Trong ẩm thực Việt Nam, thịt má heo (còn gọi là nọng heo hoặc nạc nọng) là phần thịt được nhiều người yêu thích. Đây là phần nằm ở hai bên má và vùng cổ của con heo, nổi bật với kết cấu nạc xen lẫn những vân mỡ mỏng, tạo nên độ mềm, giòn và béo đặc trưng.
Chính nhờ sự kết hợp giữa nạc và mỡ này mà khi chế biến, má heo thường có hương vị ngọt tự nhiên, mềm mọng nhưng không quá khô, rất phù hợp cho các món như nướng, chiên giòn, kho hoặc hấp. Không ít người coi đây là phần thịt ngon “bậc nhất” của con heo.
Tuy nhiên, dưới góc nhìn dinh dưỡng và an toàn thực phẩm, các chuyên gia cho rằng không nên ăn quá nhiều loại thịt này. Bởi phía sau hương vị hấp dẫn của má heo có thể tồn tại một số rủi ro đối với sức khỏe nếu tiêu thụ thường xuyên trong thời gian dài.
Dưới đây là 3 lý do khiến nhiều chuyên gia khuyến cáo nên ăn má heo ở mức vừa phải.
1. Vị trí thịt gần nhiều hạch và tuyến của cơ thể động vật
Má heo nằm ở khu vực đầu và cổ - nơi tập trung khá nhiều hạch bạch huyết và các tuyến của cơ thể động vật. Những cơ quan này đóng vai trò quan trọng trong hệ miễn dịch của con heo, giúp lọc vi khuẩn, virus và các chất lạ xâm nhập vào cơ thể.
Chính vì vậy, trong quá trình sinh trưởng của vật nuôi, các hạch và tuyến này có thể tích tụ một số chất chuyển hóa hoặc vi sinh vật. Nếu khâu kiểm soát giết mổ và vệ sinh thực phẩm không đảm bảo, nguy cơ tồn dư các tạp chất sinh học trong thực phẩm là điều có thể xảy ra.
Dù việc nấu chín ở nhiệt độ cao có thể tiêu diệt phần lớn vi khuẩn, nhưng không phải mọi chất sinh học đều bị loại bỏ hoàn toàn. Khi ăn thường xuyên trong thời gian dài, cơ thể sẽ phải tăng cường quá trình chuyển hóa và đào thải các chất này.
Điều đó có thể khiến gan và thận phải hoạt động nhiều hơn, đặc biệt ở những người có hệ tiêu hóa yếu hoặc đang mắc các bệnh lý chuyển hóa.
2. Hàm lượng chất béo và cholesterol khá cao
Một trong những yếu tố khiến má heo có hương vị hấp dẫn chính là lượng mỡ xen kẽ trong thớ thịt khá nhiều. So với nhiều phần thịt khác của con heo như thăn hoặc nạc vai, má heo thường có tỷ lệ chất béo cao hơn.
Trong đó, một phần đáng kể là axit béo bão hòa – loại chất béo được cho là có liên quan đến việc làm tăng cholesterol trong máu.
Khi tiêu thụ quá nhiều chất béo bão hòa, lượng cholesterol xấu (LDL) và triglyceride trong máu có thể tăng lên. Theo thời gian, điều này có thể góp phần làm tăng nguy cơ mắc các bệnh lý tim mạch như: Tăng huyết áp; Rối loạn mỡ máu; Xơ vữa động mạch; Bệnh mạch vành,...
PGS.TS Nguyễn Thị Lâm - nguyên Phó Viện trưởng Viện Dinh dưỡng Quốc gia - từng khuyến cáo trên Báo Sức khỏe & Đời sống rằng việc tiêu thụ quá nhiều mỡ động vật và thịt đỏ có thể làm tăng nguy cơ rối loạn mỡ máu và bệnh tim mạch. Do đó, người dân nên hạn chế các thực phẩm giàu chất béo bão hòa, đặc biệt là mỡ và nội tạng động vật, đồng thời xây dựng khẩu phần ăn cân đối hơn.
Điều này cũng có nghĩa là các phần thịt nhiều mỡ như má heo không nên ăn quá thường xuyên, đặc biệt với người có tiền sử rối loạn mỡ máu hoặc bệnh tim.
3. Dễ nhiễm vi khuẩn nếu bảo quản hoặc chế biến không đúng cách
Một đặc điểm khác của má heo là thớ cơ mịn và hàm lượng nước tương đối cao, nhờ vậy khi chế biến thịt thường mềm và mọng.
Tuy nhiên, chính đặc điểm này cũng khiến loại thịt này dễ trở thành môi trường cho vi khuẩn phát triển nếu không được bảo quản đúng cách.
Trong thịt sống có thể tồn tại một số vi khuẩn gây bệnh phổ biến như Salmonella hoặc E. coli. Nếu thịt không được làm sạch kỹ hoặc nấu chưa chín hoàn toàn, người ăn có thể gặp các triệu chứng ngộ độc thực phẩm như: Đau bụng; Tiêu chảy; Buồn nôn; Nôn mửa; Rối loạn tiêu hóa,...
Những nhóm người có hệ miễn dịch yếu như trẻ nhỏ, người cao tuổi hoặc người đang mắc bệnh mạn tính thường dễ bị ảnh hưởng nặng hơn.
Do đó, khâu lựa chọn thực phẩm và chế biến đóng vai trò rất quan trọng khi sử dụng các phần thịt nhiều mỡ như má heo.
Thực tế, má heo không phải là thực phẩm “cấm ăn”. Nếu được chọn mua từ nguồn đảm bảo và sử dụng với lượng hợp lý, đây vẫn có thể là một món ăn ngon trong thực đơn.
Ăn má heo thế nào để giảm rủi ro cho sức khỏe?
- Chọn mua thịt ở cơ sở uy tín, có kiểm dịch rõ ràng
- Làm sạch kỹ trước khi chế biến
- Nấu chín hoàn toàn, tránh ăn tái
- Không nên ăn quá thường xuyên
- Hạn chế các món chiên, nướng nhiều dầu mỡ
Bên cạnh đó, khẩu phần ăn hằng ngày nên cân đối giữa thịt, cá, rau xanh và trái cây, nhằm đảm bảo đủ dinh dưỡng nhưng không làm tăng nguy cơ mắc các bệnh mạn tính.
Vì vậy, thay vì ăn thường xuyên hoặc với lượng lớn, các chuyên gia khuyến cáo nên tiêu thụ ở mức vừa phải, lựa chọn nguồn thực phẩm an toàn và chế biến đúng cách. Điều này giúp bạn vẫn có thể thưởng thức món ăn yêu thích mà không gây ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe lâu dài