Phía ngoài trụ sở Bộ Ngoại giao Mỹ tại Washington. (Ảnh: Reuters)
Theo Reuters , trong thông báo được gửi tới một số ủy ban của Quốc hội cuối tuần trước, Bộ Ngoại giao Mỹ cho biết họ dự định đóng cửa các cơ quan đại diện tại St. George’s (Grenada), Nagoya (Nhật Bản), Medan (Indonesia), Douala (Cameroon) và Winnipeg (Canada).
Nếu được thực hiện, đây sẽ là một trong số rất ít trường hợp Mỹ cùng lúc đóng cửa nhiều cơ quan đại diện ở nước ngoài mà không xuất phát từ biến động địa - chính trị cụ thể.
Đầu năm ngoái, trong những tháng đầu của chính quyền Tổng thống Donald Trump, Bộ Ngoại giao Mỹ đã bắt đầu chuẩn bị kế hoạch đóng của gần một chục cơ quan đại diện ở nước ngoài. Đây là một phần trong nỗ lực rộng hơn của ông Trump nhằm cải tổ bộ máy hành chính liên bang, để phù hợp với chương trình nghị sự “Nước Mỹ trên hết”.
Văn phòng Quản lý và Ngân sách Nhà Trắng (OMB) thậm chí còn đề xuất một kế hoạch lớn hơn, hướng tới đóng cửa tới 30 cơ quan đại diện ở nước ngoài. Một số quan chức chính quyền cho rằng nhiều cơ quan đại diện quy mô nhỏ là không cần thiết và không mang lại hiệu quả về chi phí.
Trong khi đó, các nghị sĩ Dân chủ cùng một số cựu quan chức phụ trách chính sách đối ngoại và an ninh quốc gia cảnh báo việc thu hẹp mạng lưới ngoại giao của Mỹ, cùng với việc giải thể Cơ quan Phát triển Quốc tế Mỹ (USAID) có thể làm suy yếu vai trò lãnh đạo toàn cầu của Washington, đồng thời tạo ra khoảng trống để các đối thủ của Mỹ mở rộng ảnh hưởng.
Mặc dù Bộ Ngoại giao Mỹ đã trải qua một cuộc cải tổ lớn vào năm ngoái, cắt giảm hàng chục cục, vụ và hàng trăm nhân sự, nhưng khi đó chưa có cơ quan đại diện nào ở nước ngoài bị đóng cửa.
Khi được hỏi về thông tin trên, Bộ Ngoại giao Mỹ không xác nhận kế hoạch đóng cửa, nhưng cho biết cơ quan này đang tập trung bảo đảm mạng lưới ngoại giao của Mỹ hoạt động hiệu quả và tối ưu, đồng thời cam kết tuân thủ các quy trình thông báo với Quốc hội.
Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio cho rằng các biện pháp cắt giảm chi phí là cần thiết để tinh gọn một bộ máy mà nhiều người theo khuynh hướng bảo thủ đánh giá là cồng kềnh và quá quan liêu.
Trong số các cơ quan dự kiến đóng cửa, cơ quan đại diện tại St. George’s (Grenada) là đại sứ quán. Các cơ quan tại Medan, Winnipeg và Nagoya là lãnh sự quán, còn cơ quan tại Douala là văn phòng chi nhánh của đại sứ quán. Các lãnh sự quán và văn phòng chi nhánh thường đại diện cho lợi ích của Mỹ tại những khu vực ngoài thủ đô - nơi đặt đại sứ quán.
Dưới thời cựu Tổng thống Joe Biden, Mỹ đã mở thêm một số cơ quan đại diện ở nước ngoài, tất cả đều nằm tại khu vực Thái Bình Dương, nơi Washington đang cạnh tranh ảnh hưởng với Trung Quốc.
Hiện, Trung Quốc không có cơ quan đại diện ngoại giao hoạt động tại Douala hoặc Winnipeg, nhưng có hiện diện ngoại giao tại St. George’s, Nagoya và Medan.