“Tôi luôn nghĩ bố mình sẽ sống rất thọ. Ông khỏe mạnh, 60 tuổi vẫn chạy bộ 5km mỗi sáng. Thế nhưng chỉ một cơn nhồi máu não đột ngột, mọi thứ kết thúc quá nhanh”. Đó là lời chia sẻ của Tiểu Trần trong tang lễ của cha. Anh nghẹn ngào nói với bạn bè: “Hóa ra vận động nhiều không đồng nghĩa với sống lâu”.
Nghe có vẻ trái với những gì chúng ta vẫn tin tưởng, nhưng thực tế lại đúng như vậy.
Một nghiên cứu theo dõi quy mô lớn trên 1.000 người sống trên 100 tuổi đã đưa ra kết luận gây bất ngờ: bí quyết trường thọ không nằm ở việc tập luyện thể chất đều đặn , mà đến từ 5 thói quen sống tưởng như rất nhỏ, thậm chí thường bị bỏ qua .
Hãy thử hình dung: một người ngày nào cũng tập luyện cường độ cao nhưng ra đi sớm, trong khi một cụ già gần như không tập thể dục lại sống khỏe đến trăm tuổi. Lối sống nào mới thực sự “khoa học”? Có lẽ câu trả lời đang thách thức những định kiến quen thuộc về sức khỏe của chúng ta.
Nếu bạn vẫn tin rằng “vận động là liều thuốc trường sinh”, 5 điểm chung dưới đây của người trường thọ có thể khiến bạn phải suy nghĩ lại.
Ăn no vừa đủ, quan trọng hơn ăn nhiều
Nghiên cứu của Đại học Harvard cho thấy, những người duy trì thói quen ăn khoảng 70% no trong mỗi bữa có nguy cơ mắc bệnh mạn tính giảm 23,5% và tuổi thọ trung bình tăng thêm 4,3 năm. Trong nhóm người sống trên 100 tuổi, có tới 89,2% cho biết họ không bao giờ ăn quá no .
Ăn ít vì sao lại tốt hơn? Bởi việc ăn quá nhiều buộc insulin phải tiết liên tục, đẩy nhanh quá trình lão hóa chuyển hóa và làm tổn hại mạch máu. Với người trung niên và cao tuổi, ăn quá no chẳng khác nào “nuôi dưỡng bệnh tật”.
Nhiều cụ già trường thọ có thói quen ăn chậm, nhai kỹ, đúng giờ và đúng lượng. Họ không chạy theo sự ngon miệng, mà có một “nhịp ăn” rất tự nhiên. Bí quyết của “bảy phần no” không nằm ở việc giảm khẩu phần, mà ở việc ăn chậm lại .
Nhịp sinh hoạt đều đặn đáng giá hơn ngủ bù
Con trai của một cụ ông 90 tuổi chia sẻ: “Bố tôi mấy chục năm nay luôn ngủ sớm, dậy sớm, chưa bao giờ thay đổi”.
Trái lại, những người thường xuyên thức khuya, ngủ không đủ giấc dễ bị lo âu, béo phì và tăng huyết áp “đeo bám”. Dữ liệu từ Bệnh viện Hiệp Hòa Bắc Kinh (Trung Quốc) cho thấy, người ngủ muộn kéo dài có nguy cơ mắc đái tháo đường tăng 34,6% và nguy cơ nhồi máu cơ tim tăng 28,1%.
Điểm chung của người sống thọ là giờ giấc sinh hoạt ổn định . Họ không thức khuya xem phim, không coi cuối tuần là thời gian “thức trắng”, và dù tuổi cao vẫn cố gắng ngủ trước 22 giờ. Ngủ sớm không chỉ giúp hệ miễn dịch hoạt động tốt hơn mà còn ổn định cảm xúc, làm chậm thoái hóa não bộ. So với ngủ bù, đi ngủ sớm mới là khoản đầu tư sức khỏe thực sự .
Cảm xúc ổn định là “vắc xin” mạnh nhất
Khi được hỏi bí quyết sống lâu, một cụ bà 103 tuổi chỉ trả lời gọn gàng: “Không giận, không vội, không phiền”.
Nghe thì đơn giản, nhưng trong nhịp sống gấp gáp hiện nay, rất ít người làm được. Tuy vậy, các cụ trường thọ dường như có một khả năng đặc biệt, thường được gọi là “độ lì cảm xúc”: chuyện nhỏ không hoảng, chuyện lớn không nổi nóng, việc gì cũng nhẹ nhàng cho qua.
Nghiên cứu tâm lý học của Đại học Nam Kinh (Trung Quốc) chỉ ra rằng, người có cảm xúc ổn định có mức độ viêm thấp hơn, hệ vi sinh đường ruột khỏe hơn và tuổi thọ trung bình cao hơn người dễ cáu giận gần 7 năm. Quản lý cảm xúc vì thế còn quan trọng hơn cả chuyện tập luyện thể chất.
Tuổi già có người bầu bạn mới thực sự là dưỡng sinh
Phân tích môi trường sống của 1.000 người sống thọ cho thấy, 79% trong số họ sống cùng gia đình hoặc có mạng lưới giao tiếp xã hội ổn định . Ngược lại, người cao tuổi sống cô đơn có nguy cơ suy giảm nhận thức cao hơn 45%, chỉ số trầm cảm cũng tăng rõ rệt.
Điểm chung của người trường thọ là có người trò chuyện, có người lắng nghe . Giao tiếp xã hội kích thích não bộ, thúc đẩy tiết dopamine và oxytocin, tăng cường miễn dịch và làm chậm lão hóa. Dù chỉ là đi bộ và trò chuyện vài câu với hàng xóm mỗi ngày, đó cũng là một dạng “dinh dưỡng tinh thần”.
Yêu cuộc sống là liều thuốc bảo dưỡng tốt nhất
Một cụ ông trăm tuổi ở Vân Nam (Trung Quốc) từng nói: “Tôi sống đến 100 tuổi vì ngày nào cũng muốn xem ngày mai có điều gì mới”.
Ông thích trồng hoa, phơi nắng, đọc báo và tự nấu bữa sáng. Chính sự hứng thú với đời sống thường nhật này mới là “nhiên liệu” thực sự của tuổi thọ. Các nghiên cứu cho thấy, người cao tuổi có mục tiêu sống rõ ràng có tỷ lệ tử vong thấp hơn 27% và khả năng hồi phục bệnh mạn tính cao hơn 32%.
Tóm lại, trường thọ không phải là kết quả của việc “luyện tập cực đoan”, mà là cách “sống” được nuôi dưỡng mỗi ngày . Không cần quá nhiều bài tập nặng, chỉ cần ăn vừa đủ, ngủ đúng giờ, giữ tâm trạng ổn định, duy trì kết nối xã hội và tìm thấy niềm vui nhỏ trong cuộc sống.
Sức khỏe thực ra nằm ở những điều rất giản dị. Và có lẽ, bắt đầu từ hôm nay, ai cũng có thể thử áp dụng 5 thói quen ấy để cơ thể “trẻ ra” một cách âm thầm.
Nguồn và ảnh: Sohu