khả năng học hỏi từ kinh nghiệm, thay vì chỉ phản ứng đơn thuần với mùi hóa học.
Tuy vậy, các chuyên gia nhấn mạnh rằng điều này không có nghĩa bạn nên ngừng sử dụng DEET. Đây vẫn là một trong những biện pháp phòng muỗi hiệu quả nhất hiện nay. Thay vì xịt quá nhiều một lần, việc thoa hoặc xịt lại định kỳ có thể giúp duy trì hiệu quả bảo vệ tốt hơn.
Cách giảm nguy cơ bị muỗi đốt
Khi hoạt động ngoài trời, mọi người nên chủ động bảo vệ bản thân trước nguy cơ bị muỗi đốt. Các chuyên gia khuyến nghị nên mặc quần áo dài tay, ưu tiên trang phục màu sáng và đặc biệt lưu ý khoảng thời gian sáng sớm hoặc chiều tối – thời điểm muỗi hoạt động mạnh.
Bên cạnh đó, cần thường xuyên kiểm tra khu vực xung quanh nhà, loại bỏ các vật dụng chứa nước đọng như chậu cây, xô chậu hoặc đồ chơi ngoài trời vì đây là môi trường lý tưởng để muỗi sinh sản.
Nếu không muốn sử dụng DEET, bạn cũng có thể cân nhắc một số loại thuốc chống muỗi có nguồn gốc tự nhiên để hỗ trợ bảo vệ cơ thể.
Dù chưa thể giải thích hoàn toàn vì sao có người luôn bị muỗi “nhắm tới”, các nghiên cứu cho thấy yếu tố cơ địa, mùi cơ thể, thói quen sinh hoạt và môi trường sống đều có thể ảnh hưởng đáng kể đến nguy cơ bị muỗi đốt.
