Ông Lý (Hàng Châu, Trung Quốc) năm nay 44 tuổi, vốn là một nhân viên kế toán vô cùng tận tâm và nhiều năm được đánh giá cao trong công việc tại. Thế nhưng thời gian gần đây, các đồng nghiệp ngỡ ngàng khi thấy ông liên tục nhớ nhớ quên quên, thường xuyên mắc những lỗi sai sơ đẳng không đáng có. Đáng nói hơn, một người đàn ông vốn lịch sự, hiền lành như ông bỗng dưng thay đổi tính cách hoàn toàn, trở nên bốc đồng và liên tục nói những câu đùa tục tĩu ở nơi làm việc.
Ảnh minh họa
Ban đầu, mọi người chỉ nghĩ ông Lý làm việc quá sức dẫn đến căng thẳng nên khuyên ông nghỉ phép. Nhiều người "tặc lưỡi bỏ qua" khi bị ông làm cho khó chịu vì nghĩ ông thay đổi tính nết do có tuổi, mãn kinh nam. Tuy nhiên, tình trạng ngày càng tồi tệ khiến gia đình hoảng loạn và phải đưa ông đến khoa Thần kinh của Bệnh viện Chữ thập đỏ Hàng Châu (Trung Quốc). Người vợ mô tả về những bất thường của chồng mình: "Giống như có cái gì bên trong đang điều khiển ông ấy".
Sau hàng loạt xét nghiệm chuyên sâu, các bác sĩ chỉ biết thở dài khi phát hiện ra một sự thật kinh hoàng: Não bộ của người đàn ông này đang bị ăn mòn bởi căn bệnh giang mai thần kinh.
Bác sĩ La Thần thuộc bệnh viện cho biết, giang mai thần kinh (Neurosyphilis) là tình trạng xoắn khuẩn giang mai xâm nhập sâu vào hệ thần kinh trung ương, gây tổn thương nghiêm trọng đến màng não, nhu mô não và tủy sống. Bệnh chủ yếu lây truyền qua đường tình dục không an toàn (bao gồm cả quan hệ qua đường âm đạo, hậu môn và đường miệng) khi tiếp xúc trực tiếp với các vết loét hoặc tổn thương da chứa xoắn khuẩn. Ngoài ra, bệnh cũng có thể lây từ mẹ sang con trong quá trình mang thai hoặc lây qua đường máu khi dùng chung bơm kim tiêm.
Hành trình âm thầm phá hủy não bộ của xoắn khuẩn giang mai
Theo bác sĩ La Thần, ông Lý được chẩn đoán mắc chứng mất trí nhớ do liệt cơ. Đây là hệ quả của việc nhiễm trùng giang mai thần kinh giai đoạn muộn. Ông cảnh báo, ít người biết rằng nếu không được điều trị, giang mai có thể xâm nhập vào não trong 10 - 30 năm, gây ra suy giảm tinh thần và nhận thức không thể phục hồi, chính là chứng mất trí nhớ liệt.
Đây là loại giang mai thần kinh nguy hiểm nhất và là một rối loạn tâm thần thực thể dễ bị chẩn đoán sai tại các phòng khám tâm thần, có thể phòng ngừa và điều trị được nhưng thường bị chậm trễ trong chẩn đoán. Một khi bị chậm trễ, tổn thương não sẽ không thể phục hồi.
Bàn luận về ca bệnh này, bác sĩ Lý Tân Xuân, Trưởng khoa Tâm thần người lớn tại Bệnh viện Não bộ tỉnh Hồ Nam (Trung Quốc) căn bệnh này tiến triển cực kỳ xảo quyệt và kéo dài qua bốn giai đoạn cốt lõi:
- Giang mai giai đoạn đầu: Xuất hiện vết loét không đau trên bộ phận sinh dục, vết loét này tự lành rất nhanh nên hầu hết người bệnh đều bỏ qua hoàn toàn.
- Giang mai giai đoạn hai: Phát ban toàn thân, sốt và tổn thương niêm mạc nhưng các triệu chứng này cũng giảm dần sau vài tuần rồi biến mất.
Ảnh minh họa
- Giang mai tiềm ẩn: Xoắn khuẩn giang mai rút vào trạng thái ngủ đông, không gây ra bất kỳ triệu chứng bên ngoài nào khiến người bệnh lầm tưởng mình đã khỏi hẳn.
