Một cặp vợ chồng lớn tuổi ở Trung Quốc được phát hiện có chỉ số bất thường khi khám định kỳ. Sau khi kiểm tra chuyên sâu, cả hai được chẩn đoán ung thư gan. Khi khai thác thói quen sinh hoạt, bác sĩ nhận thấy họ có điểm chung: thường xuyên ăn thực phẩm đã để lâu ngày trong tủ lạnh.
Câu chuyện khiến nhiều người giật mình, bởi hầu như gia đình nào cũng có vài món “tồn kho” chưa kịp dùng hết.
Thứ nhất là các loại hạt bị mốc hoặc biến chất . Lạc, hạt dưa, hạt hướng dương khi bị ẩm mốc có thể sinh ra aflatoxin, tức độc tố nấm mốc Aspergillus flavus. Đây là chất được Cơ quan Nghiên cứu Ung thư Quốc tế xếp vào nhóm 1, tức có bằng chứng gây ung thư ở người. Aflatoxin bền với nhiệt, nấu chín thông thường không phá hủy hoàn toàn.
Nếu ăn với lượng nhỏ nhưng kéo dài, độc tố có thể tích lũy và gây tổn thương gan. Nhiều người cho rằng bảo quản trong tủ lạnh là an toàn, nhưng môi trường ẩm nếu không kín khí vẫn tạo điều kiện cho nấm phát triển. Hạt sau khi mở bao nên được đựng trong hộp kín, dùng trong thời gian ngắn.
Thứ hai là thịt rã đông nhiều lần . Khi thịt bị cấp đông rồi rã đông lặp lại, cấu trúc tế bào bị phá vỡ, dịch thịt chảy ra ngoài. Phần nước rỉ này là môi trường thuận lợi cho vi khuẩn sinh sôi. Quá trình phân hủy protein có thể tạo ra các amin, trong một số điều kiện có thể chuyển hóa thành nitrosamine, hợp chất liên quan đến nguy cơ ung thư.
Ngoài ra, mỗi lần rã đông còn làm thất thoát vitamin nhóm B và nhiều dưỡng chất. Cách an toàn là chia nhỏ thịt theo khẩu phần trước khi cấp đông, ghi ngày bảo quản và chỉ rã đông một lần, nấu ngay sau khi rã.
Thứ ba là thực phẩm muối chua hoặc chế biến sẵn để lâu ngày . Với đồ muối tự làm, hàm lượng nitrit có thể tăng cao trong giai đoạn đầu lên men. Dù sau đó giảm dần, việc bảo quản quá lâu có thể phát sinh thêm các chất không có lợi.
Với sản phẩm công nghiệp, chất bảo quản khi lưu trữ dài ngày cũng có thể xảy ra phản ứng hóa học ngoài mong muốn. Ăn thường xuyên các thực phẩm mặn, lên men kéo dài còn làm tăng gánh nặng cho gan.
Thứ tư là khoai tây mọc mầm hoặc chuyển màu xanh . Khi mọc mầm, khoai tây sinh ra solanine, một loại glycoalkaloid có độc tính. Chất này không bị phá hủy hoàn toàn khi nấu ở nhiệt độ thông thường. Nhiều người nghĩ chỉ cần khoét bỏ phần mầm là đủ, nhưng thực tế solanine có thể đã lan ra toàn bộ củ, đặc biệt nếu phần vỏ đã ngả xanh.
Các chuyên gia khuyến cáo nên kiểm tra tủ lạnh định kỳ mỗi tuần, loại bỏ thực phẩm quá hạn hoặc có dấu hiệu biến chất, bảo quản thực phẩm sống và chín riêng biệt, sử dụng hộp kín để hạn chế ẩm mốc. Thay vì tích trữ quá nhiều, nên mua vừa đủ và ưu tiên thực phẩm tươi. Giữ tủ lạnh gọn gàng không chỉ giúp bữa ăn ngon hơn mà còn góp phần bảo vệ lá gan trước những nguy cơ âm thầm.
Nguồn và ảnh: Sohu