Bệnh nhân N.M.Đ (65 tuổi, trú tại phường Yên Bái, tỉnh Lào Cai) đến khám tại Bệnh viện Bạch Mai (Hà Nội) trong tình trạng ngứa âm ỉ, khó chịu “từ bên trong”. Cơn ngứa kéo dài khiến ông mất ngủ, phải gãi liên tục, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sinh hoạt.
Trước đó, dù triệu chứng ngày càng nặng, ông vẫn cho rằng đây chỉ là dị ứng thông thường nên không quá lo lắng.
Gần đây, ông nhận thấy hai bọng mắt sưng rõ hơn. Tuy nhiên, ông Đ. lại nghĩ do thiếu ngủ nên không đi kiểm tra. Chỉ đến khi tình trạng kéo dài, ảnh hưởng nhiều đến cuộc sống, ông mới quyết định đến bệnh viện thăm khám.
Ngứa có thể là dấu hiệu suy thận.
Kết quả xét nghiệm khiến chính ông cũng bất ngờ: các bác sĩ xác định ông bị suy thận và bệnh đã tiến triển đến giai đoạn 3, chức năng thận suy giảm. Người bệnh cần được theo dõi và điều trị chặt chẽ để làm chậm tiến triển.
Theo tư vấn của bác sĩ, hiện ông Đ được điều trị theo hướng bảo tồn, sử dụng thuốc kết hợp điều chỉnh lối sống lành mạnh nhằm kiểm soát triệu chứng và bảo vệ phần chức năng thận còn lại. Đồng thời, ông cần tái khám định kỳ mỗi 1–2 tháng để theo dõi diễn tiến bệnh.
Điều đáng nói, khi nhận chẩn đoán, ông vẫn chưa thể tin vì trước đó sức khỏe khá tốt. Ngay cả triệu chứng ngứa kéo dài, ông cũng chỉ nghĩ đơn giản là dị ứng, không ngờ lại là dấu hiệu cảnh báo bệnh lý nghiêm trọng bên trong cơ thể.
Nhiều người phát hiện suy thận từ dấu hiệu ngứa da
Ghi nhận tại Bệnh viện Bạch Mai cho thấy không ít bệnh nhân chỉ khi đi kiểm tra mới phát hiện đã suy thận ở giai đoạn muộn. Trước đó, họ thường trải qua tình trạng ngứa dai dẳng, gãi đến trầy xước da, thậm chí mất ngủ kéo dài.
Tuy nhiên, phần lớn lại chủ quan, cho rằng nguyên nhân do dị ứng, thay đổi thời tiết hoặc sử dụng mỹ phẩm không phù hợp. Nhiều người tự ý mua thuốc uống, bôi ngoài da hoặc thay đổi sản phẩm chăm sóc cá nhân mà không đi khám.
Bác sĩ Mai Trà My, Trung tâm Thận tiết niệu và Lọc máu, Bệnh viện Bạch Mai, cho biết ngứa do suy thận không phải bệnh ngoài da đơn thuần mà là biểu hiện của tình trạng “nhiễm độc” từ bên trong cơ thể.
Khi chức năng thận suy giảm, các chất cặn bã như urê, phốt pho không được đào thải hết sẽ tích tụ trong máu, kích thích các đầu dây thần kinh dưới da, gây cảm giác ngứa.
Đặc trưng của kiểu ngứa này là âm ỉ, râm ran, như xuất phát từ bên trong chứ không phải trên bề mặt da. Người bệnh thường cảm thấy càng gãi càng không đỡ, thậm chí ngứa lan rộng và tăng lên vào ban đêm. Điều này khiến nhiều người mất ngủ kéo dài, cơ thể mệt mỏi, suy giảm chất lượng sống.
Ngoài ra, người bị suy thận thường có làn da khô nghiêm trọng do giảm tiết mồ hôi, khiến da mất độ ẩm tự nhiên, dễ nứt nẻ và kích ứng. Rối loạn chuyển hóa canxi – phốt pho cũng có thể gây lắng đọng tinh thể dưới da và trong thành mạch, làm tăng cảm giác ngứa.
Bên cạnh đó, người bệnh có thể xuất hiện phù nhẹ ở mí mắt hoặc chân (ấn lõm lâu hồi phục), nước tiểu thay đổi như nổi bọt lâu tan, sẫm màu hoặc giảm lượng. Một số trường hợp có hơi thở mùi khai, vị kim loại trong miệng, kèm theo mệt mỏi kéo dài, da xanh xao và giảm khả năng tập trung.
Bác sĩ cảnh báo, việc chủ quan với những dấu hiệu này có thể khiến bệnh tiến triển âm thầm đến giai đoạn nặng mà người bệnh không hay biết. Khi đó, việc điều trị sẽ khó khăn hơn, thậm chí phải phụ thuộc vào lọc máu định kỳ.
