Trong mắt người dân khu phố, bà Lý (Phúc Kiến, Trung Quốc) chính là biểu tượng của lối sống lành mạnh. Kể từ ngày nghỉ hưu ở tuổi 51, bà thiết lập cho mình một kỷ luật ăn uống vô cùng nghiêm ngặt: nói không tuyệt đối với dầu mỡ, đồ chiên rán, đồ nướng. Gian bếp của bà chỉ trung thành với duy nhất một phương pháp chế biến là hấp. Ba bữa ăn mỗi ngày trôi qua thanh đạm với rau hấp, ngũ cốc hấp, cá hấp. Ai cũng tấm tắc khen bà biết dưỡng sinh, chắc chắn sẽ sống thọ.
Thế nhưng, bi kịch ập đến vào đầu năm nay khi bà Lý liên tục bị nhiệt miệng, những vết loét xuất hiện dày đặc gây đau đớn đến mức không thể nuốt trôi cả cháo loãng. Khi đến bệnh viện kiểm tra, bà Lý đổ gục ngay tại phòng khám khi bác sĩ thông báo bà đã mắc ung thư miệng giai đoạn cuối, tế bào ác tính đã di căn vào xương hàm và các cơ quan vùng đầu cổ.
Ảnh minh họa
Chỉ vỏn vẹn 3 tháng sau ngày nhận kết quả, người phụ nữ luôn tự hào có chế độ ăn lành mạnh ấy đã trút hơi thở cuối cùng trong sự bàng hoàng của gia đình.
Một người không chạm vào một giọt rượu, không hút một điếu thuốc, ăn uống nhạt nhẽo như bà làm sao có thể bị ung thư? Đứng trước những giọt nước mắt bất lực của gia đình, bác sĩ điều trị chỉ ra sự thật phũ phàng: Thức ăn hấp rất tốt, nhưng chính 3 thói quen ăn uống sai lầm dưới đây đã biến món ăn dưỡng sinh thành "chất độc" gây ung thư miệng, cướp đi mạng sống của bà:
1. Thói quen ăn đồ hấp khi còn nóng bỏng tay
Quan niệm "ăn nóng mới tốt cho dạ dày" đã hại bà Lý. Mỗi khi món hấp vừa ra lò còn nghi ngút khói, bà đều ăn ngay lập tức.
Niêm mạc miệng con người chỉ chịu được nhiệt độ khoảng 50 độ C, trong khi đồ hấp vừa chín tới thường vượt quá 80 độ C. Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đã xếp thực phẩm nóng trên 65 độ C vào nhóm chất gây ung thư nhóm 2A. Việc bị bỏng nhiệt lặp đi lặp lại khiến niêm mạc rơi vào vòng luẩn quẩn "tổn thương - phục hồi", lâu dần dẫn đến đột biến tế bào và hóa ác tính.
Ảnh minh họa
2. Thường xuyên ăn thực phẩm muối chua
Để món ăn thêm đậm vị, bà Lý thích dùng rau củ muối chua, cá muối hoặc thịt xông khói đặt lên đĩa để hấp cùng cơm. Bà tin rằng hơi nước nóng khi hấp sẽ loại bỏ bớt muối và chất độc hại.
Thực tế, việc hấp không thể phân hủy hoàn toàn chất nitrit và lượng muối cực cao trong đồ muối chua. Lượng muối cao liên tục mài mòn niêm mạc miệng, còn nitrit khi tiếp xúc với enzym trong khoang miệng sẽ chuyển hóa thành nitrosamine, một chất gây ung thư cực mạnh. Chưa kể, bà còn thích ăn đôg muối chua không hấp, thường là muối xổi để ăn chúng với các món hấp nhièu tinh bột vào mỗi sáng.
3. Đồ mốc mang rửa hoặc cắt phần mốc rồi hấp ăn
Gia đình bà Lý tích trữ rất nhiều rau củ sấy khô và ngũ cốc. Khi phát hiện chúng bị mốc nhẹ, bà không nỡ vứt đi mà chỉ rửa sạch, chần qua nước rồi đem hấp trực tiếp vì nghĩ nhiệt độ cao sẽ tiêu diệt được nấm mốc.
