“Ăn cái này ít thôi, không tốt đâu!” - câu nói quen thuộc mà hầu như ai cũng từng nghe trong bữa cơm gia đình. Nhưng điều thú vị là, không phải lúc nào những “lời cảnh báo” ấy cũng đúng. Trên thực tế, có không ít thực phẩm đã bị hiểu lầm trong thời gian dài, thậm chí bị loại khỏi thực đơn một cách oan uổng.
Dưới đây là 5 cái tên điển hình - từng bị “quay lưng” nhưng nay lại được giới khoa học nhìn nhận lại với nhiều lợi ích bất ngờ nếu sử dụng hợp lý.
Lòng đỏ trứng gà là một nguồn dồi dào của nhiều loại vitamin, đặc biệt là các loại vitamin tan trong nước và chất béo
1. Lòng đỏ trứng - “kẻ bị hiểu lầm” vì cholesterol
Trong nhiều năm, lòng đỏ trứng bị xem là “thủ phạm” gây tăng cholesterol máu. Không ít người thậm chí chỉ ăn lòng trắng và bỏ đi phần lòng đỏ giàu dinh dưỡng.
Tuy nhiên, các nghiên cứu hiện đại đã cho thấy cholesterol trong thực phẩm không ảnh hưởng mạnh đến cholesterol máu như từng nghĩ. Với người khỏe mạnh, việc ăn 1 quả trứng mỗi ngày hoàn toàn không gây hại.
Không chỉ vậy, lòng đỏ trứng còn chứa lutein và zeaxanthin - hai chất chống oxy hóa quan trọng giúp bảo vệ mắt, giảm nguy cơ thoái hóa điểm vàng. Ngoài ra, vitamin A, D, E và choline trong lòng đỏ cũng đóng vai trò quan trọng với não bộ và làn da.
Nói cách khác, việc bỏ lòng đỏ trứng đồng nghĩa với việc bạn đang tự loại bỏ phần dinh dưỡng quý giá nhất.
2. Bột ngọt (MSG) - nỗi oan kéo dài hàng thập kỷ
Bột ngọt từ lâu đã bị gắn với nhiều tin đồn tiêu cực như gây đau đầu, rụng tóc hay thậm chí ung thư. Điều này khiến nhiều gia đình “tẩy chay” hoàn toàn gia vị này.
Tuy nhiên, theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) và Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên Hợp Quốc (FAO), bột ngọt (monosodium glutamate) an toàn khi sử dụng ở mức hợp lý.
PGS.TS Nguyễn Thị Lâm - nguyên Phó Viện trưởng Viện Dinh dưỡng Quốc gia - từng chia sẻ trên báo Sức khỏe & Đời sống: MSG thực chất là muối của axit glutamic, một axit amin có sẵn trong nhiều thực phẩm tự nhiên như cà chua, phô mai. Nếu dùng đúng liều lượng, nó không gây hại cho sức khỏe. Điều quan trọng là sử dụng vừa phải và cho vào món ăn ở giai đoạn cuối để giữ trọn hương vị.
Nên chọn các sản phẩm có ghi rõ "không chất bảo quản", "không chất phụ gia".
3. Thực phẩm đóng hộp - không phải lúc nào cũng “đầy chất bảo quản”
Nhiều người e ngại thực phẩm đóng hộp vì cho rằng chúng chứa nhiều chất bảo quản và “mất hết dinh dưỡng”. Tuy nhiên, thực tế không hoàn toàn như vậy.
Các sản phẩm đóng hộp hiện đại thường sử dụng công nghệ tiệt trùng nhiệt cao và đóng kín chân không. Nhờ đó, thực phẩm có thể bảo quản lâu mà không cần thêm nhiều chất bảo quản.
Dù một số vitamin nhạy cảm với nhiệt có thể bị hao hụt, nhưng protein, khoáng chất và phần lớn giá trị dinh dưỡng vẫn được giữ lại. Đặc biệt, cá đóng hộp còn cung cấp lượng canxi đáng kể nhờ phần xương mềm.
Tất nhiên, người tiêu dùng nên ưu tiên sản phẩm từ thương hiệu uy tín và chú ý đến lượng muối, đường trong thành phần.
4. Mỡ lợn - “quay lại” nhờ giá trị truyền thống
Mỡ lợn từng bị “thất sủng” khi dầu thực vật lên ngôi, do lo ngại về chất béo bão hòa. Tuy nhiên, gần đây, nhiều chuyên gia dinh dưỡng đã có cái nhìn cân bằng hơn.
Mỡ lợn chứa các vitamin tan trong chất béo như A, D, E và có khả năng tạo hương vị đặc trưng cho món ăn. Khi sử dụng ở mức vừa phải, nó không gây hại như nhiều người từng nghĩ.
Theo một số nghiên cứu dinh dưỡng, việc tiêu thụ chất béo bão hòa ở mức hợp lý trong chế độ ăn cân bằng không làm tăng nguy cơ tim mạch ở người khỏe mạnh.
Tuy nhiên, vấn đề nằm ở lối sống hiện đại - ít vận động. Nếu ăn quá nhiều mỡ lợn trong khi tiêu hao năng lượng thấp, nguy cơ tăng cân và rối loạn lipid máu vẫn có thể xảy ra.
Nên duy trì tỷ lệ 50% mỡ động vật và 50% dầu thực vật trong bữa ăn hàng ngày để cân bằng dinh dưỡng
5. Thực phẩm đông lạnh - tiện lợi nhưng không “vô bổ”
Rất nhiều người cho rằng thực phẩm đông lạnh “kém tươi” và không còn giá trị dinh dưỡng. Thực tế, công nghệ đông lạnh nhanh hiện đại lại giúp bảo toàn dinh dưỡng khá tốt.
Ngay sau khi thu hoạch hoặc chế biến, thực phẩm được cấp đông ở nhiệt độ rất thấp (khoảng -30°C), giúp hạn chế sự phá vỡ cấu trúc tế bào và giữ lại phần lớn vitamin, khoáng chất.
Thậm chí, trong một số trường hợp, rau đông lạnh còn giữ được nhiều dinh dưỡng hơn rau tươi để lâu ngoài môi trường.
Điều quan trọng là bảo quản đúng cách và không rã đông - cấp đông lại nhiều lần, vì điều này có thể làm giảm chất lượng thực phẩm.
Những thực phẩm từng bị “oan” kể trên cho thấy một điều rõ ràng: dinh dưỡng không nên được nhìn nhận theo kiểu “đen - trắng”. Một món ăn có thể tốt hoặc xấu tùy vào cách sử dụng.
Thay vì loại bỏ hoàn toàn, việc hiểu đúng và sử dụng hợp lý sẽ giúp bạn tận dụng được lợi ích dinh dưỡng mà vẫn đảm bảo sức khỏe.
Trong bối cảnh đồ ăn nhanh ngày càng phổ biến, việc quay lại với những thực phẩm quen thuộc - dù từng bị hiểu lầm - có thể chính là lựa chọn thông minh hơn cho một lối sống lành mạnh.
