Bộ Y tế vừa ban hành kế hoạch thực hiện Chương trình bảo đảm mức sinh thay thế đến năm 2030 kèm theo Quyết định 1069/QĐ-BYT, với trọng tâm điều chỉnh chính sách dân số theo hướng khuyến khích sinh đủ hai con.
Nhân viên y tế đón trẻ sơ sinh chào đời năm 2026. Ảnh: VOV
Kế hoạch đặt mục tiêu tăng tổng tỉ suất sinh trung bình khoảng 2% mỗi năm trên phạm vi cả nước, nhằm đưa mức sinh trở lại ngưỡng thay thế trong bối cảnh hiện nay đã giảm dưới mức này.
Số liệu cho thấy mức sinh tại Việt Nam giảm liên tục trong những năm gần đây, từ 2,11 con/phụ nữ năm 2021 xuống 1,91 năm 2024 và 1,93 năm 2025, đặc biệt thấp tại các đô thị và khu vực phát triển. Thực trạng này đặt ra yêu cầu cấp thiết phải triển khai đồng bộ các giải pháp hỗ trợ, khuyến khích sinh con.
Theo đó, cơ quan này yêu cầu rà soát, bãi bỏ các quy định của tổ chức, cơ quan, đơn vị, cộng đồng liên quan đến mục tiêu giảm sinh, trong đó có tiêu chí giảm sinh con thứ ba trở lên.
Các quy định xử lý vi phạm chính sách dân số trước đây cũng sẽ được xem xét sửa đổi, bổ sung cho phù hợp với mục tiêu tăng mức sinh để đạt và duy trì vững chắc mức sinh thay thế.
Đề xuất ban hành quy định về việc đề cao vai trò tiên phong, gương mẫu của cán bộ, đảng viên trong việc sinh con, nuôi dạy con tốt, xây dựng gia đình tiến bộ, hạnh phúc.
Các địa phương căn cứ điều kiện kinh tế - xã hội và khả năng ngân sách để ban hành chính sách hỗ trợ phù hợp, ưu tiên khu vực có mức sinh thấp và các dân tộc thiểu số rất ít người.
Bộ Y tế định hướng thí điểm và mở rộng các biện pháp hỗ trợ các cặp vợ chồng sinh con, khuyến khích sinh đủ hai con, phụ nữ sinh đủ hai con trước 35 tuổi. Trên cơ sở đánh giá kết quả thí điểm, các chính sách phù hợp sẽ được hoàn thiện và nhân rộng.
Nhiều biện pháp hỗ trợ được đưa ra gồm: Phát triển dịch vụ tư vấn hôn nhân, gia đình; xây dựng môi trường sống thân thiện với gia đình có con nhỏ; khuyến khích nam, nữ kết hôn trước 30 tuổi, không kết hôn và sinh con muộn.
Đồng thời, mở rộng các dịch vụ hỗ trợ người lao động như trông giữ, đưa đón trẻ, ngân hàng sữa mẹ, bác sĩ gia đình; giảm chi phí nuôi dạy con.
Chính sách dân số được điều chỉnh theo hướng khuyến khích sinh đủ hai con
Chính sách cũng hướng tới hỗ trợ phụ nữ mang thai, sinh con và quay lại làm việc; giảm các khoản đóng góp cho hộ gia đình; ưu tiên tiếp cận trường công lập và hỗ trợ chi phí giáo dục cho trẻ em theo hướng thiết thực, phù hợp với điều kiện thực tế.
Mục tiêu đến năm 2030 là trên 95% cặp vợ chồng trong độ tuổi sinh đẻ được cung cấp đầy đủ thông tin về kết hôn, sinh con; 100% tỉnh, thành triển khai chính sách hỗ trợ sinh con phù hợp điều kiện thực tế.
Bộ Y tế nhấn mạnh việc cần thiết phải tăng cường truyền thông, nâng cao nhận thức của người dân về lợi ích của việc kết hôn, sinh con đúng thời điểm và sinh đủ hai con. Hệ thống dịch vụ chăm sóc sức khỏe sinh sản, kế hoạch hóa gia đình cũng được mở rộng, bảo đảm tiếp cận thuận lợi và chất lượng cho người dân.