Đây là sai lầm chết người. Độc tố aflatoxin sản sinh từ nấm mốc có khả năng chịu nhiệt cực kỳ đáng sợ, nhiệt độ 100 độ C khi hấp thông thường hoàn toàn bất lực trước nó. Khi ăn vào, aflatoxin sẽ trực tiếp tấn công, làm tổn thương nghiêm trọng các gen tế bào niêm mạc miệng.
Ảnh minh họa
Những ai dễ bị ung thư miệng "gọi tên"?
Ung thư miệng là một trong những loại ung thư vùng đầu cổ có diễn tiến cực kỳ tàn khốc. Do khoang miệng là nơi tập trung dày đặc các mạch máu và hạch bạch huyết, tế bào ác tính tại đây di căn rất nhanh sang vùng cổ, xương hàm và phổi.
Ở giai đoạn muộn, bệnh nhân phải đối mặt với những cơn đau đớn tột cùng khi khối u vỡ loét, hoại tử bốc mùi hôi thối ngay trong miệng. Quá trình điều trị thường đòi hỏi phải phẫu thuật cắt bỏ một phần lưỡi, xương hàm hoặc môi, khiến gương mặt người bệnh bị biến dạng hoàn toàn, mất đi khả năng nói năng và ăn uống bình thường. Tỷ lệ sống sót sau 5 năm của căn bệnh này ở giai đoạn cuối là cực kỳ thấp.
Nhiều người vẫn lầm tưởng ung thư miệng chỉ xảy ra ở nam giới hút thuốc lá hoặc nghiện rượu bia. Thực tế, danh sách những đối tượng có nguy cơ cao mắc căn bệnh này rộng hơn thế rất nhiều:
- Người có thói quen ăn uống đồ quá nóng: Những người thường xuyên ăn thực phẩm, uống canh hoặc trà nóng trên 65 độ C.
- Người nghiện thuốc lá, rượu bia và trầu cau: Đây là nhóm đối tượng có tỷ lệ mắc bệnh cao nhất do các chất độc hại tàn phá trực tiếp tế bào niêm mạc khoang miệng.
- Người có răng bị mẻ hoặc dùng răng giả kém chất lượng: Các góc nhọn của răng mẻ hoặc hàm giả lệch liên tục cọ xát vào lưỡi, má trong tạo ra các vết loét mãn tính lâu ngày hóa ác tính.
- Người nhiễm virus HPV: Đặc biệt là chủng HPV 16 lây truyền qua đường quan hệ tình dục bằng miệng.
5 dấu hiệu cảnh báo ung thư miệng cần đi khám ngay
Ung thư miệng rất dễ bị nhầm lẫn với bệnh nhiệt miệng thông thường khiến người bệnh chủ quan bỏ qua "thời điểm vàng" điều trị. Hãy cảnh giác cao độ nếu cơ thể xuất hiện 5 dấu hiệu sau:
- Vết loét miệng không lành sau 2 tuần: Các vết loét nhiệt miệng thông thường sẽ tự lành sau 7 đến 10 ngày. Nếu vết loét kéo dài trên 14 ngày, sờ vào thấy cứng, không đau hoặc đau âm ỉ, bạn cần đi tầm soát ngay.
Ảnh minh họa
- Xuất hiện mảng trắng hoặc đỏ trong miệng: Các mảng bám màu trắng (bạch sản) hoặc màu đỏ (hồng sản) xuất hiện ở lợi, lưỡi, niêm mạc má không thể cạo sạch.
- Có cục u hoặc vùng niêm mạc dày lên bất thường: Cảm giác có dị vật, u cục nổi lên ở lưỡi, sàn miệng hoặc môi mà không rõ nguyên nhân.
- Tê bì hoặc đau buốt vùng miệng: Cảm giác tê buốt ở lưỡi, răng hoặc một vùng trong khoang miệng mà không do sâu răng hay viêm nướu.
- Khó nhai, khó nuốt hoặc khó cử động lưỡi: Khối u âm thầm phát triển làm hạn chế sự linh hoạt của các cơ trong khoang miệng, gây cản trở nghiêm trọng khi ăn uống và giao tiếp.
Nguồn và ảnh: Sohu, Cancer123, EBC
Thêm SOHA trên Google