- Giang mai thần kinh giai đoạn muộn: Từ vài tuần đến hàng thập kỷ sau, xoắn khuẩn phá vỡ hàng rào máu não, chính thức ăn mòn màng não và nhu mô não, gây ra chứng mất trí nhớ liệt.
Những dấu hiệu cảnh báo căn bệnh đã "ăn" tới não
Vì tổn thương trực tiếp đến hệ thần kinh, bệnh nhân mắc giang mai thần kinh thường có các biểu hiện tâm thần rất điển hình nhưng lại dễ bị chẩn đoán nhầm thành bệnh Alzheimer, tâm thần phân liệt hoặc rối loạn lưỡng cực. Báv sĩ La Thần và bác sĩ Lý Tân Xuân tóm tắt các triệu chứng thành 3 nhóm lớn như sau:
Suy giảm nhận thức diện rộng
Người bệnh suy giảm trí nhớ gần một cách nghiêm trọng, vừa nói xong đã quên, mất hoàn toàn khả năng tính toán đơn giản và không thể định hướng không gian. Họ dễ dàng bị lạc đường ngay trên lối về nhà quen thuộc và không còn nhận ra người thân, bạn bè. Giọng nói của bệnh nhân cũng dần trở nên ngọng nghịu, lặp từ vô nghĩa và cuối cùng là mất ngôn ngữ.
Bất thường về hành vi và tâm thần
Sự thay đổi đột ngột về tính khí là dấu hiệu nhận biết cốt lõi. Từ một người hiền lành, họ bỗng trở nên ích kỷ, cáu kỉnh, luộm thuộm và hay nói tục tĩu. Nhiều bệnh nhân rơi vào trạng thái ảo tưởng vĩ đại, mù quáng tin rằng mình có siêu năng lực hoặc sắp giàu có sau một đêm. Họ liên tục gặp ảo giác, rối loạn cảm xúc, khóc cười không rõ nguyên nhân và mất dần khả năng tự chăm sóc bản thân.
Dấu hiệu tổn thương thần kinh thực thể
Người bệnh xuất hiện tình trạng run nhẹ ở tay, lưỡi và môi khiến nét chữ viết trở nên nguệch ngoạc, méo mó. Dáng đi không vững, chân tay yếu ớt, đồng tử mắt có biểu hiện bất thường, co giật động kinh đột ngột và trong trường hợp nặng có thể dẫn đến liệt giường hoàn toàn.
Lời cảnh tỉnh cho lối sống chủ quan
Trường hợp của ông Lý vẫn còn chút may mắn khi tổn thương hệ thần kinh trung ương chưa tiến triển đến giai đoạn hoàn toàn không thể đảo ngược. Sau quá trình điều trị một cách có hệ thống và chuẩn mực tại bệnh viện, chức năng nhận thức và hành vi của ông đã phục hồi gần như về mức bình thường. Tuy nhiên, bác sĩ Lý Tân Xuân cảnh báo, nếu việc chẩn đoán bị chậm trễ, những tổn thương ở não bộ sẽ vĩnh viễn không thể chữa lành, nên phòng bệnh tốt hơn chữa bệnh, chữa sớm tốt hơn phát hiện muộn.
Ảnh minh họa
Để bảo vệ bản thân và gia đình trước sát thủ thầm lặng này, các bác sĩ khuyến cáo cộng đồng phải luôn duy trì hành vi tình dục an toàn và tránh tiếp xúc không an toàn qua vết thương hở. Hãy thực hiện sàng lọc giang mai định kỳ trước khi kết hôn hoặc khi mang thai. Đặc biệt, nếu thấy người thân trong gia đình đột ngột thay đổi tính cách, suy giảm nhận thức nhanh chóng hoặc có những hành vi bất thường, cần phải đưa đến bệnh viện để kiểm tra ngay lập tức. Thay đổi tính cách đột ngột ngoài giang mai thần kinh còn do u não thùy trán, Alzheimer sớm, cường giáp hoặc thoái hóa thần kinh gây rối loạn hành vi, hoang tưởng và trầm cảm.
Nguồn và ảnh: QQ, China Times, Baidu Health
