Bệnh nhân N.X.T (42 tuổi, Phú Thọ) đến Phòng khám Đa khoa Medlatec Vĩnh Phúc khám vì tình trạng đau âm ỉ vùng hạ sườn phải kéo dài hơn một tháng.
Người bệnh cho biết thời gian gần đây thường xuyên xuất hiện cảm giác đau tức vùng bụng bên phải, ăn uống kém hơn bình thường, kèm nổi mẩn ngứa ngoài da. Tuy nhiên, do không sốt, không nôn, không rối loạn tiêu hóa hay sụt cân nên bệnh nhân nghĩ chỉ là rối loạn tiêu hóa thông thường.
Khai thác tiền sử, bác sĩ ghi nhận bệnh nhân có thói quen ăn rau sống thường xuyên, đặc biệt là các loại rau ăn kèm bún, phở như rau ngổ, rau cải…
Qua thăm khám, bác sĩ nhận thấy bụng bệnh nhân chướng nhẹ, ấn đau vùng hạ sườn phải. Kết quả xét nghiệm cho thấy số lượng bạch cầu tăng cao, đặc biệt bạch cầu ái toan chiếm tới 31,3% - dấu hiệu thường gặp trong các bệnh lý ký sinh trùng. Xét nghiệm huyết thanh học sau đó xác định bệnh nhân dương tính với sán lá gan lớn.
Trên hình ảnh siêu âm và chụp CT scan, bác sĩ phát hiện tổn thương tại gan trái, hướng tới tổn thương gan do ký sinh trùng gây ra.
Kết quả chụp CT phát hiện đám tổn thương tại gan trái, hướng tới tổn thương gan do ký sinh trùng (ảnh: BSCC).
Sau khi tổng hợp các kết quả lâm sàng, xét nghiệm và chẩn đoán hình ảnh, bệnh nhân được chẩn đoán áp xe gan do sán lá gan lớn và được điều trị ngoại trú, theo dõi định kỳ.
Sau 3 tuần điều trị, kết quả tái khám cho thấy tổn thương gan đã giảm đáng kể.
Sán lá gan lớn nguy hiểm ra sao?
Bác sĩ Vũ Ngọc Kiên, Chuyên khoa Chẩn đoán hình ảnh, Phòng khám Đa khoa Medlatec Vĩnh Phúc (Phú Thọ) cho biết, bệnh nhân T được chẩn đoán nhiễm ký sinh trùng sán lá gan lớn. Sán lá gan lớn thường ký sinh ở động vật ăn cỏ như trâu, bò, dê, cừu. Người có thể nhiễm bệnh khi ăn rau sống thủy sinh hoặc uống nước chưa đun sôi có chứa ấu trùng nang sán.
Sau khi xâm nhập cơ thể, ấu trùng xuyên qua thành ruột rồi di chuyển vào gan, phá hủy nhu mô gan, gây viêm, xuất huyết và hoại tử. Quá trình này có thể tạo nên các ổ áp xe trong gan với kích thước từ 0,5-2 cm.
Đặc biệt, đường di chuyển của sán trong gan tạo thành những “đường hầm” ngoằn ngoèo dài vài centimet. Đây là dấu hiệu khá điển hình trên chẩn đoán hình ảnh.
Bác sĩ Kiên cho biết, khi trưởng thành trong đường mật, sán tiếp tục gây viêm, xơ hóa thành đường mật, dẫn tới nguy cơ tắc mật, viêm đường mật, viêm gan hoặc xơ gan tắc mật.
Không chỉ dừng ở gan, ký sinh trùng này còn có thể di chuyển tới nhiều cơ quan khác như phổi, màng phổi, da, não, tụy hay hốc mắt, gây viêm và tổn thương nghiêm trọng.
Những dấu hiệu không nên chủ quan
Bác sĩ Kiên cho hay, nhiều trường hợp nhiễm sán lá gan lớn có triệu chứng khá mơ hồ nên dễ bị bỏ sót hoặc nhầm với bệnh tiêu hóa thông thường.
Người dân nên đi khám sớm nếu xuất hiện các biểu hiện như:
- Đau âm ỉ vùng hạ sườn phải;
- Ăn uống kém;
- Mệt mỏi kéo dài;
- Nổi mẩn ngứa ngoài da;
- Sốt kéo dài không rõ nguyên nhân;
- Rối loạn tiêu hóa;
- Tăng bạch cầu ái toan trong xét nghiệm máu.
Đặc biệt, những người có thói quen ăn rau sống, rau thủy sinh hoặc sử dụng nguồn nước chưa đảm bảo vệ sinh cần cảnh giác hơn với nguy cơ nhiễm ký sinh trùng.
Hiện nay, một số thuốc điều trị đặc hiệu sán lá gan lớn sẽ có hiệu quả cao nếu phát hiện bệnh sớm.
Để phòng bệnh, các bác sĩ khuyến cáo người dân cần:
- Ăn chín, uống sôi;
- Hạn chế ăn rau thủy sinh sống;
- Rửa sạch thực phẩm trước chế biến;
- Sử dụng nguồn nước hợp vệ sinh;
- Tẩy giun định kỳ;
- Đi khám khi có dấu hiệu nghi ngờ.
Các chuyên gia lưu ý, không nên chủ quan với những cơn đau bụng kéo dài kèm nổi mẩn ngứa hoặc bất thường trong xét nghiệm máu, bởi đó có thể là dấu hiệu cảnh báo bệnh ký sinh trùng nguy hiểm đang âm thầm gây tổn thương gan.
